Trump, bir kez daha “ulusal güvenlik” gerekçesiyle Grönland’ı istedi ve kendileriyle ortak hareket etmeyen ülkelere gümrük vergisi tehdidinde bulundu. Trump’ın temsilcisi Mart ayında adayı ziyaret edecek ve anlaşmaya varılacağına inanıyor. Adayı ziyaret eden ABD heyetinde yer alan Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski ise, ABD’lilerin yüzde 75’inin Trump’la hemfikir olmadığını söyledi. Avrupa ülkeleri de Arktik’te NATO tatbikatına başladı, amaç Trump’ı caydırmak.
HABER MERKEZİ – ABD Devlet Başkanı Donald Trump bir kez daha Grönland’ı istediğini söyledi ve karşı olan ülkelere yönelik gümrük vergisi tehdidinde bulundu. Öbür yandan 11 ABD’li senatör de “endişeleri gidermek” için Grönland’ı ziyaret etti.
ABD yönetimi, adanın sahip olduğu kritik mineral rezervleri, yeni deniz ticaret yolları ve askeri-stratejik konumu nedeniyle Grönland’ı 21. yüzyılın kilit jeopolitik alanlarından biri olarak görüyor.
Trump, bugün yaptığı yeni açıklamada, “Eğer Grönland konusunda bizimle birlikte hareket etmezlerse, ülkelere gümrük vergisi uygulayabilirim. Ulusal güvenlik için Grönland’a ihtiyacımız var” dedi.
TRUMP’IN ÖZEL TEMSİLCİSİ MART AYINDA GRÖNLAND’I ZİYARET EDECEK
Trump’ın Grönland Özel Temsilcisi Jeff Landry, bugün Fox News’e yaptığı açıklamada, Mart ayında Grönland’ı ziyaret etmeyi planladığını ve bir anlaşmaya varılabileceğine inandığını söyledi. Landry, “Bunun sonuçlanmasının ardından bir anlaşmaya varılacağına inanıyorum. Başkan ciddi. Bence işaretleri koydu. Danimarka’ya ne aradığını söyledi” diye konuştu.
NATO TATBİKATI ABD’Yİ CAYDIRMAK İÇİN BİR MESAJ MI?
Trump’ın Grönland ısrarı aynı zamanda NATO içinde de hareketliliğe neden oldu. Almanya, İsveç, Fransa ve İngiltere’nin de bulunduğu bazı NATO birlikleri bölgeye, Danimarka öncülüğünde yürütülen “Arktik Dayanıklılık Operasyonu” adlı ortak tatbikat kapsamında asker konuşlandırıyor. Tatbikat ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerinde hak iddiasını sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşiyor.
Danimarkalı savunma yetkilileri, 14 Ocak’ta Grönland hükümetiyle birlikte, önümüzdeki dönemde Grönland çevresinde artırılmış bir askeri varlık bulunmasına karar verdiklerini açıkladı.
Yaklaşık 30 kişilik Danimarka askeri de dün akşam itibariyle başkent Nuuk’a ulaştı. Almanya ise tatbikat kapsamında 13 asker gönderdi. Fransa da bir birlik gönderecek ve 6 Şubat’ta Grönland’ın başkenti Nuuk’ta konsolosluk açacak.
Tatbikatın resmi amacı “müttefikler arası savunma koordinasyonunu güçlendirmek” olarak açıklansa da, zamanlaması nedeniyle Washington’a ve diğer küresel aktörlere yönelik sembolik bir mesaj olarak yorumlanıyor.
Askeri uzmanlara göre, eriyen buzulların açtığı yeni deniz yolları ve bölgedeki artan Rus ve Çin faaliyetleri, Grönland’ı yalnızca siyasi değil, askeri açıdan da kritik bir cepheye dönüştürüyor. NATO’nun varlığı, Avrupa’nın Arktik’te geri adım atmayacağına dair açık bir işaret olarak görülüyor.
ABD Başkanı Trump ise NATO’nun bu konuşlandırmasını ABD’nin ulaşmak istediği amacına” hiçbir etkisi olmadığını söyleyerek gerilimi daha da tırmandırdı.
RUSYA: NATO’NUN ASKER KONUŞLANDIRMASINDAN RAHATSISIZ
Bu gelişmeler yaşanırken Rusya’dan da sert bir tepki geldi. Moskova, NATO’nun Grönland’daki askeri varlığını artırmasından “ciddi endişe duyduğunu” açıkladı.
Belçika’daki Rusya Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamada, “Yüksek enlemlerde gelişen durum bizi ciddi biçimde kaygılandırıyor” denildi. Açıklamada, NATO’nun Moskova ve Pekin’den geldiği iddia edilen tehditleri “bahane ederek” bölgede askeri varlığını artırdığı savunuldu.
GRÖNLAND DİPLOMASİSİ HIZLANDI: ABD’Lİ HEYET TEMASLARDA BULUNDU
Danimarka Parlamentosu’nda bugünkü toplantısında Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’li senatörler ve Temsilciler Meclisi üyelerinden oluşan bir heyetle bir araya geldi.
Demokrat Senatör Chris Coons başkanlığındaki 11 üyeli ABD heyeti, Danimarka Başbakanı Frederiksen ve Grönland Başbakanı Nielsen’in yanı sıra Danimarka ve Grönland parlamenterleriyle de görüştü.
Coons, görüşmelerin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Washington’daki mevcut tartışmalarda çok fazla söylem var, ancak gerçeklik pek yok” dedi ve milletvekillerinin eve döndüklerinde “gerginliği azaltmaya” çalışacaklarını söyledi.
Kopenhag’daki heyette Cumhuriyetçi Senatörler Thom Tillis ve Lisa Murkowski yer alırken, geri kalanlar Demokrat milletvekillerinden oluşuyordu.
Murkowski ise basına yaptığı açıklamada, “Amerikan halkına Amerika Birleşik Devletleri’nin Grönland’ı satın almasının iyi bir fikir olup olmadığını sorduğunuzda, büyük çoğunluğun, yaklaşık yüzde 75’inin, bunun iyi bir fikir olmadığını söyleyeceğini vurgulamak önemli diye düşünüyorum” dedi.
×POLİTİKEN: NATO KENDİ İÇİNDE BÖLÜNÜYOR
Danimarka gazetesi Politiken, adaya Avrupalı askerlerin gönderilmesini sembolik bir eylem olarak nitelendirirken, NATO’nun kendi içinde bölündüğüne de işaret etti:
“İsveç, Norveç ve Almanya gibi NATO devletlerinin, meselenin ABD ile Danimarka Krallığı arasındaki ihtilaftan ibaret olmadığını göstermek üzere Grönland’a sembolik birlikler göndermesi işin dramatik boyutunu elbette artırıyor. Bu durum NATO’yu kendi içinde de bölüyor. Ancak aslında Avrupalı NATO devletleri en fazla yüksek sesle protesto etmekle yetinecekler. Asla Birleşik Devletler’e karşı harekete geçmezler. ABD’nin nükleer koruma kalkanını kaybederlerse, Rusya karşısında kendi güvenliklerinin riske gireceğinin gayet farkındalar. Avrupalı NATO devletleri ABD’ye, ABD’nin onlara olduğundan daha fazla muhtaç.”
ANLAŞAMADIKLARI KONUSUNDA ANLAŞTILAR
Çarşamba günü Washington’da düzenlenen Grönland zirvesinden uzlaşı çıkmadı: ABD yönetimi devralma planlarında ısrarını sürdürürken, Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen görüşmenin ardından durumu şu sözlerle özetledi: “Anlaşamadığımız konusunda anlaştık.”
Danimarka’nın yanı sıra artık bazı AB ülkeleri de adada askeri varlık göstermeyi hedefliyor. Avrupa basınındaki yorumcular, ortaya çıkan bu yeni tabloyu anlamlandırmaya çalışıyor.
GRÖNLAND SATILIK DEĞİLDİR
Uluslararası güç mücadelesinin ortasında kalan Grönland’da ise tartışmalar farklı bir eksende ilerliyor. Kamuoyunda “satılık değiliz” söylemi güçlü biçimde dile getirilirken, birçok Grönlandlı siyasetçi ve sivil toplum temsilcisi, dış baskıların bağımsızlık tartışmalarını daha da hızlandırdığını savunuyor.
Yerel liderler, ABD’nin ilgisinin kısa vadeli ekonomik fırsatlar sunsa bile uzun vadede siyasi özerkliği zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu yaklaşım, Nuuk yönetiminin son dönemde Kopenhag ile daha koordineli bir dil kullanmasına da yansımış durumda.
DANİMARKA’DAN GRÖNLAND BAYRAĞI RESTİ
Danimarka Parlamentosu ise sembolik önemi olan bir jestle bugün Parlamento Meydanı’nda Grönland bayrağı Erfalasorput’un dalgalandırılmasına karar verdi.
Danimarka Parlamentosu Başkanı Søren Gade, “Bu, Danimarka Krallığı ve Grönland için yeni bir gerçeği yansıtıyor ve bu toplantı özel bir olay teşkil ediyor. Danimarka her zaman demokratik değerlere ve diyaloğa inanmıştır. Bu nedenle, Başkanlık Divanı’nın Grönland halkının Grönland üzerindeki haklarını desteklemek ve Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen mevcut siyasi baskı karşısında Danimarka’nın desteğini göstermek için Grönland bayrağını dalgalandırma kararı almasından memnuniyet duyuyorum” dedi.
