Uluslararası bir araştırma, uzaydaki mikro yerçekiminin insan beyninde gözle fark edilebilen fiziksel değişimlere yol açtığını ortaya koydu.
HABER MERKEZİ – Bilim insanları, uzun süre uzayda kalan astronotların beyinlerinin kafatası içinde yukarı ve arkaya doğru yer değiştirdiğini belirledi.
PNAS dergisinde yayımlanan çalışmada, 26 astronota ait manyetik rezonans (MR) görüntüleri incelendi. Normalde beyin-omurilik sıvısı içinde dengede duran beynin, yerçekimsiz ortamda alışılmadık şekilde hareket ettiği saptandı. En belirgin değişimlerin ise duyusal ve motor bölgelerde yaşandığı görüldü.
Araştırmanın yazarlarından ABD’deki Florida Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Rachael Seidler, kaymanın birkaç milimetreyle sınırlı olsa da beyin söz konusu olduğunda bunun ciddi bir fark yarattığını ve gözle fark edilebildiğini vurguladı.
Çalışmaya göre, beyindeki şekil değişikliği uzayda geçirilen süreyle doğrudan bağlantılı. Bir yıl uzayda kalan astronotlarda en büyük değişimler görülürken, kısa süreli görevlerde de sınırlı da olsa etkiler tespit edildi.
DÖNÜŞ SONRASI DENGE SORUNU
Beyindeki değişimlerin çoğu Dünya’ya dönüşten sonraki altı ay içinde düzeliyor. Ancak bazı astronotlarda bu durum daha uzun süre devam edebiliyor. En yaygın sorun ise denge kaybı olarak öne çıkıyor. Buna rağmen, ciddi baş ağrısı ya da bilişsel bozulma gözlemlenmemesi dikkat çekiyor.
Uzmanlar, elde edilen verilerin Mars ve Ay gibi uzun süreli uzay görevleri planlanırken insan sağlığını korumak açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.
