ABD – İsrail ve İran arasında devam eden savaşın bölgeye yayılmasıyla petrol ürünlerinin arz ve dağıtımında yaşanan sıkıntılar Türkiye’de de akaryakıt fiyatlarını etkiliyor. Cumhurbaşkanı kararı ile geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alındı. Petrol fiyatlarındaki artışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV indirimiyle karşılanacak.
HABER MERKEZİ – ABD ve İsrail İran’a yönelik saldırıları, İran’ın da 10 ülkeye yönelik misilleme saldırıları 6. gününde devam ederken İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle gaz ve petrol piyasasında sert hareketlikler yaşanıyor. Doğalgaz ve petrol ürünlerinin arzında ve dağıtımında yaşanan sorunlar fiyatlara da yansıyor.
Türkiye’de sert fiyat hareketlerine karşı ‘eşel mobil sistemi’ geçici olarak devreye alındı.
Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlandı.
Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak.
Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek.
Bu ürünlerin fiyatı düşerse de azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV’si artırılacak ve artırılan bu tutar da 2 Mart’ta uygulanan ÖTV’yi geçmeyecek.
10 LİRALIK ARTIŞIN 2,5 LİRASI VATANDAŞA YANSIYACAK
Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişim nedeniyle meydana gelecek fiyat artışının, akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı olarak yansıması amacıyla bu ürünler üzerindeki ÖTV’nin yüzde 75’i ile buna bağlı KDV’den vazgeçilecek.
Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde, bu tutarın sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergiden karşılanacak.
Böylece, yüksek miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele önceliklendirilmiş, akaryakıt ve LPG fiyat artışlarının piyasaya sınırlı yansıması sağlanmış olacak.
×
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuruna bağlı olarak meydana gelen dönemsel artışların, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanarak pompa satış fiyatlarına doğrudan yansımasını engellemeyi hedefleyen bir mekanizmadır. Sistem akaryakıt fiyatları için 2018’deki kur şoku sonrası uygulanmaya başlanmış, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansımaması için ÖTV’de indirim yapılmasını öngörmüştü. Bu uygulama 2022 yılında sona erdirildi.
ŞİMŞEK’TEN AÇIKLAMA
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla önemli bir adım attıklarını belirtti.
Şimşek açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla, kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık. Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor, akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75’e kadar olan kısmını vergilerden karşılıyoruz. Mali disiplinden taviz vermeden dezenflasyonu desteklemeye devam edeceğiz.”
Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla, kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık.
Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor,… https://t.co/lgb27BcrmG
— Mehmet Simsek (@memetsimsek) March 5, 2026
×
MOTORİNE TARİHİ ZAM BEKLENİYORDU: ÇİFTE ZAM TABELAYA YANSIDI
Savaşın başlamasının hemen öncesinde 70 dolar seviyesinde seyreden brent petrolün varil fiyatı, saldırılarından ardından 80 doları aştı. Petrol fiyatlarındaki bu artış eşel mobil sisteminin devreye alınmasına rağmen Türkiye’de de pompa fiyatlarına yansıdı.
5 Mart gece yarısından itibaren mazot fiyatlarında 12 liranın üzerinde tarihi bir artış bekleniyordu. Motorinin litre fiyatına 3,11 TL, benzine de 92 kuruş artış yapıldı.
