DEM Partili Bahçesaray Belediyesi’ne kayyum atanmasıyla ilgili Erzurum Bölge İdare Mahkemesi, emsal bir karara imza attı. Mahkeme, Anayasa ve Belediye Kanunu’na aykırı olduğuna hükmederek kayyum işlemini iptal etti. İçişleri Bakanlığı kararın gereğini yerine getirebilir veya kararı Danıştay’a götürebilir.
HABER MERKEZİ – Kürt meselesinin çözümü için devam eden süreçte en sık dile getirilen uygulamalardan biri de DEM Parti’nin kazandığı belediyelere atanan kayyumlar. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından 10’u DEM Partili, 3’ü de CHP’li olmak üzere 10 belediyeye kayyum atandı ve şimdiye kadar da bu uygulamadan vazgeçilmedi. Bununla birlikte Erzurum Bölge İdare Mahkemesi’nden kayyum atanan Van’ın Bahçesaray Belediyesi hakkında dikkat çekici bir karar çıktı.
İçişleri Bakanlığı, 29 Kasım 2024’te, hakkında açılan davayı gerekçe göstererek DEM Partili Bahçesaray Belediyesi Eşbaşkanı Ayvaz Hazır’ı görevden uzaklaştırmış ve yerine kayyum atamıştı. Bakanlık, Van 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Hazır hakkında verilen 3 yıl 1 ay 15 günlük hapis cezası ile Van 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla devam eden yargılamayı gerekçe göstermişti.
VAN’DA 14 – 0’LIK SONUÇ VE SÜREKLİLEŞEN KAYYUM UYGULAMASI
Bu arada 31 Mart 2024’te yapılan yerel seçimlerde DEM Parti, Van Büyükşehir Belediyesi ile 13 ilçe belediyesinin tamamını kazanmıştı. İçişleri Bakanlığı önce Bahçesaray Belediyesi’ne, ardından da 15 Şubat 2025’te Van Büyükşehir Belediyesi’ne kayyum atamıştı.
Kanun Hükmünde Kararname’yle (KHK) geçici bir uygulama olarak hayata geçirilen kayyum atama uygulaması, kalıcı bir hale gelmiş durumda. 2016’da 95, 2019’da 48, 2024’te ise 13 belediyeye kayyum atandı, bunlardan 3’ü CHP’li iken diğerleri HDP ve DEM Partili belediyelerdi. Görevlerinden alınan belediye başkanlarının hiçbiri ise görevlerine iade edilmedi.
Kayyum atanmasına gerekçe yapılan davalardan Ergani Belediye Eşbaşkanı Ahmet Kaya ve Mardin Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Ahmet Türk beraat beraat etmelerine rağmen görevlerine iade edilmedi.
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi’nin kararı ise, bir ilk olma özelliğini taşıyor.
KAYYUM GEREKÇESİ ÇÖKTÜ
Mezopotamya Ajansı’nda (MA) yer alan habere göre, Bahçesaray Belediyesi’ne kayyum atanmasıyla ilgili dosyayı inceleyen Erzurum Bölge İdare Mahkemesi, görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanabilmesi için isnat edilen fiillerin doğrudan belediye başkanlığı göreviyle ilgili olması gerektiğine dikkat çekti.
Kararda, belediye başkanına yöneltilen suçlamaların görev kapsamında işlendiğine dair herhangi bir somut bilgi ya da belgenin dosyaya sunulmadığı vurgulandı. Mahkeme, “Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının görevden uzaklaştırılabilmesi için haklarında yürütülen soruşturma veya kovuşturmanın görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle açılmış olması gerekir” ifadelerine yer verdi.
Kararda ayrıca, kayyum atamasına dayanak yapılan ceza kararının da hukuki geçerliliğini yitirdiği belirtildi. Belediye Eşbaşkanına verilen “örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek” cezasının, Anayasa Mahkemesi’nin bu suç tipini iptal etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kaldırıldığı ve Eşbaşkan hakkında beraat kararı verildiği hatırlatıldı. Devam eden propaganda davasının ise görevle doğrudan bağlantılı olmadığına dikkat çekilerek, bu gerekçeyle görevden uzaklaştırmanın Anayasa’nın 127’nci maddesine ve Belediye Kanunu’na aykırı olduğu ifade edildi.
Mahkeme, Van 5. İdare Mahkemesi’nin davanın reddine ilişkin kararını kaldırarak, İçişleri Bakanlığı’nın işlemini iptal etti. Ayrıca Bakanlığın, belediye başkanına yaklaşık 7 bin TL yargılama gideri ile 30 bin TL vekâlet ücreti ödemesine karar verildi.
Karar oy birliğiyle alınırken, İçişleri Bakanlığı’na Danıştay yolu açık bırakıldı.
MAHKEME KENDİ KARARINI UYGULAMIYOR
Bu arada Akdeniz Belediyesi’nde kayyum atama yürütmesinin durdurulması talebiyle yapılan başvuruyu 15 günde karara bağlama kararı alan Mersin 1’nci İdare Mahkemesi, aradan 25 gün geçmesine rağmen hükmünü yerine getirmedi.
Akdeniz Belediyesi Eşbaşkanları Hoşyar Sarıyıldız ve Nuriye Arslan, belediyeye 13 Ocak 2025’te kayyum atanmasının ardından görevden alınarak tutuklanmıştı. “Örgüt üyesi olmak”, “örgüte finans sağlamak”, “örgüt propagandası yapmak” ve “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet” iddialarıyla Sarıyıldız ve Aslan hakkında dava açılmıştı. Sarıyıldız ve Aslan, 31 Ekim 2025’te tahliye edilmişti.
Kayyumlardan vazgeçilmiyor | Akdeniz Belediyesi için mahkeme kendi kararını uygulamıyor
