Kıyıköy–İğneada hattında kurulması planlanan nükleer santral için fizibilite ve altyapı çalışmalarının başladığı açıklandı. Tarım arazileri, su havzaları ve ormanlarıyla bilinen Trakya’da çevreciler projeyi “bölgenin idam fermanı” olarak değerlendiriyor.
HABER MERKEZİ- Kadim tarım arazileriyle bilinen Trakya, son yıllarda doğalgaz ve kaya gazı aramaları, petrol sondajları ve madencilik faaliyetleriyle yoğun bir baskı altında. Yeraltı sularının sanayi ve enerji projelerine yönlendirilmesi, nehirlerdeki debinin giderek düşmesi ve sanayi atıklarıyla kirlenen Ergene Nehri bölgedeki ekolojik krizi derinleştiriyor.
Tüm bu tabloya şimdi bir de nükleer santral projesi eklenmek üzere.Yeni Yaşam Gazetesi’nden Bülent Ongun imzalı habere göre, Edirne İl Genel Meclisi toplantısında konuşan Çevre ve Sağlık Komisyonu Başkanı Serdar Çığla, Kırklareli’nin Kıyıköy–İğneada bölgesinde kurulması planlanan nükleer enerji santrali için fizibilite ve altyapı çalışmalarının başladığını açıkladı.
Çevre örgütleri ve bölgedeki yurttaşlar ise projeyi Trakya için “idam fermanı” olarak değerlendiriyor.
13 BİN DÖNÜMLÜK ALAN HEDEFTE
Toplantıda konuşan Çığla, santralin yaklaşık 13 bin dönüm arazi üzerinde kurulmasının planlandığını söyledi. 2023 yılından bu yana projenin Kıyıköy bölgesine kaydırıldığını belirten Çığla, kamuoyuna çağrı yaparak şu uyarıda bulundu:
“Trakya’yı ciddi şekilde etkileyecek bir nükleer santral projesi var. 13 bin dönümlük bir alana kurulması planlanıyor ve çalışmalar başlamış durumda. Bu alan İstanbul ve Trakya’nın su ve doğa ihtiyacını karşılayan önemli bir bölge. Proje hayata geçirilirse binlerce, hatta on binlerce ağaç kesilecek.”
KÜRESEL NÜKLEER SERMAYE SIRAYA GİRDİ
İğneada’da kurulması planlanan santral için Çinli şirketlerle görüşmeler yapıldığı daha önce açıklanmıştı. 2024’te yapılan açıklamaların ardından ABD ve Güney Koreli şirketlerin de projeye ilgi gösterdiği duyuruldu. Rusya’nın “Trakya’yı enerji merkezi yapma” önerisi ise Moskova’nın da projeye yakın durduğunu gösteriyor.
Türkiye hükümeti, enerji arz güvenliğini artırma gerekçesiyle toplam 20 bin megavat kurulu güce sahip nükleer santraller kurmayı hedefliyor. Ancak Türkiye’de mevcut enerji üretim kapasitesinin talebin yaklaşık üç katına ulaşması, nükleer projelerin enerji ihtiyacından çok yatırım alanı yaratma amacı taşıdığı yönünde eleştirilere neden oluyor.
Rusya’nın Akkuyu Nükleer Santrali için yaptığı “başka bir ülke topraklarındaki santralimiz” açıklaması da bu tartışmaları büyüten örneklerden biri.
×DÜNYA NÜKLEERDEN UZAKLAŞIYOR
Dünya Nükleer Endüstri Durum Raporu’na göre nükleer enerjinin küresel elektrik üretimindeki payı gerilemeye devam ediyor. 2021’de dünya genelinde üretilen elektriğin yüzde 9,8’i nükleer santrallerden geldi ve bu oran son kırk yılın en düşük seviyesine indi.
Rapora göre 33 ülkede toplam 411 reaktör faaliyet gösterirken, yüzlerce reaktör ünitesi ise kapanma veya hizmetten çıkarılma sürecinde. Yeni santrallerin çoğunda ciddi gecikmeler yaşanması da sektörün karşı karşıya olduğu sorunlar arasında.
COP28 SONRASI YENİ HAMLE
Çernobil ve Fukuşima felaketlerinin ardından nükleer enerji sektörü uzun süre yeni yatırım bulmakta zorlandı. Pek çok ülke nükleerden çıkış planlarını açıklarken, Türkiye gibi bazı ülkeler ise yeni santral projelerini gündeme aldı.
COP28’de imzalanan “Nükleer Enerjiyi Üç Katına Çıkarma Deklarasyonu” ise nükleer sektör için yeni bir alan açtı. Buna rağmen küçük modüler reaktörlerin (SMR) daha fazla radyoaktif atık ürettiğine dair çalışmalar tartışmaları sürdürmeye devam ediyor.
