ABD-İsrail ve İran savaşı 11’inci gününde devam ederken, gözler 6 Kürt partisinin kurduğu İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı’nda. ABD ile temas halinde olduğu iddia edilen İttifak’a İran’ın savaş sonrası bazı tavizler için teklifte bulunduğu, ancak İttifak’ın henüz buna yanıt vermediği ileri sürüldü. Detaylar The Amargi yazarı Ammar Goli’ni yazısında…
Ammar GOLİ
The Amargi’ye konuşan kaynaklar , Washington’ın planları belirsizliğini korurken, İran Kürt partilerinin olası işbirliği konusunda ABD ile temas halinde olduğunu söyledi. Kaynaklar, İran’ın ayrıca savaş sonrası tavizler sunarak Kürtleri savaştan uzak tutmaya çalıştığını, ancak Kürt liderlerin henüz yanıt vermediğini belirtti.
İran’ın askeri altyapısına yönelik hava ve füze saldırıları dalga dalga devam ederken, ülkenin batı kesimlerinde, özellikle (Doğu) Kürdistan’da (Rojhilat’ta) operasyonların yoğunluğunun artması, bu çatışmada yeni bir cephenin açılabileceği yönündeki spekülasyonları artırdı.
The Amargi’nin elde ettiği bilgilere göre, Kürdistan’daki askeri ve güvenlik altyapısının önemli bir kısmı bu saldırılar sonucunda ya tamamen yok edildi ya da ciddi şekilde hasar gördü.
Kürdistan’daki İslam Devrim Muhafızları Ordusu’ndan (IRGC) iki subay, The Amargi’ye verdikleri demeçte, İran askeri üslerine ve altyapısına yönelik son saldırıların ağır olduğunu ve bazı durumlarda etkilenen birliklerin muharebe organizasyonunu aksattığını, çünkü kuvvetlerin artık yeniden yapılanma ve dinlenme için sınırlı imkanlara sahip olduğunu söyledi. Bununla birlikte, Sanandaj (Sine) ve Kermanşah’ta (Kirmanşan) görev yapan bu iki subay, İran askeri güçlerinin hala önemli bir kapasiteye sahip olduğunu vurguladı. Altyapıya verilen hasara rağmen insan kayıpları sınırlı kaldı ve kara kontrolünü sürdürme yetenekleri önemli ölçüde devam ediyor.
İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 7 Mart itibarıyla ölü sayısının 194’ü çocuk olmak üzere 1205’i aştığını bildirdi . İsrail’de ise şu ana kadar 14 kişi öldü ve yaklaşık 1200 kişi yaralandı.
Kürtler savaşta yeni bir cephe mi açacak?
Washington, Kürtlere çelişkili sinyaller gönderiyor ve Beyaz Saray, Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakanlığı’nın birbirine zıt açıklamalar yapmasıyla Kürtler belirsizlik içinde kalıyor:
Axios’un 3 Mart’ta bildirdiğine göre, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü kampanya tırmanırken Başkan Trump Irak Kürt liderleri Mesud Barzani ve Bafil Talabani’yi aradı.
Birkaç gün sonra, 6 Mart’ta, Trump Kürt güçlerinin Irak Kürdistan’ından (Rojhilat) İran’a geçmesinin “harika” olacağını ve “tamamen destekleyeceğini” söyledi. Ancak 8 Mart’ta Trump geri adım atarak, “Kürtlerin içeri girmesini istemiyoruz” dedi ve Kürtlerin zarar görmesini ve öldürülmesini istemediği konusunda uyardı.
×Kürtler, herhangi bir planı hayata geçirebilmek için büyük vaatlerden önce güvenceler arıyorlar.
Durumu daha da gerginleştiren bir diğer unsur ise Türk yetkililerin de medya çılgınlığına dahil olması oldu. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Ankara’ya Washington’un İran Kürtlerini silahlandırma “niyetinin olmadığını” söylediğini belirtti.
Savunma Bakanı Pete Hegseth de ABD’nin planlarını kasıtlı olarak belirsiz tuttu ve ABD’nin kimlerle koordinasyon kuracağını kamuoyuna açıklamaktan kaçındı.
Kürtler için durum eski bir hikâyeyi andırıyor: Yüksek riskler, yüksek sesli sinyaller ve hâlâ hiçbir garanti yok. Kürtler, herhangi bir planı hayata geçirmek için büyük vaatlerde bulunmadan önce garantiler arıyorlar.
Bazı haber kaynakları, son aylarda Kürt bölgelerine silah transfer edildiğini ve binlerce Kürt gönüllünün olası operasyonlar için hazırlandığını bildirdi. The Guardian, ABD’li yetkililere atıfta bulunarak, Kürt güçlerinin İran sınırını geçmesi durumunda Washington’un hava desteği sağlayabileceğini yazdı.
Buna karşılık Tahran, herhangi bir Kürt hareketliliğine ilişkin uyarılar yayınladı: İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri, İran silahlı kuvvetlerinin Kürt partilerini savaşa girmeleri halinde “onlarla gereken şekilde ilgilenileceği” konusunda uyardığını söyledi.
İran hükümeti içindeki Ali Larijani gibi diğerleri ise ABD’nin Suriye’deki Kürtlere yönelik politikasına atıfta bulunarak, “Kürtler akıllı insanlardır ve Amerikan ticari zihniyetini ve sadakatlerinin olmadığını biliyorlar” şeklinde tepki gösterdi.
Kürt partiler, çatışmaya katılmaya hazır olduklarını ilan etmelerine rağmen, şimdiye kadar somut bir adım atmadılar.
İran hükümeti ayrıca, ABD-İsrail saldırılarını desteklemedikleri takdirde, Tahran’ın savaş sonrasında müzakereye ve tavizler vermeye istekli olabileceğini de ima etti.
Xebat Örgütü Genel Sekreteri Baba Şeyh Huseyni, merkezi hükümetin zayıflaması durumunda Kürt güçlerinin harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi. Ancak PJAK’ın liderlik konseyinden bir üye, “Hava sahasının kontrolü olmadan, Kürt operasyonu bir katliam olur” görüşünde.
The Amargi’nin edindiği bilgiye göre, Kürt partileri henüz askeri harekâta katılma kararı almadılar, çünkü Amerika Birleşik Devletleri’nden Kürt güçlerinin ve Kürt şehirlerinin İran’ın füze ve kara saldırılarına karşı korunması ve savunulması konusunda net bir güvence yok.
Aynı zamanda, The Amargi’nin kaynaklarına göre, İran hükümeti bu tarafları uyardı ancak ABD-İsrail saldırılarını desteklemedikleri takdirde Tahran’ın savaştan sonra müzakereye ve tavizler vermeye istekli olabileceğini de ima etti. İran Kürt partileri koalisyonu bu önerilere henüz yanıt vermedi.
İran Kürt partilerinin silahlı kuvvetleri
1979 devriminden sonraki ilk yıllarda, yeni kurulan İslam Cumhuriyeti’nin Kürt bölgelerine yönelik askeri operasyonlarının ardından İran Kürt silahlı grupları kademeli olarak İran içinden çekildi. Çoğu Irak’a, özellikle Kürdistan Bölgesi’ne yerleşti.
İran-Irak savaşından sonra askeri faaliyetleri azalmış olsa da, bu partiler silahlı yapılarını korudular ve sonraki on yıllarda zaman zaman İran güçleriyle çatıştılar. Savaşçılarından bazıları ayrıca Kürdistan Bölgesi peşmerge güçleriyle birlikte Irak ve Suriye’deki IŞİD’e karşı savaşa katıldı ve Sincar gibi bölgelerin savunmasına yardımcı oldu.
Günümüzde bu güçlerin önemli bir kısmı, İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı adı verilen bir koalisyon çatısı altında örgütlenmiştir. Koalisyon 22 Şubat 2026’da kurulmuştur.
Koalisyon, üye partiler arasında ortak bir askeri komuta merkezi ve siyasi ve diplomatik koordinasyon mekanizmaları oluşturmak için çalışıyor.
Savaşçı sayısına ilişkin tahminler farklılık gösterse de, birçok kaynak toplam sayıyı 5.000 ile 10.000 arasında gösteriyor ve bunların büyük çoğunluğu Irak Kürdistan Bölgesi’nin sınır bölgelerinde konuşlanmış durumda.
Bunlar arasında, artık feshedilmiş Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile ideolojik bağları bulunan Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), en büyük ve en örgütlü silahlı güce sahip. Partinin yaklaşık 3.000 savaşçısı ve İran’ın Kürt bölgelerinde destekçileri ve yerel güçlerden oluşan bir ağı olduğu tahmin ediliyor. Yıllar içinde, Kürdistan Bölgesi ile İran arasındaki sınır bölgesinin bazı kısımlarının – Kalar yakınlarından Türkiye sınırına yakın bölgelere kadar – zaman zaman bu güçlerin etkisi veya kontrolü altında olduğu yönünde raporlar ortaya çıktı.
İran’ın en eski Kürt siyasi partisi olan İran Kürdistan Demokrat Partisi (PDKI), Kürtler arasında önemli bir sosyal tabana sahip. Bazı tahminlere göre, yaklaşık 1200 silahlı savaşçısı bulunuyor ve İran içinde daha fazla destekçiyi harekete geçirme kapasitesine de sahip.
Koalisyondaki diğer partiler – Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Emekçileri Komala Örgütü, İran Kürdistanı Komala Partisi ve Xebat Örgütü dahil – daha küçük silahlı birliklere sahip olsalar da her biri birkaç yüz savaşçıyı seferber edebiliyor. Bu güçlerin çoğu, asimetrik savaş ve dağ operasyonları için eğitilmiş gerilla oluşumları olan peşmerge birlikleri olarak örgütlenmiştir. Savaşçılarının birçoğu İran güçleriyle çatışmalarda deneyime sahip olup, bazıları da Irak ve Suriye’de IŞİD’e karşı savaşmıştır.
