Müslüm Yücel
Türkiye’de, bir süredir umut hakkı tartışılıyor ama bir sonuca bağlanamıyor. Hukuki olarak umut hakkı, özetle, ağırlaştırılmış hapis cezası alan kişilerin, koşulu özgürlüklerine kavuşumu olarak yorumlanıyor. Türkiye’de bu hak, şu ana kadar uygulanmamış ve AİHM’in bu yöndeki kararı ihlal edilmiştir. Bu hak ilk, Devlet Bahçeli tarafından ifade edilmiştir, Öcalan üzerinden de tartışılmaya başlanmıştır. Umut hakkında amaç, insan onurunu korumaktır.
Bahçeli insan onurunu koruyan hukuki bir kavramdan mı söz ediyordu yoksa siyasi bir strateji mi işliyordu? Bahçeli, Öcalan tecridini kabul ediyordu, tecridin kaldırılmasını istiyor, örgütün silah bırakması halinde Öcalan’ın Meclis’te konuşabileceğini söylüyordu. Bahçeli, “Öcalan” diyordu, ama bu haktan, istifade edecek yüzlerce kişi vardı.
Cezaevlerini bu ifadeler sardı. Tutuklu yakınlarına bir müjde gibi geldi bu.
Umutla ilgili bugüne kadar düşünmeyen, umudu ve beklentisi olmayan benim gibiler bile umutla ilgili düşünmeye başladı. Ernest Bloch’un Umut İlkesi kitabı ilk aklıma gelendi. Hakkı ve ilkeyi bilmesek de umudun ne olduğunu bilmemiz gerekti. Bloch’a göre umut, varlığın, giderek toplum ve tarihin temel taşıydı: İnsan, burada geçmiş değildi, geleceğe açık bir süreç, bilinç ve düşünce biçimiydi: İnsan bilinçli/ bilinçsiz, beklemezdi, aktif olarak geleceğe katılır, eylem ve tahayyül arasında köprü kurar, buna yaşamak denirdi.
