ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na göre, İran’da ekonomik krizle başlayan protestolarda yaşamını yitirenlerin sayısı 5 binin üzerine çıktı. Tahran ise daha düşük resmi rakamlar açıklarken, İran Başsavcısı Trump’ın 800 idamı engellediği iddiasını yalanladı. Tanınmaz haldeki cenazelerin teşhis için sokaklarda sergilendiğini görüntüler de ortaya çıktı. Bu arada İran’a yönelik yeni yaptırımlar açıklayan ABD’den “deniz gücü yola çıktı” açıklaması geldi. Bazı havayolu şirketleri de uçuşlarını iptal etti.
HABER MERKEZİ- İran’da Aralık 2025’te ekonomik nedenlerle patlak veren protestolara ilişkin bilanço, kaynaklara göre büyük farklılıklar gösteriyor. ABD’nin Virginia eyaletinde faaliyet gösteren İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 32’ye, gözaltına alınanların sayısının ise 26 bin 752’ye yükseldiğini duyurdu.
HRANA’nın verilerine göre, ölenler arasında 207 güvenlik görevlisi bulunuyor. Ajansın bir gün önce yayımlanan raporunda ölü sayısı 4 bin 902 olarak açıklanmıştı.
Bu arada sosyal medyada yayınlanan bir görüntüde, onlarca kişinin naaşı cenaze torbaları içinde yakınlarının teşhis etmesi için sokakta serili halde tutulduğu görülüyor. Görüntüde cenazelerin kan içinde ve tanınmaz halde olduğu fark ediliyor.
REJİMİN ÖLÜMCÜL SALDIRILARINI GÖSTEREN İKİ VİDEO YAYINLANDI
İran’da internet kısıtlaması devam ederken, nadiren gönderilebilen bazı video kayıtlarında rejim güçlerinin protestoculara yönelik ölümcül saldırısı açıkça görülebiliyor. Sosyal medyada yayınlanan bir görüntüde, onlarca kişinin naaşınin, cenaze torbaları içinde yakınlarının teşhis etmesi için sokakta serili halde tutulduğu görülüyor. Görüntüde cenazelerin kan içinde ve tanınmaz halde olduğu fark ediliyor.
BBC’nin doğrulama servisi BBC Verify da dün kendilerine Tahran’ın güneyindeki bir morgdan 392 fotoğrafın ulaştırıldığını ve cenazelerin tanınmaz halde olduğunu duyurmuştu.
Bir diğer görüntüde ise, Tahran’ın güneyinde bir kadının rejim güçlerinin şiddetine maruz kaldığı görülüyor. Bu görüntünün 8 Ocak’ta kaydedildiği belirtiliyor. 8 ve 9 Ocak tarihleri, İran genelinde en kitlesel protestoların gerçekleştiği ve en fazla can kaybının yaşandığı tarih olarak kabul ediliyor
×Protestolar, 28 Aralık 2025’te İran riyalinin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi üzerine, Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başladı ve kısa sürede ülke geneline yayıldı. Başkentte 8 Ocak’ta gösterilerin şiddetlenmesi üzerine İran makamları internet erişimini kısıtlama yoluna gitti.
Tahran yönetimi ise daha sınırlı bir bilanço sunuyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı’na bağlı Adli Tıp Kurumu’nun son açıklamasına göre, protestolar sırasında 3 bin 117 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer, bu ölümlerden 2 bin 427’sinin, “silahlı terör gruplarının saldırıları” sonucu hayatını kaybeden güvenlik görevlileri ve siviller olduğunu öne sürerken, 690 kişi hakkında ayrıntı paylaşmadı.
Bu arada İran Başsavcısı bugün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın gözaltına alınan 800 protestocunun idamını durdurduğu yönündeki tekrarlanan iddialarının “tamamen yanlış” olduğunu söyledi.
SATO: ÖLÜ SAYISI 20 BİN’İN ÜZERİNDE OLABİLİR
İnsan hakları örgütleri ise resmi verilerin gerçeği yansıtmadığını savunuyor. Bloomberg’in aktardığına göre, Birleşmiş Milletler’in İran’daki insan hakları özel raportörü Mai Sato, ülkedeki doktorlardan gelen bilgilere dayanarak, protestoların bastırılması sırasında ölen sivillerin sayısının 20 bin’in üzerinde olabileceğini ifade etti.
×Bu arada İran Güvenlik Konseyi 21 Ocak’ta yaptığı resmi açıklamada, protestoları “organize terör” olarak niteledi ve ABD ile İsrail’i sorumlu tuttu. Açıklamada, resmi olarak 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Yüzlerce kişinin fotoğrafları BBC’ye ulaştırıldı | İran’da öldürülenler tanınmaz halde
Ancak bu resmi açıklamanın aksine, 19 Ocak’ta Reuters haber ajansına konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen bir İranlı yetkili, İran ve Rojhilat’taki protestolarda en az 5 bin kişinin öldüğünü doğrulamıştı.
İranlı yetkili, aynı zamanda en yüksek ölüm sayılarının Rojhilat’ta yaşandığını da belirtmişti. Norveç merkezli Kürt insan hakları örgütü Hengaw da protestolar sırasında rejimin en sert müdahalesinin Kürt illerinde yaşandığını bildirmişti.
En ağır sonuçlar Rojhilat’ta yaşanıyor | İran ilk kez 5 bin ölümü kabul etti
Ölüm vakalarının açıklananlardan çok daha yüksek olabileceğine ilişkin iddialar da gündemdeki yerini koruyor. İngiltere merkezli The Sunday Times gazetesi, sağlık çalışanlarının verilerinden hareketle, “protestolarda ölenlerin sayısının 16 bin ila 18 bin arasında olabileceğini” yazdı.
Farsça yayın yapan dijital medya platformu İran International de daha önce, “İran’ın yakın tarihinin en büyük katliamı” yaşandığını ve sadece 8 ve 9 Ocak’ta en az 12 bin kişi öldürüldüğünü gündeme getirmişti.
İran’da protestolar 20’nci gününde | Can kayıpları karartmanın gölgesinde artıyor
İNTERNET KESİNTİSİ SÜRÜYOR
İnternet İzleme Platformu NetBlocks, İran’daki internet kesintisinin üçüncü haftasına girdiğini ve erişimin daha geniş çapta yeniden sağlandığını düşündürmek amacıyla yapay trafik sinyallerinin ortaya çıktığını belirtti. NetBlocks, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, “yanlış trafik oluşturma ve daha geniş kapsamlı bir restorasyon anlatısı uydurma girişimine dair işaretler” olduğunu, faaliyetlerin çoğunun internet erişiminin gerçek anlamda geri dönüşünden ziyade tünel kullanıcılarıyla ilgili olduğunu açıkladı.
WASHINGTON: TAHRAN İLE GÖRÜŞMELER OLABİLİR
ABD Başkanı Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a doğru “büyük bir deniz gücü filosu” gönderdiğini söyledi ve Washington’ın “İran’ı izlediğini” belirterek, “belki de onu kullanmak zorunda kalmayacağız” uyarısında bulundu.
.@POTUS: “We’re watching Iran. We have a lot of ships going that direction just in case… We have a massive fleet heading in that direction, and maybe we won’t have to use it. We’ll see.” pic.twitter.com/eL0sRyJb6u
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) January 23, 2026
Trump, “İran’a doğru büyük bir güç gönderiyoruz. Herhangi bir şey olmasını istemem ama göreceğiz. Onları çok yakından izliyoruz. O yöne doğru giden devasa bir filomuz, bir donanmamız var ve belki de onu kullanmak zorunda kalmayacağız. Göreceğiz,” dedi.
Öte yandan Trump, Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu sırasında İran’ın müzakere talebinde bulunduğunu ve Washington ile Tahran arasında görüşmeler yapılacağını da dile getirdi.
ABD’DEN İRAN’A YENİ YAPTIRIMLAR
ABD Hazine Bakanlığı, “İran rejiminin gizli filosuna ait sekiz kuruluş ve dokuz gemiye yaptırım uyguladığını“ duyurdu. Bakanlığın internet sitesinde yer alan açıklamada, “Bu kuruluşlar, yüz milyonlarca dolar değerinde İran petrolü ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) dahil olmak üzere petrol ürünleri taşıyarak rejimin ve güvenlik güçlerinin finansmanına katkıda bulunuyordu. Bu son adım, İran’ın petrol ve petrol ürünlerini belirsiz ve hileli mekanizmalarla ihraç etme yeteneğini daha da kısıtlayacak ve İranlılara yönelik baskıyı ve uluslararası kötü niyetli davranışları finanse etme kabiliyetini daha da sınırlayacaktır“ denildi.
BÜYÜK HAVAYOLU ŞİRKETLERİ UÇUŞLARINI İPTAL ETTİ
Bu arada havalimanı internet sitelerinde yayınlanan uçuş bilgilerine göre, Lufthansa, Air France, KLM ve Swiss dahil olmak üzere birçok havayolu şirketi, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan da dahil olmak üzere Orta Doğu’ya Cumartesi günü yapılacak uçuşlarını iptal etti.
BM İNSAN HAKLARI KONSEYİ İRAN’I KINAYAN BİR KARAR ALDI
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi Cuma günü, İran güvenlik güçlerinin ülke çapındaki protestolara yönelik benzeri görülmemiş şiddet içeren baskısını kınayan bir kararı ezici çoğunlukla kabul etti.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk Cuma günü yaptığı açıklamada, İran’daki protesto gösterilerine yönelik baskıda aralarında çocukların da bulunduğu binlerce kişinin öldürüldüğünü ve güvenlik güçlerinin hastanelerde bile toplu tutuklamalar gerçekleştirdiğini belirtti.
BÖLGESEL VE ULUSLARARASI TEPKİLER
İran İnternational haber sitesine göre Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in “cezasız kalmaması” gerektiğini savunurken, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İranlı mevkidaşıyla yaptığı telefon görüşmesinde Ankara’nın İran’a yönelik her türlü yabancı müdahaleye karşı olduğunu ve ülkede istikrarı desteklediğini vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ise Ukrayna Cumhurbaşkanı’nı eleştirdi. X platformunda yaptığı bir paylaşımda Araghchi, Volodymyr Zelenskyy’i İran’a karşı ABD askeri harekatını teşvik etmekle suçladı.
