Komisyonu tarafından hazırlanan ortak rapor oy çokluğuyla kabul edildi. Nihai raporda, “umut hakkı” AİHM içtihatları üzerinden bir infaz değişikliği tavsiyesiyle ele alındı. Kayyum uygulamalarına da değinilen raporda, silahların bırakılması süreciyle birlikte ele alınacak müstakil yasanın, demokratik siyaset zeminini güçlendirecek ölçüde kapsayıcı olması tavsiye edildi.
HABER MERKEZİ – Meclis’te kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, bugün 21’inci ve son kez toplandı. Yapılan konuşmaların ardından TBMM Tören Salonu’nda yapılan toplantıda, yazım ekibinin tamamladığı ortak rapor taslağı oylandı.
Komisyon toplantısında parti temsilcileri söz aldı: İnfaz kanunu, AİHM kararları, kayyumlar…
×
47 KABUL, 2 RET, 1 ÇEKİMSER OY
Ortak rapora DEM Parti muhalefet şerhi koydu. Bu durum, her siyasi partinin itirazlarının kayda geçirilip rapor eki olarak yer alması formülüyle aşıldı. DEM Parti bu şartla rapora “evet” oyu kullanma kararı aldı.
Oylamada 47 üye kabul, 2 üye ret, 1 üye çekimser yönde oy kullandı. Türkiye İşçi Partisi (TİP) Üyesi Ahmet Şık ve Emek Partisi (EMEP) Üyesi İskender Bayhan “hayır” oyu verirken, CHP Üyesi Türkan Elçi ise “çekimser oy” kullandı
DEM Parti’den ortak rapora muhalefet şerhi l ‘Raporun dili tek taraflı olmamalı’
RAPOR 7 BÖLÜMDEN OLUŞUYOR
Ekleriyle birlikte 60 sayfa olan rapor, “Komisyon Çalışmaları”, “Komisyonun Temel Hedefleri”, “Türk Kürt Kardeşliğinin Tarihi Kökleri ve Kardeşlik Hukuku”, “Komisyonda Dinlenen Kişilerin Mutabakat Alanları”, “PKK’nın Kendisini Feshetmesi ve Silah Bırakması”, “Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri ve Demokratikleşme İle İlgili Öneriler” ve “Sonuç ve Değerlendirme” başlıklı 7 bölümden oluşuyor.
Rapor taslağı siyasi partilerle yapılan görüşmelerin ardından revize edilmişti.
‘MÜSTAKİL VE GEÇİCİ YASA’ ÖNERİSİ
Raporun, girişinde yer alan bölümde sürecin en belirleyici aşamasının “PKK’nin silah bırakması olduğu” belirtildi. Silah bırakmanın “devletin güvenlik birimlerince” tespit ve teyit edilmesi gerektiği de belirtilen raporda söz konusu aşamanın yalnızca silahın sona erdiğinin ilanı değil, yeni bir hukukî ve siyasî çerçevenin başlangıcı olacağı ifade edildi.
Raporda, PKK’nin feshi ve silahların imha edilmesi sürecinde yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğu, bu konuda genel bir anlayış birliği bulunduğu kaydedildi. Raporda, silah bırakma süreciyle birlikte toplumsal bütünleşmenin sağlanması amacıyla özel bir yasal çerçeve raporda yer aldı. Raporda bu düzenlemenin süreci ve sonrasını yönetecek nitelikte olması gerektiği belirtilirken, toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini temin etmek üzere, silah bırakmayla birlikte süreci ve sonrasını yönetecek, amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici mahiyette bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulduğuna vurgu yapıldı.
GERİ DÖNÜŞ YASASINA İLİŞKİN ÖNERİLER
Silahların bırakılması süreciyle birlikte ele alınacak müstakil yasanın, sürecin sonuçlarını tümüyle ortadan kaldıracak ve demokratik siyaset zeminini güçlendirecek ölçüde kapsayıcı olması tavsiye edilirken, söz konusu kanunun silahı ve şiddeti reddeden bireylerin geri dönüşlerini silah ve şiddete kalıcı olarak son verilmesini ve meselenin bütünüyle hukuki ve siyasi zemine çekilmesini amaçlaması gerektiği belirtildi.
Ayrıca raporda, kanunun silah bırakanların adil, güvenli ve sağlıklı bir şekilde geri dönmelerini hedeflemesi gerektiğine de yer verildi. Söz konusu yasanın demokratik siyaset zeminini güçlendirmesi gerektiği de ifade edildi.
KOMİSYONDA YER ALANLARA HUKUKİ GÜVENCE
Raporda, sürecin yürütülmesinde görev alan kişilerin hukuki güvence altına alınması gerektiği ifade edilirken, yürütülen süreçte görev alanlar, komisyonunun toplantılarına iştirak edip görüş, öneri ve değerlendirmelerde bulunanlar ile komisyon çalışmalarında yer alanlar ve görevlilerin faaliyetlerinin yasal güvenceye kavuşturulması önerildi.
‘UMUT HAKKI’ AİHM VE AYM’YE İLİŞKİN ÖNERİLER
Raporda, “umut hakkı” tartışması da insan hakları temelinde yeniden ele alındı. İnfaz mevzuatının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatları ile Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmeler bağlamında gözden geçirilerek infaz adaletini esas alan bir temelde yeniden ele alınması önerildi.
Hasta ve yaşlı tutuklular için infaz ertelemesi önerisi; hasta ve yaşlı tutuklu ve hükümlüler için, yaşam hakkının her hakkın önünde olduğu gerçeği göz önüne alınarak, infaz ertelemesi müessesesinin yeniden değerlendirilmesine işaret edildi. Hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde ve AİHM ile AYM’nin yerleşik içtihatları doğrultusunda, tutuksuz yargılamanın tüm yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmelidir denildi.
İZLEME VE RAPORLAMA MEKANİZMASI ÖNERİSİ
Sürecin sağlıklı yürütülmesi için yürütme içinde bir izleme ve raporlama mekanizması kurulması gerektiği raporda yer alırken, kanunla, örgüt mensuplarının tabi olduğu sürecin izlenmesini ve raporlanmasını temin edecek, yürütme içerisinde bir mekanizmanın oluşturulmasına yer verildi.
Bu mekanizmanın tespit ve teyidi çerçevesinde, uygulamaların etkinliği ve hedefe ulaşma düzeyi ile denetlemenin de yapılabileceği belirtildi.
KAYYUMA İLİŞKİN ÖNERİLER
Raporda, belediyelere atanan kayyumlar için ise belediye başkanının görevden el çektirilmesi durumunda yalnızca Belediye Meclisi’nde seçim yapılması sağlanması gerektiğine yer verildi.
×Komisyon üyelerinin 22’si AKP, 11’i CHP, 5’i DEM Parti, 4’ü MHP, 3’ü Yeni Yol Grubu’ndan. HÜDA-PAR, Yeniden Refah, TİP, EMEP ve DSP’nin de 1’er üyesi bulunuyor. Demokrat Parti kontenjanından yer alan milletvekili Haydar Altıntaş ise İmralı ziyareti sonrası komisyondan ayrılmıştı.
Meclis Başkanı Kurtulmuş: Kalıcı barış, tarihi bir sorumluluk olarak karşımızda durmaktadır
