Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) bir kez daha en çok başvurunun Türkiye’den yapıldığı açıklandı. 2026’da ise rekor başvuru bekleniyor. Ancak Türkiye, başta HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkındaki karar olmak üzere, AİHM’in önemli kararlarını yerine getirmiyor.
HABER MERKEZİ – AİHM, içtihat hukukuna genel bir bakışla birlikte 2025 Yıllık Raporu’nu yayımladı.
2025 yılında Türkiye’den 18 bin 464 başvuru yapıldı. Bu sayı, 2024 yılında yapılan 21 bin 600 başvuruya göre azalmaya işaret etse de Avrupa Konseyi ülkeleri arasında en çok şikayet edilen ülke yine Türkiye oldu.
Türkiye’den gelen başvuruların yüzde 80’den fazlasının, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrasında yaşanan gözaltı, tutuklama ve yargılamalardan kaynaklanan hak ihlalleriyle ilgili olduğu kaydediliyor.
TÜRKİYE’Yİ RUSYA İZLİYOR
Türkiye’yi, Rusya (7 bin 177), Ukrayna (4 bin 4), Polonya (3 bin 517), İtalya (2 bin 787), Yunanistan (2 bin 562), Romanya (2 bin 489) ve Azerbaycan (2 bin 180) izliyor.
GEÇEN YIL 74 DAVADA KARAR AÇIKLANDI
AİHM, 2025’te Türkiye hakkında bireysel veya grupsal başvurularla ilgili toplam 74 davada karar açıkladı. Bunlardan 66’sında AİHS’nin en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmedilirken, 6’sında ihlal bulunmadı, 2’sinin ise diğer yöntemlerle sonuçlandığı açıklandı.
Türkiye hakkında 24 dava ile en fazla ihlal kararı AİHS’nin adil yargılanma hakkı maddesinden verildi. Bu maddeyi 21 dava ile AİHS’nin özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili maddesi izledi.
2026’DA REKOR BAŞVURU BEKLENİYOR
Rapora göre, AİHM’de toplam başvuru sayısı geçen yıl yüzde 11 azaldı ve 53 bin 450’ye geriledi. Bu arada 2026 yılında rekor başvuru bekleniyor.
ANKA haber ajansının bildirdiğine göre, AİHM kaynakları, yıl başından bu yana Türkiye’ye karşı yaklaşık 650 yeni başvuru yapıldığını belirtiyor ve bu yeni başvuruların büyük kısmı 15 Temmuz darbe girişimi sonrası meslekten ihraç edilenler tarafından yapıldı.
Yakın gelecekte, aynı veya benzer şikayetleri içeren kitlesel bir başvuru dalgası gerçekleşebileceğini öngören AİHM, bu başvuruların “idari olarak etkin bir şekilde yönetilmesi” amacıyla 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren bazı özel tedbirlerin yürürlüğe sokmuştu.
Bu tedbirlerin arasında, başvuruların bir kapak sayfasıyla sunulması, başvurucuların Mahkeme’nin internet sitesinde yer alan resmi başvuru formunu indirmesi ve elektronik olarak doldurması ve hem kapak sayfasının hem de başvuru formunun her bir başvurucu için ayrı ayrı doldurulması, çıktılarının alınması ve bu şekilde gönderilmesi bulunuyor.
SPOR KULÜPLERİNİN BAŞVURUSUNDA ARTIŞ VAR
AİHM kaynakları, Türkiye’deki spor kulüplerinden gelen başvurulardaki artışa da dikkat çekiyor. AİHM gündeminde şu anda, özellikle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığını konu alan yaklaşık 60 başvuru bulunuyor. AİHM bu ay başında aldığı bir kararda, Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığının yeterli olmadığına hükmetmişti.
AİHM KARARINA RAĞMEN TAHLİYE EDİLMİYOR
HDP milletvekillerine 4 Kasım 2016’da düzenlenen operasyonda gözaltına alınıp tutuklanan Selahattin Demirtaş, Kobanî davası kapsamında 9 yıldan uzun süredir cezaevinde tutuluyor.
AİHM kararına rağmen tahliye edilmiyor l Demirtaş’a ‘cumhurbaşkanına hakaret’ten ceza
AİHM, Demirtaş’ın tutuklanmasıyla ilgili 2018, 2020 ve 2025 tarihlerinde üç ayrı hak ihlali kararı vermişti. Bu kararlarda, ifade özgürlüğü, seçme ve seçilme hakkı ve özgürlüğü gibi hakların ihlal edildiğine hükmedilmiş; tutukluluğunun siyasi amaçlı olduğu belirtilmişti.
Demirtaş’ın tahliyesine yönelik son AİHM kararı, 3 Kasım’da kesinleşmiş ancak hâlâ uygulanmadı. Demirtaş’ın avukatları, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine tahliye başvurusunda bulunmuştu.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ise Kobanî davasının istinafta olduğunu ve mahkemenin kararının beklendiğini söylemişti.
Türkiye bir gün kala itiraz etmişti | AİHM reddetti, Demirtaş kararı kesinleşti
