İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, İran’da 28 Aralık’ta başlayan rejim karşıtı protestolara yönelik müdahalelerde 495’i protestocu olmak üzere 544 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. ABD Başkanı Trump’ın olası müdahale mesajları da devam ederken, Axios’un iddiasına göre Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile “İran’daki protestolarla ilgili” görüştü.
HABER MERKEZİ – İran’da 28 Aralık’ta esnafın ekonomik krize karşı başlattığı ve kısa sürede Tahran başta olmak üzere Kürt kentleri de dahil olmak üzere yüzlerce kente yayılan rejim karşıtı protestolar 16’ncı gününde sürüyor. Protestolara yönelik rejim güçlerinin müdahalesi giderek sertleşirken, yüzlerce kişinin yaşamını yitirdiği ve binlerce kişinin gözaltına alındığı bildiriliyor.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı ise ülke genelinde 544 kişi yaşamını yitirdiğini ve bunlardan 495’inin protestocu olduğunu açıkladı. Öldürülenler arasında en az 8 çocuk da bulunuyor. Aynı ajansa göre, son iki haftada 10 bin 681 kişi gözaltına alındı.
ABD’DEN MÜDAHALE MESAJLARI
Protestocuların öldürülmesi nedeniyle ABD’nin İran’a müdahale edebileceği yönündeki açıklamalar sürerken, ABD Başkanı Donald Trump pazar günü yaptığı açıklamada İranlı yetkililerin kendisini aradığını ve “müzakere etmek istediklerini” söyledi. Trump, buna karşın “bir görüşmeden önce harekete geçmek zorunda kalabileceklerini” de ifade etti.
Uluslararası kurumlara çağrı | PJAK: Halkı desteklemek için elimizden gelen her şeyi yapacağız
Trump, ABD’nin “çok güçlü seçenekleri değerlendirdiğini” belirterek, askeri saldırı seçenekleri hakkında bilgilendirildiğini söyledi. ABD Başkanı, “Konuyu çok ciddiye alıyoruz,” dedi. “Ordu da konuyu inceliyor ve çok güçlü seçenekleri değerlendiriyoruz. Bir karar vereceğiz” ifadelerini kullandı.
Wall Street Journal’a göre ise Washington’ın gündemindeki seçenekler arasında “çevrimiçi muhalif ağların güçlendirilmesi”, “siber saldırılar” ve “yeni yaptırımlar” da bulunuyor.
Almanya’dan rejimin şiddetine tepki, Çin’den itidal çağrısı
İran Meclis Başkanı ise olası bir ABD saldırısı durumunda İsrail ile birlikte ABD’nin bölgedeki askeri ve denizcilik merkezlerinin “meşru hedef” olacağını söyledi. İran yönetimi pazar günü, “ABD ve İsrail’e karşı verilen ulusal mücadelede öldürülen şehitler” için üç günlük yas ilan etti.
HASTANELERDE AĞIR TABLO
BBC’nin aktardığına göre hastane çalışanları, son günlerde ölü ve yaralı protestocular nedeniyle sağlık kurumlarının kapasitesinin aşıldığını belirtti. Reşt kentindeki bir hastaneye cuma gecesi 70 cenaze getirildi. Tahran’daki bir sağlık çalışanı ise “Yaklaşık 38 kişi hayatını kaybetti. Birçoğu acil servise ulaştığında zaten ölmüştü. Gençlerin başlarına ve kalplerine doğrudan ateş edilmişti” dedi.
İNTERNET KESİNTİSİ VE DOĞRULAMA SORUNU
İran’da uluslararası basının sahada çalışması engellenirken, hükümet perşembe gününden bu yana kapsamlı bir internet kesintisi uyguluyor. Bu kesinti, 2022’deki “Jin, Jiyan, Azadî” protestoları sırasında uygulananlardan daha ağır.
GÖRÜNTÜLER VE ÇATIŞMALAR
Meşhed, Tahran, Kermanşah, Buşehr ve İlam’da protestocular ile güvenlik güçleri arasında yoğun çatışmalar yaşandığı gelen bilgiler arasında. Bölgeden ulaşan görüntülerde güvenlik güçlerinin kalabalıklara doğru ateş açtığı, araçların ateşe verildiği ve sokaklarda yoğun silah seslerinin duyulduğu yer alıyor.
PEZEŞKİYAN: ABD VE İSRAİL SUÇLAMASI
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, protestolardan ABD ve İsrail’i sorumlu tuttu. Pezeşkian, bazı kişilerin yurtiçi ve yurtdışında eğitildiğini, camilerin ve pazarların ateşe verildiğini iddia etti ancak bu açıklamalarına dair kanıt sunmadı.
DIŞİŞLERİ BAKANI ARAKÇİ: SAVAŞA DA MÜZAKEREYE DE HAZIRIZ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, devlet televizyonuna göre, Tahran’daki yabancı büyükelçiler ve misyon şeflerine hitaben yaptığı konuşmada, ülkedeki protestoları değerlendirdi.
Ülkesinin savaş istemediğini dile getiren Arakçi, “İran savaşa hazırdır ve önleyici bir savaş gündemimizde yok. Müzakereye de hazırız. Ancak adil, eşit haklara dayalı ve karşılıklı saygı çerçevesinde bir müzakere olmalıdır” diye konuştu.
AXIOS: TRUMP’IN ÖZEL TEMSİLCİSİ WITKOFF, ARAKÇİ İLE GÖRÜŞTÜ
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile “İran’daki protestolarla ilgili” son durumu ele aldıkları bir görüşme yaptıkları iddia edildi.
ABD merkezli Axios haber platformunun, 2 ABD’li kaynağa dayandırdığı haberine göre, Arakçi, Trump’ın İran’la ilgili son açıklamalarının ardından Witkoff ile temasa geçti. Kaynaklara göre Arakçi, Witkoff ile görüşmesinde, “ABD ile İran arasındaki gerilimin azaltılmasına yönelik” olası süreçleri ele aldı.
Konuya ilişkin, Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığından henüz bir açıklama yapılmadı.
