İsrail, 1991’de Somali’den ayrıldığını duyuran Somaliland’ı resmen tanıdığını duyurdu. Bu adım, Somali’yi destekleyen Türkiye’nin tepkisine neden oldu.
HABER MERKEZİ – İsrail Başbakanlık Basın Ofisi’nden yapılan yazılı açıklamada, İsrail’in Somaliland’ı bağımsız bir ülke olarak tanıdığı duyuruldu. Başbakan Benjamin Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve Somaliland Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullahi’nin karşılıklı olarak tanıma kararını imzaladıkları kaydedildi.
Bu karardan dolayı mutlu olduğunu dile getiren Netanyahu, Abdullahi’yi resmi ziyaret için İsrail’e davet etti. Netanyahu, Somaliland’ın İsrail ile ilişkileri normalleştirmenin yolunu açan Abraham Anlaşmaları’na katılma talebini de ay sonunda yapılması öngörülen görüşmede ABD Başkanı Donald Trump’a ileteceğini kaydetti.
İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararına Türkiye’den tepki geldi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, söz konusu adımın Netanyahu hükümetinin bölgesel ve küresel ölçekte istikrarsızlık yaratmayı hedefleyen hukuk dışı politikalarının yeni bir örneği olduğunu ileri sürdü.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi ile telefon görüşmeleri yaptı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da, “İsrail’in, Somaliland bölgesinin bağımsızlığını tanıdığına ilişkin açıklaması, uluslararası hukukun açık ihlali niteliğindedir” iddiasında bulundu.
×
SOMALİ, SOMALİLANND VE ETİYOPYA
Somaliland, 1991’de Somali’den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etti.
Somali ise Somaliland’ı ülkenin ayrılmaz parçası olarak görüyor ve bölgeyle ilgili tüm uluslararası anlaşmaların yalnızca Mogadişu yönetiminin yetkisinde olduğunu ileri sürüyor.
Somali ile Somaliland arasındaki gerilim, komşu ülke Etiyopya ile Somaliland arasında 1 Ocak 2024’te imzalanan mutabakat zaptıyla yeniden yükseldi.
Etiyopya, mutabakat zaptıyla denize erişim imkanı sağlamayı amaçlıyordu; Somaliland ise Etiyopya havayollarında hisse sahibi olmak ve bağımsız devlet olarak tanınmak gibi imkanlar elde etmeyi hedefledi. Ancak Somali, bu adıma tepki gösterdi.
Somaliland ile mutabakat dolayısıyla Somali ve Etiyopya arasında yaşanan gerilim, Arap Birliği ve Afrika Birliği’nin girişimlerine rağmen sonuçsuz kaldı.
Bununla birlikte bölgede yaşanan gerilime Türkiye de taraf haline geldi. Somali’yi destekleyen Türkiye, Etiyopya’yı Somaliland ile yaptığı mutabakattan vazgeçirmeye çalıştı. Son olarak Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 11 Aralık’ta Ankara’da gerçekleştirilen görüşmelerde, Etiyopya ve Somali arasında uzlaşma sağlanması hedeflendi.
Türkiye’nin sunduğu çözüm, Somali’nin toprak bütünlüğünün teyit edilmesi, bu durumda Somaliland’ın varlığının reddedilmesi ve Etiyopya’nın imzaladığı mutabakattan vazgeçmesi ve bunun karşılığında Etiyopya’nın denize erişim taleplerinin Somali tarafından karşılanacağının garanti edilmesi şeklindeydi.
İsrail’in Somaliland’ı tanıyan kararının ise bölgede dengeleri değiştirecek nitelikte olduğu kaydediliyor.
