AB Konseyi, iltica başvurularına daha hızlı ret kararı verilmesini mümkün kılan “güvenli menşe ülkeler listesi” ve “güvenli üçüncü ülke” düzenlemesini resmen onayladı. 2 Haziran’da yürürlüğe girecek düzenleme, insan hakları örgütleri tarafından eleştirilmişti.
HABER MERKEZİ – Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde artan göçmenlik karşıtı siyaset çerçevesinde kritik bir adım daha atıldı. İnsan hakları örgütünün iltica başvurularının adil şekilde incelenmesini zorlaştıracağı ve koruma ihtiyacı olan kişilerin geri gönderilme riskini artıracağı için eleştirdiği düzenleme Avrupa Birliği (AB) Konseyi tarafından resmen onaylandı ve 2 Haziran 2026’da yürürlüğe girecek.
AB Konseyi, iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini amaçlayan ve “güvenli üçüncü ülke” uygulaması ile AB çapında “güvenli menşe ülkeler listesi” oluşturulmasını öngören düzenlemeleri resmi olarak onayladı.
İnsan hakları örgütlerine göre, “güvenli menşe ülke” ve “güvenli üçüncü ülke” uygulamaları bireysel iltica başvurularının adil şekilde incelenmesini zorlaştırabilir ve koruma ihtiyacı olan kişilerin geri gönderilme riskini artırabilir. Listede yer alması planlanan bazı ülkelerde insan hakları ve hukukun üstünlüğüne ilişkin sorunlar da eleştirilere yol açmıştı.
İltica başvuruları: AB “güvenli ülkeler listesi” oluşturacak
YENİ “GÜVENLİ MENŞE ÜLKELER LİSTESİ” OLUŞTURULDU
AB Konseyi’nden yapılan açıklamaya göre, yeni düzenlemelerle AB genelinde belirlenen “güvenli menşe ülkeler listesi”, üye ülkelerin bu ülkelerin vatandaşları tarafından yapılan uluslararası koruma başvurularını daha hızlı ve verimli şekilde değerlendirmesine yardımcı olacak.
Yeni liste kapsamında Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Hindistan, Kosova, Fas ve Tunus, AB düzeyinde “güvenli menşe ülkeler” olarak belirlendi.
AB’YE ADAY ÜLKELER DE GÜVENLİ MENŞE ÜLKE SAYILABİLECEK
Ayrıca AB’ye aday ülkeler de belirli koşulların bulunmaması halinde “güvenli menşe ülke” olarak kabul edilecek. Bu koşullar arasında aday ülkede uluslararası veya iç silahlı çatışma durumu bulunması, AB’nin temel hak ve özgürlüklerle ilgili yaptırım uygulaması veya üye ülkelerde aday ülke vatandaşlarına yönelik olumlu iltica kararlarının yüzde 20’nin üzerinde olması yer alıyor. Üye ülkeler ayrıca ulusal düzeyde ek güvenli ülkeler içeren kendi listelerini oluşturmaya devam edebilecek.
GÜVENLİ ÜÇÜNCÜ ÜLKE DÜZENLEMESİ
“Güvenli üçüncü ülke” düzenlemesi ise üye ülkelere iltica başvurularını reddetme konusunda daha fazla esneklik tanıyacak. İltica başvurusunun esasına girilmeden reddedilmesine olanak tanıyan “güvenli üçüncü ülke” düzenlemesiyle, iltica başvurusu sahibinin AB dışındaki güvenli bir ülkede koruma talep edebilecek durumda olması halinde başvurusu kabul edilemez sayılabilecek.
Yeni düzenlemeyle üye ülkeler, iltica başvurusunun kabul edilemez sayılması için üç seçenekten birini gerekçe gösterebilecek:
- Başvuru sahibi ile güvenli üçüncü ülke arasında bağlantı bulunması,
- Başvuru sahibinin AB’ye ulaşmadan önce güvenli ülkeden transit geçmesi,
- Güvenli ülke ile bir anlaşma veya düzenleme bulunması.
