ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na göre, İran’da ekonomik krizle başlayan protestolarda yaşamını yitirenlerin sayısı 5 binin üzerine çıktı. Tahran ise daha düşük resmi rakamlar açıklarken, Washington’dan ‘deniz gücü yola çıktı’ açıklaması geldi.
HABER MERKEZİ- İran’da Aralık 2025’te ekonomik nedenlerle patlak veren protestolara ilişkin bilanço, kaynaklara göre büyük farklılıklar gösteriyor. ABD’nin Virginia eyaletinde faaliyet gösteren İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 2’ye, gözaltına alınanların sayısının ise 26 bin 752’ye yükseldiğini duyurdu.
HRANA’nın verilerine göre, ölenler arasında 207 güvenlik görevlisi bulunuyor. Ajansın bir gün önce yayımlanan raporunda ölü sayısı 4 bin 902 olarak açıklanmıştı.
×Protestolar, 28 Aralık 2025’te İran riyalinin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi üzerine, Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başladı ve kısa sürede ülke geneline yayıldı. Başkentte 8 Ocak’ta gösterilerin şiddetlenmesi üzerine İran makamları internet erişimini kısıtlama yoluna gitti.
Tahran yönetimi ise daha sınırlı bir bilanço sunuyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı’na bağlı Adli Tıp Kurumu’nun son açıklamasına göre, protestolar sırasında 3 bin 117 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer, bu ölümlerden 2 bin 427’sinin, “silahlı terör gruplarının saldırıları” sonucu hayatını kaybeden güvenlik görevlileri ve siviller olduğunu öne sürerken, 690 kişi hakkında ayrıntı paylaşmadı.
SATO: ÖLÜ SAYISI 20 BİN’İN ÜZERİNDE OLABİLİR
İnsan hakları örgütleri ise resmi verilerin gerçeği yansıtmadığını savunuyor. Bloomberg’in aktardığına göre, Birleşmiş Milletler’in İran’daki insan hakları özel raportörü Mai Sato, ülkedeki doktorlardan gelen bilgilere dayanarak, protestoların bastırılması sırasında ölen sivillerin sayısının 20 bin’in üzerinde olabileceğini ifade etti.
İran Ulusal Güvenlik Konseyi Çarşamba günü ilk resmi bilançoyu açıkladı ve 3.117 ölüm bildirdi. Ölenler arasında, güvenlik güçleri mensupları da dahil olmak üzere 2.427 “masum” kişi bulunuyor; ancak sivil ölümlerle ilgili ayrıntılı bilgi verilmedi.
İran Uluslararası Ajansı bu ayın başlarında, çoğunlukla 8 ve 9 Ocak tarihlerinde gerçekleşen baskı operasyonlarında 12.000’den fazla kişinin öldürüldüğünü bildirmişti.
İNTERNET KESİNTİSİ SÜRÜYOR
İnternet İzleme Platformu NetBlocks, İran’daki internet kesintisinin üçüncü haftasına girdiğini ve erişimin daha geniş çapta yeniden sağlandığını düşündürmek amacıyla yapay trafik sinyallerinin ortaya çıktığını belirtti. NetBlocks, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, “yanlış trafik oluşturma ve daha geniş kapsamlı bir restorasyon anlatısı uydurma girişimine dair işaretler” olduğunu, faaliyetlerin çoğunun internet erişiminin gerçek anlamda geri dönüşünden ziyade tünel kullanıcılarıyla ilgili olduğunu açıkladı.
WASHINGTON: TAHRAN İLE GÖRÜŞMELER OLABİLİR
ABD Başkanı Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a doğru “büyük bir deniz gücü filosu” gönderdiğini söyledi ve Washington’ın “İran’ı izlediğini” belirterek, “belki de onu kullanmak zorunda kalmayacağız” uyarısında bulundu.
.@POTUS: “We’re watching Iran. We have a lot of ships going that direction just in case… We have a massive fleet heading in that direction, and maybe we won’t have to use it. We’ll see.” pic.twitter.com/eL0sRyJb6u
— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) January 23, 2026
Trump, “İran’a doğru büyük bir güç gönderiyoruz. Herhangi bir şey olmasını istemem ama göreceğiz. Onları çok yakından izliyoruz. O yöne doğru giden devasa bir filomuz, bir donanmamız var ve belki de onu kullanmak zorunda kalmayacağız. Göreceğiz,” dedi.
Öte yandan Trump, Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu sırasında İran’ın müzakere talebinde bulunduğunu ve Washington ile Tahran arasında görüşmeler yapılacağını da dile getirdi.
BÖLGESEL VE ULUSLARARASI TEPKİLER
İran İnternational haber sitesine göre Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in “cezasız kalmaması” gerektiğini savunurken, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İranlı mevkidaşıyla yaptığı telefon görüşmesinde Ankara’nın İran’a yönelik her türlü yabancı müdahaleye karşı olduğunu ve ülkede istikrarı desteklediğini vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ise Ukrayna Cumhurbaşkanı’nı eleştirdi. X platformunda yaptığı bir paylaşımda Araghchi, Volodymyr Zelenskyy’i İran’a karşı ABD askeri harekatını teşvik etmekle suçladı.
