Yüksekova’da ot biçen çocuklarına yemek götürürken, uzman çavuş tarafından öldürülen Sürmi İnce’nin ölümüne ilişkin Anayasa Mahkemesi, “Sanık öldürme kastıyla hareket etmemiş ancak tedbirsizlik ve dikkatsizlik nedeniyle ölüme neden olmuştur” diyerek “yaşam hakkı ihlal edilmedi” kararı verdi. Sanık uzman çavuş Ali Dalgıran tutuksuz yargılanırken, aile dosyayı AİHM’e taşıyacak.
HABER MERKEZİ – Hakkari’nin Yüksekova ilçesine bağlı Xirvate (Büyükçiftlik) beldesinde 18 Temmuz 2016’da ot biçen çocuklarına yemek götüren Sürmi İnce’nin (55) öldürülmesiyle ilgili tutuksuz yargılanan uzman çavuş Ali Dalgıran hakkında, “bilinçli taksirle öldürmek” suçlamasıyla verilen 3 yıl 10 ay 20 gün cezanın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi’nde kesinleşmesinin ardından avukatlar, hem Yargıtay’a hem Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvuru yapmıştı.
MA‘dan Adnan Bilen‘in haberine göre AYM, yaptığı incelemede “yaşam hakkının” ihlal edilmediğine karar verdi. Sürmi İnce’nin oğlu avukat Bünyamin İnce, devletin yurttaşına reva gördüğü yaşam hakkı modelinin böyle bir model olduğunu söyleyerek, dosyayı AİHM’e taşıyacaklarını söyledi.
KAMERA VE SES KAYDI OLMAMASI “ŞÜPHELİ DEĞİL”
Mahkemenin, sanığın silah operatörü olduğu zırhlı aracın içini gösteren veya ses kaydı alan bir kamera tertibatı olup olmadığını araştırdığını iddia eden AYM, “Bu kapsamda ilgili makamlardan temin edilen bilgilere göre araçta ses kaydı yapabilen bir araç içi kamera yoktur. Dahası mahkemenin talebiyle, ölüm anını gösteren zırhlı araç kamera kayıtları üzerinde manipülasyon yapılıp yapılmadığı hususunda Adli Tıp Kurumu tarafından inceleme yapılmış ve sonrasında görüntülerde herhangi bir ses kanalı veya manipülasyon izi bulunmadığı yönünde rapor düzenlenmiştir. Dolayısıyla somut olayda güvenilirliği konusunda kuşku duyulmasını gerektiren herhangi bir neden bulunmayan görüntü kayıtları, A.D.’nin maktulün bulunduğu bölgeye doğru ateş ettiği yönündeki ikrarı, tanık beyanları ve maktulün ölümüne tek bir merminin neden olduğuna ilişkin otopsi raporu birlikte değerlendirildiğinde ölümün A.D.’nin söz konusu eyleminden kaynaklandığı görülmüştür” iddiasında bulundu.
“TEDBİRSİZLİK VE DİKKATSİZLİK NEDENİYLE ÖLÜME NEDEN OLMUŞTUR”
Yargılama neticesinde mahkemenin sanık Ali Dalgıran’ın bilinçli taksirle ölüme neden olma suçundan 3 yıl 10 ay 20 gün hapis cezası ile mahkûmiyetine karar verdiğine dikkat çekilen kararda, “…Sanık, dışarıdaki personelin zarara uğrayabileceği düşüncesiyle kaçmaya başlayan ve terörist zannettiği köylülerin önlerine doğru dört beş el ateş etmiştir. Görüntülerden silahlı olmadıkları anlaşılan köylü kadınların tehdit unsuru olarak düşünülmesi mümkün değildir. Ancak içinde bulunduğu psikolojik durum sanığın mesleğin gerektirdiği sağlıklı düşünme ve karar alma yetisini etkilemiştir. Sanık bu şekilde kaçan kişilerin önlerine doğru ateş etmiş ve S.İ.’nin tek bir ateşli silah mermisiyle ölümüne neden olmuştur. Somut olayda kanun hükmünü ifa eden sanık öldürme kastıyla hareket etmemiş ancak tedbirsizlik ve dikkatsizlik nedeniyle ölüme neden olmuştur” iddiasında bulundu.
MAHKEME IRKÇILIK VE NEFRET SAİKİ İÇİN “DAYANAKTAN YOKSUN” DEDİ
Yaşam hakkının ihlal edildiği iddiası kapsamında yapılan değerlendirmede ani şekilde gerçekleşen ve çok kısa sürede sona eren ateş etme eyleminde Ali Dalgıran dışındaki jandarma personelinin cezai sorumluluğu olduğuna ilişkin herhangi bir olgunun bulunmadığını ileri süren AYM, “M.G.nin ateş etme eylemi öncesinde kendilerine ‘Kaçın kaçın, burayı terk edin’ şeklindeki sözlerle uyarıda bulunduğu yönündeki beyanı gözetildiğinde söz konusu değerlendirmenin Karakol Komutanı M.G. hakkında ayrımcılık yasağı kapsamında ileri sürülen iddialar bakımından da geçerli olduğu ifade edilmelidir. Şiddet fiillerinin soruşturulması sırasında, fiilin işlenmesinde ırkçılık veya benzeri nefret saiklerinin etkili olup olmadığının araştırılması yükümlülüğünün ortaya çıkabilmesi için somut olayda buna işaret eden olguların var olması gerekir. Somut olayda başvurucuların yakınının ölümünde ırkının veya siyasi kimliğinin etkili olduğuna delalet eden bir emareyi başvurucular gösterebilmiş değildir. Dolayısıyla somut olayda ayrımcılık yasağı yönünden ilave araştırma yükümlülüğünün doğduğu ve yetkili makamların bu yükümlülüğe aykırı hareket ettikleri söylenemeyecektir. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir” ifadelerine yer verildi.
SÜRMİ’NİN OĞLU AVUKAT İNCE: AİHM’E TAŞIYACAĞIZ
Sürmi İnce’nin avukat oğlu Bünyamin İnce, karara tepki gösterdi. İnce, “Annem Sürmi İnce dosyası yalnızca bir annenin öldürülmesi değil, bölgede yaşanan sivil ölümlerin ve cezasızlık tartışmasının bir parçasıdır” dedi.
“Son yıllarda bölgede çok sayıda sivil, kolluk güçlerinin silahlarıyla hayatını kaybetmesine rağmen hemen hemen hiçbir dosyada etkili mahkeme süreçleri yürütülmedi” diyen İnce, şunları kaydetti:
×Annem Sürmi İnce, tarlada çalışan ailesine yemek götürdüğü sırada 2 zırhlı araçtan 12 asker aşağı inip ateş ediyor ve zırhlı araçtan edilen ateş sonucu bir anne katlediliyor. Buna rağmen olayda yalnızca bir asker yargılandı ve 3 yıl 10 ay ceza verildi. AYM bu cezayı yeterli buldu! Hiçbir usul işlemimin yerine getirilmemesi, emir-komuta zincirinin ve tüm sorumluların araştırılmaması, ardından Anayasa Mahkemesi’nin yaşam hakkı ihlali bulmaması, bölgede yıllardır tartışılan cezasızlık sorununu daha da derinleştiriyor. Cezasızlıkla mücadele etmeye devam edeceğiz. Dosyayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıyacağız.
×
NE OLMUŞTU?
Hakkari’nin Yüksekova ilçesine bağlı Büyükçiftlik beldesinde 18 Temmuz 2016’de ot biçen çocuklarına yemek götüren Sürmi İnce, zırhlı araçtan açılan ateşle vurulmuştu.
Eşi ve yakınları tarafından bir kamyonetle Yüksekova Devlet Hastanesi’ne kaldırılan 55 yaşındaki İnce, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamamıştı.
12 çocuk annesi İnce’nin öldürülmesiyle ilgili askerlerden Ali Dalgıran tutuklanmış ancak 25 Temmuz 2016’da serbest bırakılmıştı. Ardından Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı, emri veren karakol komutanı ve emrindeki 9 askeri personel hakkında “kovuşturmaya yer olmadığına” karar vermişti.
Açılan davada “bilinçli taksirle öldürme” suçundan 4 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırılan Dalgıran’a mahkeme heyeti “iyi hal” uygulayarak, cezayı 3 yıl 10 ay 20 güne indirmişti.
İstinaf mahkemesi, sanık Dalgıran’a verilen cezayı “fazla” bulmuştu. İstinaf, sanık Dalgıran’a 4 yıl ceza vermiş, “iyi hal” uygulayarak 3 yıl 4 aya indirmişti.
İstinaf sürecinde Dalgıran’ın Denizli’de halen görev yaptığı ortaya çıkmıştı.
Avukatlar karara karşı hem Yargıtay hem AYM’ye başvurmuştu.
