Özgürlük İçin Hukukçular Derneği’nin Urfa Şubesi’ne göre, 2020’den bu yana uygulanan İdare ve Gözlem Kurulu kararları en az 600 tutsağın tahliyesini geciktirdi. Avukat İbrahim Halil Öyke, uygulamanın “ikinci bir cezalandırma mekanizmasına” dönüştüğünü savunuyor.
HABER MERKEZİ- Türkiye’de cezaevlerinde Aralık 2020’den itibaren uygulanmaya başlayan İdare ve Gözlem Kurulu (İGK) kararları, mahkumların şartlı tahliye süreçlerine etkisi nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu. İnsan hakları savunucuları, söz konusu kurulların tahliye kararlarını sistematik biçimde ertelediğini ileri sürerken, uygulamanın hukuki niteliği konusunda eleştiriler artıyor.
Mezopotamya Ajansı’ndan Ömer Akın’a konuşan Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Urfa Şubesi Hapishane Komisyonu Eşsözcüsü avukat İbrahim Halil Öyke, kurulların altı aylık periyotlarla mahkumlar hakkında değerlendirme yaptığını belirtti. Öyke’ye göre bu görüşmeler sırasında mahkumlara yöneltilen bazı sorular düşünce ve ifade özgürlüğü açısından sorun teşkil ediyor.
Öyke, kurul görüşmelerinde mahkumlara örgütlere ilişkin görüşleri, tahliye sonrası davranışları ya da “pişmanlık” duyup duymadıkları gibi sorular yöneltildiğini ifade ederek, “Mahkumlar dünya görüşlerini ve felsefi düşüncelerini açıklamaya zorlanıyor” dedi. Ona göre bu tür beyanlar, tahliye değerlendirmelerinde belirleyici unsur haline geliyor.
Avukata göre özellikle siyasi mahkumlar açısından tahliye ertelemeleri yaygın bir uygulamaya dönüştü. Öyke, takip ettikleri dosyalarda koşullu salıverme tarihi geldiğinde tahliye edilen mahkum sayısının “son derece sınırlı” olduğunu söyledi.
EN AZ 150 YILLIK TOPLAM GECİKME İDDİASI
Öyke’nin paylaştığı verilere göre, Urfa’daki iki cezaevinde son iki yıl içinde 40 mahkumun tahliyesi en az bir kez ertelendi, 10 mahkumun ise şartlı tahliye hakkı tamamen kaldırıldı. Türkiye genelinde ise 600’den fazla mahkumun tahliyesinin en az bir kez ertelendiği öne sürülüyor.
En düşük erteleme süresi olan üç ay üzerinden yapılan hesaplamaya göre toplam gecikmenin 1.800 aya, yani yaklaşık 150 yıla ulaştığını belirten Öyke, bazı mahkumlar için erteleme sürelerinin iki yıla kadar uzayabildiğini ifade etti. Öyke, bu durumu “yeniden cezalandırma” olarak nitelendirdi.
“SÜRECE ZARAR VERİYOR” ELEŞTİRİSİ
Öyke ayrıca, Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum” çağrısıyla başlayan siyasi sürece atıfta bulunarak, demokratikleşme hedeflerinin tartışıldığı bir dönemde bu tür uygulamaların devam etmesinin çelişki yarattığını savundu.
İdare ve Gözlem Kurullarının kararlarının mevcut siyasi atmosferle bağdaşmadığını ileri süren Öyke, söz konusu kurulların tamamen kaldırılması çağrısında bulundu.
Yetkililer ise İdare ve Gözlem Kurullarının, mahkumların topluma uyum durumunu değerlendirmek amacıyla oluşturulduğunu ve kararların mevcut infaz mevzuatı çerçevesinde alındığını belirtiyor.
