Nuray Sancar
2018’de başkanlığının ilk döneminde Trump, küreselleşmenin bittiğini ve artık ticaret savaşlarının başladığını ilan etmişti. Gerçekte küreselleşme de ulus devletlerin sınırları içindeki mal ve sermaye dolaşımını yavaşlatan yerleşik bürokratik prosedürler ile hukuki kısıtların oluşturduğu korumacı kalkanın, başta ABD olmak üzere büyük devletler ve tekeller için kaldırılması anlamına geliyordu. Hiçbir ülke kendi pazarını yabancı mallara ve paraya kapatamayacaktı, buna yeltenmesi durumunda da o ülke serbest rekabeti önlediği için uluslararası mahkemelerde yargılanabilecekti. Yani ABD’nin ticaret savaşı hiç bilinmeyen, Trump söylediğinde gündeme gelmiş bir realite değildir. Askeri ve sermaye birikimi bakımından en ileride olan kuralı koyar ve işine gelmediğinde de değiştirir; ABD de zaten öyle yaptı.
Trump’ın ticaret savaşının küreselleşme sürecinden farkı, ihlali durumunda sonucun önceden belli olduğu, oluşmasında zaten ABD’nin rol oynadığı uluslararası hukuku tek taraflı feshetmiş olmasıdır. Başkanlık koltuğuna oturur oturmaz Çin’li Huwai ile ZTE şirketleri başta olmak üzere bir dizi komünikasyon şirketinin ürünlerinin ABD’ye girişini yasaklamasıyla attığı ilk adımını Trump, ABD halkına ‘ulusal güvenlik’ gerekçesi olarak pazarladı. Sekiz yıl önce bu yasaklama ile ticaret savaşından kastedilenin rakip tröst ve tekellerin pazar hareketlerini kısıtlamak anlamına geldiği anlaşılmıştı ama henüz dünya rezervlerine ve pazarlarına şiddet uygulayarak el koyma ihtimali, emperyalizmin tarihsel deneyiminden ve doğasından yapılan teorik bir çıkarsamaydı.
