ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası petrol fiyatları 2022’den bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı; ABD Başkanı Donald Trump artışı “dünya güvenliği için ödenecek küçük bir bedel” olarak nitelendirdi.
HABER MERKEZİ – ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla derinleşen savaş küresel enerji piyasalarını da sarsıyor. Tırmanan çatışmalar nedeniyle petrol fiyatları 2022’den bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı.
Küresel piyasalarda yeni haftanın açılışında Brent petrol yüzde 26,3 artarak varil başına 117,08 dolara yükseldi. ABD ham petrolü için referans kabul edilen West Texas Intermediate (WTI) fiyatı da yüzde 28,7 artışla 119,96 dolara çıktı. Artışta, savaş nedeniyle piyasadan her gün yaklaşık 20 milyon varil petrolün çekilmesi ve enerji arzına ilişkin endişelerin büyümesi etkili oldu.
Tahran ve çevresindeki en az beş enerji tesisi hafta sonu saldırıların hedefi oldu. Kuveyt’in ulusal petrol şirketi de İran’ın misilleme saldırıları nedeniyle üretimi önlem amacıyla kısmen azalttığını açıkladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI FİİLEN KAPALI
Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı ise yaklaşık bir haftadır fiilen kapalı durumda. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri ve deniz yoluyla taşınan doğalgazın önemli bölümü bu boğazdan geçiyor. İran Devrim Muhafızları’nın bu rotayı kullanan gemileri “ateşe verecekleri” tehdidinin ardından yüzlerce tanker boğazın girişinde beklemeye başladı.
TRUMP: KÜÇÜK BİR BEDEL
ABD Başkanı Donald Trump ise petrol fiyatlarındaki sert yükselişi “dünya güvenliği için ödenecek küçük bir bedel” olarak değerlendirdi. Trump sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, artışın kısa süreli olacağını savunarak, “İran’ın nükleer tehdidi ortadan kalktığında fiyatlar hızla düşecek” dedi.
İRAN: 200 DOLARI GÖREBİLİR
İran yönetimi ise saldırıların sürmesi halinde fiyatların çok daha fazla yükselebileceği uyarısında bulundu. İran Devrim Muhafızları’ndan bir sözcü, enerji tesislerine yönelik saldırıların ardından yaptığı açıklamada, “Varil başına 200 doların üzerindeki petrol fiyatlarına katlanabiliyorsanız bu oyuna devam edin” dedi.
KÜRESEL BORSALARDA SERT DÜŞÜŞ
Enerji piyasalarındaki şok dalgası borsalara da yansıdı. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 7,4 düşerken Güney Kore’de Kospi endeksi de aynı oranda geriledi. Avustralya’da ASX 200 endeksi yüzde 4,1 değer kaybetti. ABD’de vadeli işlemler de Wall Street’in haftaya düşüşle başlayabileceğine işaret etti.
GÜNDE 20 MİLYON VARİL KAYIP
Uzmanlar, savaş nedeniyle küresel petrol piyasasında günde yaklaşık 20 milyon varillik bir açık oluştuğunu belirtiyor. Center for Strategic and International Studies’ten Clayton Seigle, “Piyasanın Trump yönetimine tanıdığı süre geçen hafta sona erdi. Günde 20 milyon varillik açık küresel petrol dengesini sarsıyor ve yakın vadede bir rahatlama işareti yok” değerlendirmesinde bulundu. ABD yönetimi ise krizin uzun sürmeyeceğini savunuyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, CNN’e yaptığı açıklamada, “En kötü ihtimalle bu birkaç haftalık bir durum, aylar sürmeyecek” dedi.
FİYATLAR YIL BAŞINDAN BU YANA YÜZDE 60 ARTTI
Petrol fiyatları yıl başında 60 doların biraz üzerindeyken savaşın etkisiyle hızla yükseldi ve toplamda yaklaşık üçte iki oranında arttı. Katar Enerji Bakanı da savaşın sürmesi halinde Körfez’deki enerji ihracatçılarının birkaç hafta içinde üretimi durdurmak zorunda kalabileceğini ve petrol fiyatlarının 150 dolara kadar çıkabileceğini söylemişti.
