İdare Mahkemesi, Siirt Belediyesi kayyumunun Newala Qesaba’yı imara açma kararının iptaline hükmetti. 1915’te Ermeniler ve Keldaniler, 1980-90’lı yıllarda da başta Kürtler olmak üzere zorla kaybedilen ve faili meçhul cinayetlere kurban giden yüzlerce insanın cenazesinin bulunduğu Newala Qesaba’da 1989’da bir toplu mezar ortaya çıkarılmıştı.
HABER MERKEZİ – Siirt Belediyesi’ne atanan kayyumun toplu mezarların bulunduğu Kasaplar Deresi’ni [Newala Qesaba] imara açma kararı iptal edildi. İdare Mahkemesi, 11 Nisan 2025’te yürütmesini durdurduğu imar planını tümden iptaline karar verdi.
İDARE MAHKEMESİ: İMAR KARARI HUKUKA AYKIRI
Şehir Plancılar Odası Diyarbakır Şubesi’nin işlemin “Mekânsal Planlar Yapım Yönetmelik’ine” aykırılıktan açtığı davayı karara bağlayan Siirt İdare Mahkemesi, imar kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna vardı.
MA’dan Rukiye Payiz Adıgüzel’in haberine göre mahkeme, imar planında alan başına kişi sayısı ve yeşil alan oranı standardına uyulmaması, imar için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylı jeoteknik-jeolojik etüt raporunun bulunmaması ve enerji nakil hatlarının yeşil alan olarak belirlenen alanın ve ticaret alanı olarak belirlenen alanın üzerinden geçmesini iptal gerekçeleri arasında saydı.
Mahkeme, söz konusu eksiklikleri sıralayarak kararında, “(…) yüksek gerilim enerji nakil hattı altında kalan bu kısmın belirtilen yapılaşma koşulu ile yapılaşmaya açılmasının plan bütünlüğünü bozduğu gibi bu yöndeki yaklaşımın şehircilik esaslarına, planlama ilke ve tekniklerine aykırı olduğu, söz konusu aykırılıkların planın bütününe teşmil eden aykırılıklar olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemde şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunduğu, netice itibariyle dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır” ifadelerine yer verdi.
×
NEWALA QESABA: 1915’TEN 90’LI YILLARA…
1915’ten itibaren Ermeniler ve Keldaniler, 1980 ve 90’lı yıllarda da başta Kürtler olmak üzere ağır insan hakları ihlallerine uğrayan, zorla kaybedilen, işkence ve faili meçhul cinayetler sonucu yaşamını yitiren yüzlerce insanın cenazesinin bulunduğu Newala Qesaba’da 1989’da bir toplu mezar ortaya çıkarılmıştı.
Gazeteci Günay Aslan, 1989 yılında faili meçhul olarak bilinen kayıpların gömüldüğü bir mezarlık bulmuştu. Aslan’ın sokak köpeklerinin ağzında insan uzuvlarını görmesiyle araştırmaları onu Newala Qesaba’ya götürmüştü.
Kasaplar Deresi olarak bilinen yer Siirt Alay Komutanlığı’na yakın bir çöplüktü. Aslan, haberleştirdiği bu olay kısa bir zaman içinde ulusal ve uluslararası medyanın gündemine düşmüş ve devlet yetkilileri kamuoyu baskıcı sonucu olay mahallinde 22 Nisan 1989’da kazılara başlamıştı.
Kazılar sonucunda ortaya çıkan kemiklerin bazıları kefensiz bir kısmının da uzuvları eksikti. Zorla kaybedildiği belirtilen insanların cenazeleri için bağımsız uzmanların da yer aldığı bilimsel bir çalışma yapılması bekleniyordu fakat aynı gün Siirt Valiliği’nin talimatıyla kazılar durdurulmuştu.
O tarihten bugüne hiçbir adım atılmadığı gibi çıkarılan 8 cenazenin kimlikleri, ölüm nedenleri de aydınlatılmadı. Sekiz cesedin kemikleri Siirt merkezdeki bir mezarlığa defnedilmiş ve olay daha fazla “uzatılmadan” kapatılmıştı.
Geçen zaman içinde dere, zamanla yapılaşmaya açılmıştı. Çöplük haline getirilen alanda, ilk olarak duble yol yapılmıştı. Sonrasında ise düğün salonu için imar izni verilmişti.
Daha sonra toplu mezarların bulunduğu tahmin edilen alanda Polis Akademisi kurulmuştu. Kefensiz yüzlerce Kürt ve Ermeni’nin gömülü olduğu alanda şimdi de bina ve villalar yapılması planlanıyor.
Newala Qesaba’yı imara açma sürecine mahkeme şimdilik “dur” demiş oldu.
