İran ve Rojhilat’ta rejime karşı başlayan protestolar 12’nci gününde yüzlerce merkezde devam ediyor. Rojhilat genelinde Kürt partilerinin çağrısı üzerine bugün genel grev yapılıyor. İran muhalefeti ve aydınlarından etkili bir muhalefet gözlenmezken, Kürt partilerinin gelişen sürece yön vermeye çalıştığı kaydediliyor. PJAK Eşbaşkanı Peyman Viyan, 2026 yılının Rojhilat ve İran halkının yılı olacağını belirterek, “Biz de halkımızı korumaya hazırız” dedi.
HABER MERKEZİ – İran ve Doğu Kürdistan (Rojhilat) genelinde 28 Aralık 2025’te ekonomik kriz ile siyasi ve toplumsal baskılara karşı başlayan protestolar, 12’inci gününde sürüyor.
Gece boyunca onlarca kentte protestoların sürdüğü bildirildi. Özellikle Rojhilat’ın İlam ve Kirmanşah eyaletlerinde protesto eylemlerinin gece boyunca devam ettiği kaydedildi. Ayrıca 12’nci gününde protesto eylemlerinin 31 şehir, 111 ilçe ve 348 kasabaya yayıldığı belirtiliyor. Şimdiye kadar 45 üniversite de protestolara desteğini açıkladı.
İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, 12 günlük protestolarda 5’i çocuk en az 34 gösterici katledildi, 2 bin 217 kişi gözaltına alındı ve yüzlerce gösterici yaralandı.
Bu arada Kürdistan İnsan Hakları Ağı’nın dün bildirdiğine göre, protestoların başladığı 28 Aralık’tan bu yana İlam, Kirmanşah ve Loristan’da 12’den fazla Kürt öldürüldü, İlam, Kirmanşah, Loristan, Sine, Tahran ve Kuzey Horasan’da 200’den fazla Kürd de gözaltına alındı. Gözaltına alınanlardan 20’sinin 18 yaşından küçük çocuklar oldukları ve ağır işkencelere maruz kaldıkları bildirildi.
ALMANYA DIŞİŞLERİ BAKANI WADEPHUL “AŞIRI GÜÇ KULLANIMINI” KINADI
Protestolar hakkında X hesabında açıklama yapan Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, “İran’da insanlar günlerdir sokaklara dökülüyor. Görüşlerini barışçıl bir şekilde ifade etmek onların hakkı” dedi.
Barışçıl protestoculara karşı “aşırı güç kullanımını” kınadığını belirten Wadephul, İran yetkililerini uluslararası yükümlülüklerine uymaya çağırdı.
KÜRT KENTLERİNİN TAMAMINDA GENEL GREV VAR
Rojhilat’taki Partiler Arası İşbirliği Diyalog Merkezi’nden yapılan çağrının ardından İran ve Rojhilat’taki protestolara destek için genel greve gidildi. Yerel kaynakların Nûmedya24‘e aktardığına göre, Kürdistan’ın Rojhilat bölgesindeki tüm kentlerde kepenkler kapatıldı, çalışanlar işe gitmedi. Grevin yoğun olarak uygulandığı kentler arasında Urmiye, Mahabad, Meriwan, Sine, Seqiz, Kamyaran, Şîno, İlam, Kirmanşah, Ciwanroh bulunuyo
Ayrıca İran’ın önemli merkezlerinde de grev haberleri geliyor. Protesto eylemlerinin başladığı başkent Tahran’daki merkez pazarında, Bender Abbas kentinde, Tebriz’in önemli noktalarında da grev olduğu bildirildi.
Bu arada başta Mahabad, Meriwan, İlam ve Kirmanşah olmak üzere pek çok merkezde internet kesintilerinin yaşandığı veya internet sağlayıcılarının engellendiği kaydediliyor. İran resmi makamlarının internet kesintisiyle dışarıya görüntü ve fotoğrafların ulaştırılmasının engellemek istendiğine dikkat çekiliyor.
İran’da genel grev başladı
Kürt partilerinin genel grev çağrısının ardından esnaf, bugün Rojhilat’ta kepenkleri açmadı. pic.twitter.com/SYwNOI7gpm
— Nûmedya24 (@NuMedya24) January 8, 2026
İRAN MUHALEFETİ SESSİZ, KÜRT PARTİLERİ YÖN VERİYOR
Doğu Kürdistan’daki Partiler Arası İşbirliği Diyalog Merkezi’nden 7 siyasi parti, 5 Ocak’ta üst düzey bir toplantı gerçekleştirmişti. Toplantıda İran’daki protestolar, eylemcilere yönelik sert müdahale ve Kürdistan’daki mevcut durum ele alınmış ve İran rejimine karşı ülke çapındaki protestoların tam olarak desteklediği duyurulmuştu. Bu partiler şunlardı:
×Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), İran Kürdistan Demokrat Partisi (PDK-İ), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), İran Kürdistanı Xebat Örgütü, İran Komünist Partisi Kürdistan Örgütü (Komele), İran Kürdistanı Emekçileri Topluluğu, İran Kürdistanı Devrimci Emekçileri…
Yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre, İran’da artan protestolara rağmen muhalefet bloklarından ve aydın kesiminden etkili bir destek oluşmuş değil. Buna karşın İran ve Rojhilat’ta Kürt partilerinin büyük oranda etkili olduğu ve devam eden sürece yön vermeye çalıştığı kaydediliyor.
PJAK EŞBAŞKANI VİYAN: JIN JIYAN AZADÎ’NİN DEVAMIDIR
PJAK Eşbaşkanı Peyman Viyan, İran ve Rojhilat’ta devam eden protestolar hakkında Mezopotamya Ajansı’nan (MA) konuştu.
PJAK Eşbaşkanı Peyman Viyan, “Halk, meydanlara çıkarak, kendi haklarını kendilerinin alabileceğinin farkında. Rejim halktan, kimliğini, varlığını, haklarını yani kısaca her şeyini aldı. Artık halkın kaybedeceği bir şey yok. Bu krizin yaşanmasının temel sebepleri de bunlar. Bu protestolar ‘Jin, jiyan, azadî’ protestolarının devamıdır. Yaşanan krizlerin tek sorumlusu rejimin kendisi” diye konuştu.
Peyman Viyan, Rojhilat ve Belucistan’da rejim güçlerinin halka daha katı, daha baskıcı ve daha öldürücü şekilde yaklaştığını da dikkat çekerek, şunları söyledi:
דÇünkü rejime en büyük itiraz bu bölgelerden geliyor. Öldürülen ve idam edilenlere baktığımızda çoğu Belucistan ve Kürdistanlı. Îlam’da halk demokratik bir biçimde sokaklara çıkıp taleplerde bulunuyor. Ancak Îlam’da çok büyük katliamlar yapılıyor. Hastaneyi kuşatıp yaralılara saldırıyorlar. İran rejimi, Rojhilat Kürdistan’ının en örgütlü yerlerden biri olduğunu, kendi alternatifini bilen ve yapan bir yer olduğunu biliyor. Hedef alması bu sebepledir.”
“ÇÖZÜM ROJHİLAT’TAN GEÇER”
Rojhilat’ta halkların kaybedecek bir şeyin kalmadığını belirten Peyman Viyan, “Halk bugün çok radikal bir şekilde kendi özgürlüğünü talep ediyor. İran’ın demokratik geleceği Rojhilat Kürdistan’a bağlıdır. Rojhilat’ta halklar, çok kimlikli ve çok renkli demokratik bir İran’a öncülük edebilecek kabiliyettedir. İran’da Kürt halkının sorunu çözülmezse diğer halkların da sorunu çözülmez. Kürt halkı da bu rolü ve misyonu yüklenerek meydanlara çıkıyor” ifadelerini kullandı.
İLAM VE KİRMANŞAH İÇİN ÇAĞRI
İlam ve Kirmanşah’ta öne çıkan protestoların sahiplenmesi çağrısı yapan Peyman Viyan, “Sîne, Mukriye ve Rojhilat’taki halklarımıza çağrımızdır; Kirmanşah ve İlam’daki direnişe en güçlü şekilde sahip çıkmalıyız. Eğer biz bu direnişe, ‘Jin, jiyan,azadî’ direnişinin devamı diyorsak o zaman ona göre sahip çıkmalıyız. Kürdistan, Belucistan, Tebriz’den Tahran’a herkesin bu direnişe sahip çıkması gerekiyor. Bir kez daha yineliyoruz; kadınlar ve gençler bunun öncüsüdür. Biz de halkımızı savunmaya hazırız. Eğer rejim bu şekilde katliamı kendine hak görüyorsa halkın da kendisini meşru bir biçimde savunma hakkı olduğunu bilsin. Biz de bu haliyle halkımızın yanında olduğumuzu ve elimizden geliyorsa onu yapacağımızı bildiriyoruz. 2026 yılı Rojhilat ve İran halklarının yılı olacaktır” diye konuştu.
