Irak’ta 11 Kasım 2025’te yapılan seçimlerin üzerinden iki ay geçti. Hükümet kurma çalışmaları sürüyor. Mevcut Başbakan Sudani’nin, hükümet kurma çalışmaları kapsamında eski başbakanlardan Maliki lehine çekildiği duyuruldu. Bu arada yeni hükümetin kurulabilmesi için öncelikle cumhurbaşkanının seçilmesi gerekiyor ve buna talip Kürtler ise ilk kez rekabet edecekler.
HABER MERKEZİ – Irak’ta mevcut Başbakan Muhammed Şiya Sudani liderliğindeki İmar ve Kalkınma İttifakı Sözcüsü Firas Meslemavi, “Muhammed Şiya Sudani, Nuri El Maliki lehine feragat ederek başbakanlık adaylığından çekildi” açıklamasını yaptı.
Rûdaw’da yer alan habere göre, Meslemavi, bu kararın ittifak tarafından oy birliğiyle alındığını kaydetti. Meslemavi’ye Sudani’nin çekilmesini, “Başbakanlık makamı konusunda Koordinasyon Çerçevesi içinde yaşanan siyasi düğümü çözmek ve mevcut tıkanıklığı gidermek” amacıyla gerçekleştiğini kaydetti.
Irak’ta 11 Kasım 2025’te yapılan parlamento seçimlerinde Sudani’nin İmar ve Kalkınma Koalisyonu 45 sandalye kazanırken, Nuri el-Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu 30 sandalye elde etmişti.
Irak’ta seçim I Kerkük’te Kürt partiler öne çıktı, KDP 1 milyon oyu geçti
×NURİ EL MALİKİ KİMDİR?
1970’li yıllarda katıldığı İslami Dava Partisi ile uzun yıllar Saddam Hüseyin’in Baas rejimine karşı muhalefette yer alan Maliki, Saddam Hüseyin’in 2003’te devrilmesinden sonra Irak’a döndü ve Şii kanadın önemli siyasi figürlerinden biri haline geldi.
2006-2014 yılları arasında iki dönem Irak Başbakanlığı yapan Maliki, başbakanlık görevini son yılında IŞİD’in Musul’a yönelik saldırıları sonrasında eleştirilere maruz kaldı. Maliki’nin IŞİD’le mücadele için gelen Kürt güçlerinin Musul’a girişine izin vermediği, bununla artacağını düşündüğü Kürtlerin siyasi gücünü engellemek istediği ileri sürüldü. IŞİD, 2014’te ilk olarak Musul’u ele geçirmiş, ardından Irak ve Suriye’de yayılmıştı.
Maliki, başbakanlık görevinin ardından 2014’ten 2018’e kadar Cumhurbaşkanı Yardımcılığını yaptı.
Halihazırda Dava Partisi Genel Sekreteri olan Maliki, 11 Kasım 2025’teki son seçimde Kanun Devleti Koalisyonu’nun başkanlığını da yapıyor.
ÖNCE CUMHURBAŞKANI BELİRLENECEK: KÜRTLER BU KEZ ÇOK ADAYLI
Bu arada mevcut Başbakan Sudani’nin liderliğindeki İmar ve Kalkınma İttifakı Sözcüsü Firas Meslemavi, Kürtlere de çağrıda bulundu. Kürtlere cumhurbaşkanı adaylarını belirlemeleri çağrısında bulunan Meslemavi, bunun yeni hükümetin kurulması ve başbakanın atanması için önemli olduğunu belirtti.
Irak Anayasası’na göre, yeni parlamentonun seçilmesinin ardından cumhurbaşkanının seçilmesi gerekiyor. Ancak şimdiye kadar herhangi bir gelişme yaşanmadı, bununla birlikte kısa süre içinde cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılması bekleniyor.
Bir adayın cumhurbaşkanı seçilebilmesi için, ilk turda parlamento üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun (220 oy) desteği gerekiyor. İlk turda bu çoğunluk sağlanamaması halinde, en çok oyu alan iki aday ikinci tura kalıyor ve ikinci turda en fazla oyu alan aday Irak’ın yeni Cumhurbaşkanı seçiliyor.
Saddam Hüseyin’in 2003’te devrilmesinin ardından teammüler gereği Cumhurbaşkanı koltuğu Kürtlerde kalıyor. Irak’ın ilk cumhurbaşkanı da Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (YNK) lideri Celal Talabani oldu.
Yeni seçilen Irak Parlamentosunun 5 Ocak’taki ilk oturumunda Parlamento Başkanı Heybet el-Halbusi, 44 adayın cumhurbaşkanlığı için başvurduğunu duyurdu.
Bu adaylar arasında seçilmesi muhtemel adayları ise Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) ve Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) adayları.
Şimdiye kadar aday çıkarmayan ve YNK adayını destekleyen KDP, yeni cumhurbaşkanlığı seçiminde tavrını değiştirdi ve aday olarak da iki ismi açıkladı. Bunlardan biri Dr. Fuad Hüseyin, diğeri de Nevzad Hadi.
Şimdiye kadar Cumhurbaşkanlığı koltuğunu elinde tutan YNK’nin resmi adayının ise Nizar Amedi olduğu duyuruldu. Mevcut Cumhurbaşkanı Latif Reşid de YNK’den geliyor ve yeniden aday olduğunu açıklamıştı, ancak YNK Reşid’i desteklemiyor, bu yüzden bağımsız aday olarak yarışması bekleniyor.
