Komisyonda kabul edilen ortak raporun “yeni bir dönemin başlangıcını, referans noktasını” oluşturabileceğini belirten DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, “Süreç yasaların, çok hızlı bir şekilde Meclis gündemine getirilmesi gerekiyor. Topu taca atmak yerine siyaset ve Meclis sorumluluk almalı ve sürecin ihtiyacına uygun yasaları derhal yapmalı” çağrısında bulundu.
HABER MERKEZİ – Meclis’te kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda DEM Parti adına görev yapan ve komisyonun İmralı’da Abdullah Öcalan’ı ziyaret eden heyetinde yer alan DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, dün oylanarak kabul edilen ortak rapor ile ilgili açıklamalarda bulundu.
Ortak rapor oy çokluğu ile kabul edildi | Peki nihai raporda neler var?
“RAPOR, YENİ BİR DÖNEMİN REFERANS NOKTASINI OLUŞTURACAK”
ANKA‘ya konuşan Gülistan Kılıç Koçyiğit, Meclis’te ilk kez “bu kadar geniş bir siyasal mutabakatla” komisyon kurulduğunu belirterek, “Daha fazla ne yapılabilirdi sorusu her zaman önümüzde olacak. Bunu her zaman soracağız ama kuruluş mantığına uygun bir süreç yürüttüğünü ifade edebiliriz” dedi.
Ortak raporun 47 oy ile kabul edilmiş olmasını “kıymetli” bulduklarını söyleyen Koçyiğit, “Birçok siyasal parti rapora birebir katılmamış olsa da itirazları, eleştirileri, önerileri olmuş olsa da, kabul etmediği noktalar olmuş olsa da, en nihayetinde özellikle 6. ve 7. başlıklardaki belirlemeler ve tavsiyeler noktasındaki yaklaşımı onaylayan, onu sahiplenen bir yerde durdu. Rapor yeni bir dönemin başlangıcını oluşturacak, referans noktasını oluşturabilecek bir şey. Ama iki tane çıktısı çok kıymetli. Bir; 6. ve 7. başlıklarda süreç bağlamında yapılması gerekenleri tarif etmiş olması ve süreci ivmelendirecek önerilerde bulunmuş olması çok kıymetli bizim açımızdan. Diğeri de bu önerilerin geniş bir siyasal mutabakatla kabul edilmiş olması” diye konuştu.
“SÜREÇ YASALARININ HIZLICA MECLİS’E GELMESİ GEREKİYOR”
“Bundan sonra sürecin nasıl ilerleyeceği” sorusuna Koçyiğit, şu yanıtı verdi:
×Bu rapor tabii ki tavsiye niteliğinde bir rapor ama o siyasal irade nedeniyle de aynı zamanda her parti açısından da bağlayıcı bir rapor. Bunu açık ve net bir şekilde ifade edelim. Yani siyasi bağlayıcılığı olan bir rapor. Bundan sonraki süreçte de yasa yapım aşamasında da bu siyasal iradenin yasa yapım sürecinde de tezahür etmesi gerekiyor. Çok hızlı bir şekilde süreç yasaları dediğimiz yasaların, yani içerisinde müstakil yasadan tutalım da infaz hukukundaki düzenlemeye kadar, TMK’den tutalım da TCK’deki düzenlemeye kadar, hasta mahpusların cezaevinden çıkarılmasından tutalım da tutuksuz yargılamaya kadar süreci ivmelendirecek, sürece katkı sunacak birçok başlığın hızlı bir şekilde yasal bir düzenleme yapılarak Meclis gündemine getirilmesi gerekiyor.
Tabii burada aslında Meclis komisyonu bir yöntem, bir anlayış da açığa çıkardı: Müzakerenin, diyaloğun, yan yana gelmenin, beraber tartışmanın beraber konuşmanın ne kadar kıymetli olduğunu gösterdi. Biz yasa yapım aşamasında da aynı siyasi aklın, müzakereci, mutabakatı esas alan aklın korunması gerektiğini düşünüyoruz. Tabii en önemlisi özellikle müstakil yasanın, yani silah bırakma sürecini ilerletecek, derinleştirecek, silah bırakma sürecinin devamını sağlayabilecek müstakil yasanın hızlı bir şekilde meclis gündemine, yani ihtisas komisyonu olan Adalet Komisyonu ve ardından da meclis gündemine gelip yasalaşması gerektiğini ifade edelim.”
“‘BİZ YAPTIK OLDU’ ANLAYIŞININ BU ÜLKEYE BİR FAYDASI YOK”
Bundan sonra öngörülen yasal düzenlemelerin hazırlanması sürecinde tüm partilerin yer alması gerektiğini vurgulayan Koçyiğit, “‘Biz yaptık oldu’ anlayışının bu ülkeye bir faydası olmadığını görüyoruz. Sadece tek bir siyasi motivasyonla, tek bir siyasi partinin yapacağı yasalarla süreçleri yürütmenin kendisi handikaplı bir şey. Bu süreç 86 milyon yurttaşı ilgilendiriyorsa, burada bulunan bütün siyasi partileri ilgilendiriyorsa o zaman süreci bir ya da iki partinin domine etmesinden, tek taraflı belirlemesinden çıkarıp gerçekten Meclis’e mal eden bütün siyaset kurumuna mal eden bir yaklaşımın da esas alınması gerekiyor. Bunları yapmak, bunları esas almak çözüm açısından da kolaylaştırıcı olacaktır, ilerletici olacaktır” dedi.
“SİLAH YAKMA TÖRENİN YILDÖNÜMÜ GELİYOR AMA DÖNÜŞ YASASI YAPILMADI”
Yasal adımlarla ilgili sürecin ne zaman başlayacağına dair soruya Koçyiğit, şu cevabı verdi:
×
Artık süremiz olduğunu düşünmüyoruz, bugünden yarına yapmak gerekiyor. Uzayan her günün, ertelenen her zaman diliminin yeni handikaplara yol açtığını, süreci enfekte etme riski olduğunu, özellikle Orta Doğu’nun değişen konjonktürünü, yeni gelişebilecek çatışma alanlarını gözettiğimizde bu süreci hiçbir şekilde zamana yaymamak gerekiyor. Bizim açımızdan yarın hemen bu konuda çalışma başlatılması gerekiyor. Geç bile kalındı. 11 Temmuz silah yakma töreninin yıl dönümü geliyor, çok az bir zaman kaldı ama halihazırda silah yıkanların ülkeye döneceği bir yasayı yapmış değil Meclis.
SİYASET VE MECLİS SORUMLULUK ALMALI
O anlamıyla burada özellikle meseleyi, topu taca atan yani süreci güvenlik mekanizmalarına havale eden bir noktadan siyaset kurumunun sıyrılması gerekiyor. Siyaset sorumluluk almalı, Meclis sorumluluk almalı ve sürecin ihtiyacına uygun yasaları da derhal yapmalıdır. Yani ‘onu bekleyelim, bunu yapalım, şu mekanizmayı kuralım, bu mekanizmayı kuralım’ dediğiniz her gün en nihayetinde ertelemiş oluyorsunuz, ötelemiş oluyorsunuz ve süreci daha da kırılgan hale getirmiş oluyorsunuz. Güvenlik mekanizmasının yapabilecekleri ya da yapacakları ayrı bir tartışma başlığıdır ama biz burada bir siyaseti tartışıyoruz. Bugün Kürt sorunu dediğimiz mesele, Kürt sorununun demokratik çözümü dediğimiz şey siyasete ilişkin bir konu, yani siyasete dair. Eşit yurttaşlık tartışmasından tutalım da anadil tartışmasına kadar, kültürel hakkın korunmasından tutalım da toplumsal yönetim mekanizmalarına katılıma kadar her şey siyasete dair ve hukuka dair. O zaman bunun adresi kim? Bunun adresi güvenlik mekanizmaları değil, güvenlik birimleri değil. Bunun adresi, bunun muhatabı, bu tartışmaların muhatabı siyasetin bizzat kendisi ve Meclis’in bizzat kendisidir. Onun için burada kesinlikle zaman kaybedilmemesi gerekiyor ve hızlı bir şekilde de ihtiyaç olan yasaları, yasa tasarılarını birlikte konuşup, tartışıp Meclis’e de getirmek gerekiyor.
KOMİSYONUN ÖCALAN’LA GÖRÜŞMESİ: KIYAMET KOPMADI
Komisyonun İmralı ziyaretine dair soruya Koçyiğit, “Sürecin gerçekten yürütücüsü olan, bizim açımızdan sürecin baş aktörü olan Sayın Öcalan’la Kürt sorununun çözümü bağlamında kurulmuş bir komisyonun görüşmemesi, tartışmalar ve bunu gerekçelendirme biçiminin çok ciddi bir şekilde bunu doğru olmadığını ifade etmek gerekiyor. O dönem bu tartışma gerçekten zorlayıcı bir tartışmaydı. Oysaki çok rahatlıkla yapılabilecek bir şeydi ve yapıldı. Görüldüğü gibi kıyamet kopmadı. Gayet normal oldu, hatta çok ciddi katkıları olduğunu ifade edebilirim” yanıtını verdi.
AİHM-AYM KARARLARI VE DEMİRTAŞ’IN DURUMU
×Sayın Demirtaş ile ilgili AİHM, AYM kararlarının bağlayıcılığı aslında açık. Bunlar yerine getirilmediği için rapor tekrardan bu konuya vurgu yapma ihtiyacı duyuldu, özellikle de muhalefetin talebiyle. Burada aslında var olan hukuku işletmeme ile ilgili bir problemimiz var. Ama bunun önünde bir yasal engel var mı? Hiçbir yasal engel yok. Tamamen siyasi nedenlerle bir engel çıkıyor. O anlamıyla siyaset kurumu yani bugün iktidarın kendisi AİHM, AYM kararlarını uygulama kararı verirse zaten birçok sorun hızlı bir şekilde çözülmüş olacak. Bunun için yeni bir yasal düzenleme yapmamız gerekmiyor, kanun yapmamız gerekmiyor, yönetmelik yayınlanması gerekmiyor. Hiçbir şeye ihtiyaç yok. Siyasi irade diyecek ki, ‘AİHM, AYM kararları bağlayıcıdır ve uygulansın.’ Bu kadar basit bir şey. Böyle olduğunda bugün Demirtaş’tan tutalım Sayın Yüksekdağ’a kadar Can Atalay’dan Osman Kavala’ya kadar herkesin özgürlüğüne kavuşabileceği, zaten halihazırda hukuksal kararlar var ve bunlar uygulanabilir.
“GÜNÜN SONUNDA TABİİ Kİ ÖCALAN’IN ÖZGÜRLÜĞÜNÜ TARTIŞIYORUZ”
Umut hakkına değinen Koçyiğit, “Hep Sayın Öcalan üzerinden tartışılıyor, konuşuluyor. Biraz tabii AİHM’in bu konudaki 2014’teki kararı nedeniyle. Fakat burada meselenin sadece Öcalan’la sınırlı olmadığını görmemiz gerekiyor. Yani ağırlaştırılmış müebbet hapislerin ömür boyu, ölünceye kadar cezaevinde kalacak kuralı bütün ağırlaştırılmış müebbet hapisleri kapsıyor. Bu anlamıyla umut hakkını bu bağlamda tartışmak gerekiyor, birincisi bu” dedi ve ekledi:
“Bu anlamıyla zaten Sayın Öcalan bağlamında tartıştığımız mesele tabii ki bugün için gerçekten sağlık, güvenlik ve özgürlük koşullarının sağlanması, özellikle çalışma koşullarının temaslarının, bu süreci yürütmesi için her türlü koşulun sağlanması gerektiğini söylüyoruz. Ama günün sonunda tabii ki özgürlüğünü tartışıyoruz biz, Sayın Öcalan’ın özgür olması gerektiğini ifade ediyoruz. O anlamıyla bunu bir ‘umut hakkı’ tartışması üzerinden değil, Türkiye’nin en temel, en büyük sorununu, 100 yıllık bir sorununu, 45 yıllık çatışmalı geçmiş bir sorununu bitiren bir lider olarak özgürlüğünü tartışmamız gerekiyor ve bunu da her birimizin bu kapsamda ele alması gerekiyor, özellikle de siyaset kurumunun. Kendini toplumun, bugüne kadar topluma söylenmiş, bugüne kadar toplumda oluşturulmuş hassasiyetler üzerinden biçimlendiren bir yerden değil, aksine işin gereğine odaklanan ve sonucu gören bir yerden, o sonucun hakkını da teslim eden bir akla, bir yaklaşıma bir dile ihtiyaç var.”
“ÖCALAN’LA GÖRÜŞME TRAFİĞİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ GEREKİR”
İmralı’ya ilişkin ziyaretler hakkında da konuşan Koçyiğit, son olarak şunları ifade etti:
“Heyetimiz yeni gitti geldi zaten, bir görüşme gerçekleştirdi. İhtiyaç oldukça zaten heyetimizin rutin ziyaretleri devam ediyor. Ama biz bunun heyet sınırlılığının dışına çıkması gerektiğini hep söyledik. Gazetecilerin gidebileceği, aydınların, yazarların gidebileceği, sadece DEM Parti’den siyasetçilerin değil, diğer başka partilerden siyasetçilerin gidebileceği, Sayın Öcalan’ın görmek istediği kişilerin gidebileceği, belki bölgedeki diğer aktörlerle görüşebileceği bir zeminin inşa edilmesi gerekiyor. O anlamıyla burada artık bu sınırlılıktan, sadece DEM Parti İmralı Heyeti’nin gidip geldiği bir zemin olmaktan çıkarıp sürecin ihtiyaçlarını gören bir yerden, gerçekten görüşme trafiğinin de güçlendirilmesi ve bunun önünde engellerin de kaldırılması gerekiyor.”
