Kadın hareketi ve feminist örgütler uzun süredir kadın politikalarının aile politikalarından ayrılması ve bağımsız bir “Kadın Bakanlığı” kurulması gerektiğini savunuyor. DEM Parti’nin Meclis’e sunduğu yeni teklif, kadınların yaşam hakkının korunması ve eşit yurttaşlık için yalnızca kadın politikalarına odaklanan bir bakanlık kurulmasını öngörüyor.
HABER MERKEZİ- DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Türkiye’de kadınların maruz kaldığı eşitsizlik ve şiddetle mücadele amacıyla “Kadın Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Teklifi”ni Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu. Teklif, gerekçesiyle birlikte TBMM Başkanlığı’na iletildi.
Kordu’nun hazırladığı düzenleme, kadınların yaşamın tüm alanlarında eşit, güvenli ve özgür biçimde var olabilmesi için yalnızca kadın politikalarına odaklanan bir Kadın Bakanlığı kurulmasını öneriyor. Teklifte, Türkiye’de kadınların maruz kaldığı cinsiyet temelli şiddet, ayrımcılık ve hak ihlallerine dikkat çekilerek, toplumsal cinsiyet eşitliğinin demokratik bir toplumun temel koşullarından biri olduğu vurgulanıyor.
“TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ DEMOKRASİ SORUNUDUR”
Kanun teklifinin gerekçesinde, Türkiye’de kadınların sosyal yaşamdan istihdama, eğitimden sağlığa kadar birçok alanda çok katmanlı ayrımcılığa maruz kaldığı belirtiliyor. Kordu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yalnızca kadın-erkek ilişkilerini değil, ülkenin demokrasi standartlarını da doğrudan etkilediğini belirtiyor:
דGerçek ve güçlü bir demokrasi ancak cinsiyet eşitliğiyle mümkündür. Kadınlar çalışma, eğitim ve yaşam haklarından yeterince yararlanamıyor.”
Kordu’ya göre özellikle istihdam alanı, cinsiyet temelli eşitsizliğin en görünür olduğu alanlardan biri. Kadınların ya işgücü piyasasından dışlandığı ya da güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalışmak zorunda bırakıldığı ifade ediliyor.
Kurulması önerilen Kadın Bakanlığı’nın görevleri arasında şu başlıklar yer alıyor:
- Kadınlara yönelik her türlü şiddet ve ayrımcılıkla etkin mücadele etmek
- Toplumsal cinsiyet eşitliğini devlet politikası haline getirmek
- Kadınların kamusal alanda güvenli ve eşit ücretli istihdamını artırmak
- Ücretsiz kreş hizmetleri sunarak kadın istihdamını desteklemek
- Kadın dostu kentler ve danışma merkezleri oluşturmak
- Kadınların siyasete ve karar alma mekanizmalarına katılımını güçlendirmek
- Şiddet ve istismar vakalarında sosyal, psikolojik ve maddi destek sağlamak
BAKANLIK KADROLARI KADINLARDAN OLUŞACAK
Kanun teklifine göre kurulacak Kadın Bakanlığı’nın tüm kadrolarının kadın çalışanlardan oluşması öngörülüyor. Bakanlık bünyesinde ayrıca, kadınların statüsünü güçlendirmeye yönelik politika üretmek için Kadının Statüsü Kurulu gibi birimler oluşturulması planlanıyor. Teklif, kadınların yaşam hakkının korunması ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin kalıcı ve kurumsal politikalarla hayata geçirilmesini hedefliyor.
Kanun teklifinin önümüzdeki süreçte TBMM komisyonlarında ele alınması ve ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
DÜNYADA KADIN BAKANLIGI ÖRNEKLERİ
Kordu’nun Meclis’e sunduğu Kadın Bakanlığı teklifinde İsveç, Norveç, Fransa ve İspanya gibi ülkeler örnek olarak yer alıyor. Dünyanın birçok ülkesinde doğrudan Kadın Bakanlığı adıyla olmasa da özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği, eşitlik adlarıyla ayrı bakanlık ya da bakanlık düzeyinde kurumlar var. Bu kurumlar genellikle toplumsal cinsiyet eşitliği politikaları üretmek, kadına yönelik şiddetle mücadele etmek ve kadınların ekonomik-siyasal hayata katılımını amaçlıyor.
×İSPANYA’DAN CİBUTİ’YE KADIN BAKANLIĞI
İspanya-Eşitlik Bakanlığı (Ministerio de Igualdad): 2008’de kuruldu, 2010’da kapatıldı, 2020’de yeniden kuruldu. Kadına yönelik şiddet, üreme hakları ve eşitlik politikalarını yürütüyor.
Fransa: Tam bağımsız bir kadın bakanlığı yok. Ancak hükümette Kadın-Erkek Eşitliği Bakanı veya Devlet Sekreteri bulunuyor. 1981’den beri farklı hükümetlerde bu portföy düzenli olarak yer alıyor.
İsveç: Kadın politikaları Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bakanı tarafından yürütülüyor. İsveç 1970’lerden beri dünyadaki en güçlü eşitlik politikalarından birine sahip.
Norveç: Eşitlik politikaları Kültür ve Eşitlik Bakanlığı içinde yürütülüyor.
Almanya: Kadın politikaları Aile, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Bakanlığı bünyesinde. Bu bakanlık 1953’ten beri farklı isimlerle faaliyet gösteriyor.
İzlanda: Eşitlik politikaları Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlığı içinde yürütülüyor.. Ülke uzun süredir küresel cinsiyet eşitliği sıralamalarında ilk sırada.
Tunus: Aile, Kadın, Çocuk ve Yaşlılar Bakanlığı 2011’de kuruldu ve kadınların güçlendirilmesine yönelik devlet politikalarını yürütüyor.
Kamboçya: Kadın İşleri Bakanlığı ilk olarak 1993’te kadın işleri sekreterliği olarak kuruldu, daha sonra bakanlığa dönüştürüldü.
Namibya: 2000 yılında Kadın İşleri ve Çocuk Refahı Bakanlığı kuruldu; daha sonra adı Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Sosyal Refah Bakanlığı olarak değiştirildi.
Cibuti: Kadınların güçlendirilmesi ve aile politikaları için Kadın ve Aile Bakanlığı 2008’de kuruldu (kurumsal yapının temeli 1999’a dayanıyor).
Ekvator Ginesi: Kadınların statüsünü geliştirmeye yönelik kurum 1980’de devlet sekreterliği olarak kuruldu, 1992’de bakanlık statüsüne yükseltildi.
Haiti: Kadının Statüsü ve Kadın Hakları Bakanlığı 1994’te kuruldu.
Arjantin: Kadınlar, Toplumsal Cinsiyetler ve Çeşitlilik Bakanlığı 2019’da kuruldu; ancak 2024’te hükümet değişikliğinin ardından kapatıldı.
