PJAK Eş Başkanı Amir Karimi, İran’da rejimin toplumsal meşruiyetini yitirdiğini belirterek mevcut durumu “kâğıt üzerinde ayakta, pratikte çökmüş bir devlet” olarak tanımladı ve rejimin yıkılmasının demokratik bir yöne evrilmemesi halinde “başka bir diktatörlüğün” doğabileceği uyarısında bulundu. Yaşananların Kürtler için de bir fırsat olduğunu belirten Karimi, çözümün merkeziyetçi olmayan, halkların kendini yönetebileceği Demokratik İran Cumhuriyeti’nden geçtiğini belirterek “Kürtler kendini yönetebilmeli. Ama İran’ın demokratik dönüşümünün de merkezinde olmalı” dedi.
HABER MERKEZİ – Kürdistan Özgür Yaşam Partisi’nin (PJAK) Eş Başkanı Amir Karimi, 16 gündür rejim karşıtı protestoların ve rejim güçlerinin bu protestolara şiddetle karşılık verdiği İran’da yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.
Amargi’den Rebaz Majeed’e konuşan PJAK Eş Başkanı Karimi, bugünkü İran’ı kâğıt üzerinde ayakta duran ancak pratikte içi boşalmış bir devlet olarak tanımladı ve “Hâlâ bir devleti, bir bürokrasisi ve bir gücü var. Ama… İslam Cumhuriyeti’ni bugün ayakta tutan tek şey şiddet ve zor kullanımıdır, başka hiçbir şey değil” dedi.
Rejimin toplumsal meşruiyetini kaybettiğini belirten Karimi, mevcut İran’ı “beyin ölümü gerçekleşmiş bir insana” benzetti.
“KÜRTLER İÇİN FIRSATTIR AMA DEĞİŞİM DEMOKRATİK YÖNE EVRİLİRSE”
Karimi, İran’da yaşanan mevcut krizi, Orta Doğu genelinde klasik ulus-devlet modelini aşındıran daha geniş bir bölgesel dönüşümün parçası olarak tanımladı ve merkezi devlet yapılarının zayıflamasının Kürtlerin hayatta kalma mücadelesinden siyasete geçmesi için bir fırsat yaratabileceğini söyledi. Karimi’ye göre bunun şartı ise bu dönüşümün demokratik bir yöne evrilmesi.
Karimi şu ifadeleri kullandı:
דŞimdi ulus-devlet yapısı çözülürken… bu Kürtler için kesinlikle bir fırsattır. Ama değişim demokrasiye gitmeyen bir yönde ilerlerse… bu Kürtler için kesinlikle bir tehlikedir.”
HALKI RAHATÇA KATLEDEBİLMEK İÇİN İLETİŞİM OLANAKLARINI KESTİLER
16 gündür devam eden protestolara yönelik rejimin şiddetli müdahalelerine değinen ve bunlara sert tepki gösteren Karimi, internet kesintilerine de dikkat çekerek yaşanan can kayıpları ve gözaltılara ilişkin tabloyu doğrulamanın zor olduğunu belirtti.
Karimi, ülkede uygulanan internet kesintisine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
דİslam Cumhuriyeti ayakta kalabilmek için tüm iletişim olanaklarını kesti. Neden? Halkı rahatça katledebilmek için.”
“İRAN ŞU AN KUZEY KORE GİBİ”
“Büyük bir katliam gerçekleştirdiğine dair ciddi şüphelerimiz var” sözleriyle can kayıplarına ilişkin endişelerini dile getiren Karimi, İran’ın mevcut durumunu Kuzey Kore’ye benzetti:
× “Net değil; daha sonra ortaya çıkacak. Ama şu anki haliyle İslam Cumhuriyeti kapalı bir Kuzey Kore gibidir ve içeride ne olduğu bilinmiyor.”
DİKTATÖRLÜĞÜN YIKILMASI BAŞKA BİR DİKTATÖRLÜĞÜ DOĞURABİLİR
Rejimin mevcut durumda önceki meşruiyet araçları olan din ve milliyetçiliğin de etkisini yitirdiğini belirten Karimi, rejimin çökmesinin otomatik olarak “daha iyi bir düzen anlamına gelmeyeceği” uyarısında bulundu ve 1979 deneyimine atıf yaparak şunları söyledi:
“Bir diktatörlüğün yıkılması, başka bir diktatörlüğü doğurabilir. 1979 deneyimimiz var… Şah gittiğinde herkes mutluydu. Ama sonrasında çok daha tehlikeli bir diktatörlük geldi. Bu sefer de böyle olmayacağının hiçbir garantisi yok.”
KÜRT PARTİLERİNİN ORTAK TUTUMU
Karimi, Doğu Kürdistan’daki Partiler Arası İşbirliği Diyalog Merkezi’nden 7 siyasi partinin üst düzey bir toplantı gerçekleştirdiği toplantı sonrası yayınlanan ortak tutum bildirisine dair de değerlendirmelerde bulundu.
Karimi bunu hem bir zorunluluk hem de bir özeleştiri olduğunu söyledi. Karimi, şunları ifade etti:
דBu kez yeni bir deneme yapıldı. Bir diyalog alanı oluşturduk… bir yakınlaşma zemini yarattık. Bu bir çabadır; tamamlanmış bir şey değil… evet, bir başlangıçtır.”
Bu gelişmenin aynı zamanda Kürt siyasetinde “bir grubun diğerlerine üstünlük kurması şeklinde ele alınmasından vazgeçilmesi” anlamına da geldiğini belirten Karimi, “Kürt siyasal alanı… artık bunun böyle olamayacağı kanaatine vardı,” dedi. “Hiçbir güç diğerlerine kendini dayatamaz” ifadelerini kullandı.
“KÜRTLER DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNİN ÖZNESİ OLMALI”
Kürt ulusal birliğinin stratejik bir zorunluluk olduğunu belirten Karimi, Kürtlerin bu süreçte ya demokratik sürecin öznesi olacağını ya da kaderlerinin merkez tarafından belirleneceğini söyledi.
דKürtler meselelerini gündeme getirip çözebilecek bir güç olmalı. Ama bunu yapabilmeleri için demokratik bir ortam gerekir. Aksi halde yerleri yoktur.”
PJAK’ın kendisini silahlı güçten çok siyasi bir örgütlenme olarak gördüğünü sözlerine ekleyen Karimi, şunları belirtti:
דKendimizi silahlı bir güçten çok siyasi örgütlenme gücü olarak görüyoruz. Silahlı mücadele bizim için çözümün anahtarı değil, bir korunma aracıdır.
Güçlüyüz. Mukriyan, Sine ve Ardalan, Hewraman bölgelerinde yıllardır aktifiz.
Her toplum kendini korumalıdır. Şiddetin tüm araçlarının devletin elinde olması doğru değildir… toplumun kendini savunacak gücü olmalıdır.”
ABD İLE İLİŞKİLER
ABD ile ilişkiler konusuna da değinen Karimi, “PJAK’ın çeşitli güçlerle ilişkileri, diyalogları ve görüşmeleri var” dedi fakat net çizgileri olduğunu da ekledi. Bu çizgilerin “demokrasiye destek ve demokratik bir sistem içinde Kürt haklarının tanınması” olduğunu belirten Karimi, “Bir güç ya da devlet bunu desteklerse işbirliği yapabiliriz. Ama işbirliği asla koşulsuz değildir” dedi.
ÜÇÜNCÜ YOL VURGUSU: NE DIŞ MÜDAHALE NE REJİM
PJAK’ın üçüncü yolu temsil ettiğini ifade eden Karimi, çözümün ne mevcut rejim ne de de dış müdahaleye dayalı bir çözüm olduğunu vurguladı.
דBiz bu diktatör devlete gerçekten karşıyız. Ama dış bir gücün gelip bizi kurtaracağına da inanmıyoruz.”
PEHLEVİ UYARISI
İsrail konusunda temkinli konuşan Karimi, açık bir ilişki veya işbirliği olmadığını söyledi. Karimi, İsrail’in sürgündeki son Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi’ye verdiği desteğe dikkat çekti ve “Endişe verici olan şey… İsrail’in Rıza Pehlevi’ye verdiği destektir. Halk başka bir diktatörlüğe düşmek istemiyor” dedi.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Karimi, son olarak çözümün merkeziyetçi olmayan, halkların kendini yönetebileceği Demokratik İran Cumhuriyeti’nden geçtiğini belirterek “Kürtler kendini yönetebilmeli. Ama İran’ın demokratik dönüşümünün de merkezinde olmalı” dedi.
