ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle büyüyen savaşın ilk haftasında Ortadoğu’dan Hint Okyanusu’na kadar en az 14 ülke füze ve drone saldırıları, hava sahası kapanmaları ve ekonomik etkilerle karşı karşıya kaldı.
HABER MERKEZİ – ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın bölgedeki ABD üsleri ile İsrail’i hedef alan misillemeleriyle süren savaş birinci haftasına girdi. Çatışmalar yalnızca İran ve İsrail’le sınırlı kalmadı; füze ve drone saldırıları, düşen füze parçaları ve ekonomik etkiler nedeniyle birçok ülke doğrudan ya da dolaylı biçimde savaşın etkisini hissetti.
Bölgedeki hava sahalarının büyük bölümü kapatılırken, ticari uçuşların önemli kısmı iptal edildi ve bazı ülkelerde büyükelçilikler faaliyetlerini durdurdu. Can kaybı da her geçen gün artıyor.
×SAVAŞ NERELERE YAYILDI?
İran • İsrail • Filistin toprakları • Lübnan • Suriye • Irak • Ürdün • Suudi Arabistan • Katar • Birleşik Arap Emirlikleri • Bahreyn • Kuveyt • Umman • Kıbrıs • Sri Lanka açıkları •Azerbaycan
İRAN
İran’da ölü sayısının en az 1.045 olduğu açıklandı. Bu sayıyı İran’ın “Şehitler ve Gaziler Vakfı” duyurdu ancak hayatını kaybedenlerin kaçının sivil olduğu bilinmiyor. İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı’na (HRANA) göre ise 28 Şubat’tan bu yana İran’da 1.114 kişi yaşamını yitirdi.
Minab kentinde bir ilkokula düzenlenen saldırıda 168 can kaybı yaşandı. İran devlet ajansı IRNA saldırıyı doğrularken İsrail saldırıyla ilgisi olmadığını açıkladı. ABD ve İsrail’in saldırılarında İran’ın nükleer altyapısı, füze rampaları ve Tahran’daki hükümet binaları hedef alındı. Saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney ile bazı üst düzey askeri yetkililer de hayatını kaybetti. Ülke genelinde çok sayıda konutun da saldırılarda zarar gördüğü aktarılıyor. İran hava sahası tamamen kapatıldı.
×ROJHİLAT
İran Kürdistanı’nda (Rojhilat) ABD ve İsrail’in hava saldırılarıyla birçok kentte bulunan İran ordusuna ait yerler bombaladı. Urmiye, Bokan, Mehran, İlam, Hurremabad, Kirmanşan, Kasr-ı Şirin, Meriwan, Bane, Seqiz ve Sine kentlerinde Devrim Muhafızlarına, sınır birliklerine, polis gücüne ve istihbarat birimlerine ait çok sayıda noktanın bombalandığı kaydedildi.
İSRAİL
İran’ın saldırılarında İsrail’de 11 sivil hayatını kaybetti. Ölenler arasında üç kardeş, bir Filipinli bakıcı ve bir gönüllü sağlık çalışanı da bulunuyor. Beit Shemesh kentinde düzenlenen bir saldırıda 9 kişi öldü. İran füzeleri Tel Aviv’de bir apartmana, Kudüs’te bir yola ve Beit Shemesh’te bir sinagog ile sığınağa isabet etti. İsrail polisi, İran’a ait bir füze başlığının Kudüs’te Eski Şehir’e yakın bir noktaya düştüğünü açıkladı. İsrail ordusu askeri üslerdeki hasara ilişkin ayrıntı paylaşmadı. İsrail hava sahası da kapatıldı.
LÜBNAN
Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail’in saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 102’ye yükseldiğini açıkladı. Bakanlık, Hizbullah ile İsrail arasında pazartesi günü başlayan karşılıklı saldırılardan bu yana 638 kişinin de yaralandığını bildirdi.
Ölenler arasında 7 çocuk bulunuyor. İsrail’in Baalbek kentinde bir konut kompleksine düzenlediği saldırıda 6 kişi öldü. Aramoun ve Saadiyat bölgelerinde de saldırılar yaşandı. Lübnan Sosyal İşler Bakanı’na göre savaş nedeniyle 84 binden fazla kişi yerinden edildi. İsrail, Hizbullah’a ait komuta merkezleri ve silah depolarını hedef aldığını açıkladı. ABD’nin Beyrut Büyükelçiliği güvenlik gerekçesiyle halka kapatıldı. Lübnan hava sahası tamamen kapatılmadı ancak birçok havayolu uçuşlarını iptal etti. Dün İsrail Beyrut’un güzeyinde sivillere tahliye talimatı verdi.
KUVEYT
Kuveyt’te 8 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer iki sivilin öldüğünü açıkladı. Bunlardan biri bir saldırıda hayatını kaybeden göçmen işçi, diğeri ise düşen füze parçaları nedeniyle yaşamını yitiren 11 yaşındaki bir kız çocuğu. Uydu görüntülerine göre Kuveyt’teki bir operasyon merkezinde 6 ABD askeri öldürüldü. ABD’nin Kuveyt Büyükelçiliği kompleksine de saldırı düzenlendi ve binanın büyük bölümünün yıkıldığı bildirildi. Ülke hava sahası kapatıldı. Dün akşam ABD ülkedeki büyükelçiliğini resmi olarak kapattı.
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ
BAE’de 3 sivil hayatını kaybetti, 68 kişi yaralandı. Ölenlerin Nepal, Bangladeş ve Pakistan vatandaşı yabancı işçiler olduğu açıklandı. Dubai’de ABD Konsolosluğu yakınındaki bir otoparka İran’a ait bir drone düştü. İran ayrıca ülkedeki iki Amazon veri merkezini hedef aldı. BAE Savunma Bakanlığı İran’a ait 800’den fazla drone tespit edildiğini ve bunlardan 57’sinin ülke topraklarına isabet ettiğini açıkladı. Dubai’de uluslararası havalimanı ve bazı oteller de saldırılardan etkilendi.
SURİYE
Şam kırsalında İran füzelerinden düşen parçalar nedeniyle bazı kişiler yaralandı. İran’dan İsrail’e fırlatılan bir füze Rojava’daki Qamişlo kentinin güneyindeki Kazalca köyüne düştü.
BAHREYN
Bahreyn’de bir saldırı sonucu 1 kişi hayatını kaybetti, 2 kişi yaralandı. Bir drone saldırısının ülkedeki bir Amazon veri merkezinin yakınında gerçekleştiği açıklandı. Bahreyn hava sahası kapatıldı. Bahreyn Savunma Kuvvetleri, çatışmaların başlamasından bu yana hava savunma sistemlerinin 75 füze ve 123 insansız hava aracını (İHA) imha ettiğini açıkladı. Genel komutanlık, halka zorunlu olmadıkça evlerinden çıkmamaları çağrısında bulundu.
×IRAK – FEDERE KÜRDİSTAN
Irak’ın Federe Kürdistan bölgesinde Erbil kentinde ABD Konsolosluğu çevresinde drone ve füze saldırıları gerçekleşti. İran saldırılarda Kürt partilerin merkezlerini de hedef aldı. İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı, Kürdistan Özgürlük Partisi’nin peşmergelerinden Celal Reşidi’nin yaşamını yitirdiği ve aynı partiden bazı peşmergeler ile İran Kürdistan Demokrat Partisi ve İran Kürdistanı Devrimci Emekçiler Komala’sından bazı peşmergelerin yaralandığını açıkladı.
İran bağlantılı milisler ise ABD askerlerinin bulunduğu bölgelere saldırılar düzenlediklerini açıkladı. ABD ve İsrail, Irak’ta İran yanlısı Haşdi Şabi güçlerini hedef aldı. Babil kentinde Haşdi Şabi güçlerine ait bir araca yönelik hava saldırısı gerçekleştirildi. Bağdat’ta protestocular ABD Büyükelçiliği’ni basmaya çalıştı. Irak Petrol Bakanlığı ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle önemli bir petrol sahasında üretimi durdurduklarını açıkladı.
ÜRDÜN
Ürdün hava sahasında İran füzelerinin vurulması sırasında düşen parçalar nedeniyle 5 kişi yaralandı.
SUUDİ ARABİSTAN
Suudi Arabistan’da savaşın başından bu yana 9 drone düşürüldü. İran, Riyad’daki ABD Büyükelçiliği’ni iki drone ile hedef aldı. Ayrıca günlük 500 bin varil kapasiteye sahip Ras Tanura petrol rafinerisi de drone saldırısının hedefi oldu ancak savunma sistemleri saldırıyı engelledi.
MISIR
Savaşın ekonomik etkileri Mısır’ı da etkiledi. Uluslararası nakliye şirketleri gemilerini Süveyş Kanalı yerine alternatif rotalara yönlendirmeye başladı.
KATAR
İran’ın attığı iki balistik füze Katar’daki enerji tesislerini hedef aldı. Füzelerden biri El Udeid Üssü’ne isabet etti ancak can kaybı yaşanmadı.
UMMAN
Umman açıklarında bir petrol tankerine yönelik saldırıda bir Hintli denizci hayatını kaybetti. Hürmüz Boğazı’nda bir başka tanker de saldırıya uğradı. Salalah ve Duqm limanları da drone saldırılarının hedefi oldu.
KIBRIS
Akdeniz’deki Birleşik Krallık’a ait bir askeri üs saldırıların hedefi oldu.
SRI LANKA AÇIKLARI
Hint Okyanusu’nda Sri Lanka açıklarında bir ABD denizaltısı İran’a ait bir savaş gemisini batırdı. Gemide bulunan 180 kişiden 32’si kurtarıldı, 87 kişinin cansız bedenine ulaşıldı.
AZERBAYCAN
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, İran’ı Nahçıvan özerk bölgesine insansız hava aracıyla saldırı düzenlemekle suçladı. Yapılan açıklamada, bir insansız hava aracının Nahçıvan’daki havaalanı yakınlarına, diğerinin ise bir okulun yakınlarına düştüğü ve iki sivilin yaralandığı belirtildi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, saldırılar sonrası yaptığı açıklamada Azerbaycan ordusunun “en yüksek savaş hazırlığı seviyesine” geçirildiğini açıkladı. Aliyev, “Sorumlular derhal adalet önüne çıkarılmalı. İran tarafı Azerbaycan’a resmi bir açıklama yapmalı, özür dilemeli ve faillerin cezai sorumluluğunu sağlamalıdır” dedi. İran Silahlı Kuvvetleri Azerbaycan topraklarına İHA saldırısı düzenlediği yönündeki iddialarını reddetti.
