İran ve Rojhilat’ta rejime karşı başlayan protestolar 11’inci gününde 285 noktada devam ediyor. İran yetkilileri protestocuları tehdit ederken, şimdiye kadar en az 36 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. PJAK Meclis Üyesi Rojhilatî ise, “Halk artık İran İslam Cumhuriyeti’ne tahammül edemiyor. Halk yaşamak istiyor. Halk özgürlük istiyor” dedi. Bu arada yarın İran genelinde genel grev bekleniyor.
HABER MERKEZİ – İran ve Doğu Kürdistan (Rojhilat) genelinde 28 Aralık 2025’te ekonomik kriz ile siyasi ve toplumsal baskılara karşı başlayan protestolar, 11. gününde sürüyor.
Gece boyunca onlarca kentte süren protestolar, rejim güçlerinin halka ateş açması sonucu silahlı çatışmalara dönüştü. İlam ve Kirmanşah eyaletlerinin dört bir yanında süren protestolar sonucunda rejim güçleri birçok yerden çıkmak zorunda kaldı. Protestoların merkezi haline gelen Kirmanşah ve İlam’da yurttaşlar gece boyunca sokakları terk etmedi. Ateşler yakarak gece boyunca nöbet tutan halk, eylemlerini sürdürdü.
İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nda (HRANA) da resmi ve yerel kaynaklara dayanarak 11 günlük bilançoyu paylaştı. Buna göre, protestolar boyunca 36 kişi yaşamını yitirdi, yüzlerce kişi yaralandı ve 2 binden fazla kişi de gözaltına alınmış durumda.
HRANA’nın paylaştığı bilgilere göre, sokak eylemlerinin yanı sıra mesleki grevler ve öğrenci hareketlerinin protestoları da sürüyor. Bazı şehirlerde İran resmi güçlerinin hastanelere müdahale ettiği ve yaralıların tedavisini engellendiği belirtildi.
EYLEMLER 285 NOKTADA SÜRÜYOR
Protesto eylemlerinin 11’inci gününde 27 eyalet, 92 şehir ve 285 noktaya yayıldığı kaydedilirken, Tahran, Meşhed, Şiraz, Kazvin, Bender Abbas, Zencan, İlam, Babil ve Borucerd’de greve gidildiği de bildirildi.
Yarın da İran ve Rojhilat genelinde genel greve gidilmesi bekleniyor.
“EYLEMLERDE EKONOMİK, TOPLUMSAL VE SİYASAL TALEPLER İÇ İÇE GEÇMİŞ DURUMDA”
HRANA’nın paylaştığı bilgiler şu şekilde:
דEylemlerde dile getirilen talepler yalnızca ekonomik sorunlarla sınırlı kalmadı. Yönetim eleştirileri, özgürlük ve adalet talepleri de öne çıktı. Bu durum, protestoların ekonomik, toplumsal ve siyasal taleplerin iç içe geçtiği bir nitelik kazandığını gösterdi. Protestolarda güvenlik güçleri, göz yaşartıcı bomba, biber gazı, saçma ve plastik mermi kullandı. Göstericilere doğrudan müdahalede bulundu.
Resmi açıklamalar ile tanık anlatımları arasında ciddi çelişkiler var. Can kayıplarına ilişkin incelemeler ise sürüyor. Hayatını kaybedenler arasında 18 yaş altı 4 genç ile 2 güvenlik görevlisi bulunuyor. Ölenler arasında Muhammedreza Kermi, Teğmen Ehsan Ağacani ve Ali Gülferuş’un isimleri açıklandı. Ayrıca çok sayıda kişinin yaralandığı bildirildi. İran resmi medyası ise 568 polis ve 66 Besic üyesinin yaralandığını, bazı yaralanmaların ateşli silah, av tüfeği ve bıçakla meydana geldiğini iddia etti.”
“12’DEN FAZLA KÜRT ÖLDÜRÜLDÜ, 200’DEN FAZLASI GÖZALTINA ALINDI”
Bu arada Kürdistan İnsan Hakları Ağı’nın bildirdiğine göre, protestoların başladığı 28 Aralık’tan bu yana İlam, Kirmanşah ve Loristan’da 12’den fazla Kürt öldürüldü, İlam, Kirmanşah, Loristan, Sine, Tahran ve Kuzey Horasan’da 200’den fazla Kürd de gözaltına alındı. Gözaltına alınanlardan 20’sinin 18 yaşından küçük çocuklar oldukları ve ağır işkencelere maruz kaldıkları bildirildi.
PJAK MECLİS ÜYESİ ROJHILATÎ: JIN JIYAN AZADÎ’NİN DEVAMI
Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) Meclis Üyesi Helgurt Rojhilatî, İran ve Rojhilat’ta devam eden eylemler hakkında Rojnews’e konuştu.
Rojhilatî, yaşamını yitirenlerin ailelerine başsağlığı dileyerek, “Bugün İran’da yaşananlar yeni bir durum değil, mevcut hükümetin 40 yıldır uyguladığı baskı ve zulmün bir sonucudur” dedi.
İran’da yaşananların 2022’nin sonbaharında başlayan ve aylarca süren Jin Jiyan Azadî hareketinin devamı olduğuna dikkat çeken Rojhilatî, “Bu kadınlar için ikinci bir aşama. Halk, özgür bir yaşam için ayağa kalktı. Sokaklara dökülen insanlar, yaşamak için sokağa çıktılar ve onurlu bir yaşam talep ediyorlar. Bu, yaşama devam edebilmenin isyanıdır” diye konuştu.
“HALK ARTIK İRAN İSLAM CUMHURİYETİ’NE TAHAMMÜL EDEMİYOR”
“İran hükümeti, İran halkının taleplerini dikkatle dinlemelidir” diyen Helgurt Rojhilatî, rejimin saldırılar yoluyla halkı sindirmeye çalıştığını vurguladı. Rojhilatî şunları söyledi:
דİran’da hiçbir sorun baskı ve zulümle çözülemez. Yurttaşların katledilmesi tepkileri artırıyor. Bugün İran’da yaşanan sorun, sadece İran ulusu veya tek tek İran’da yaşayan bileşenlerin sorunu değil. Bu, İran halklarının sorunudur, herkesin sorunudur. Sokakların sorununda baskı ve katliamlar yerine başka bir çözüm bulunmalıdır. Tek çözüm, İran İslam Cumhuriyeti’nin bu sorunu kendi içinde çözmesidir. Dışarıdan hiçbir güç bundan sorumlu değildir.
İran, her zaman bu sorunlara dışarıdan bir güç aracılıyla çözüm sunmak istedi. Halk artık İran İslam Cumhuriyeti’ne tahammül edemiyor. Bunu aşmanın bir yolunu arıyorlar. Halk yaşamak istiyor. Halk özgürlük istiyor. İran halkları özgür bir yaşam için sürekli alanlarda. Bu herkesin temel haklarından biri. Onurlu bir yaşam her insanın hakkıdır. İran halklarının talebi de budur. İran hükümeti ve yöneticileri bunu iyi anlamalıdır.”
“PJAK HALKLARIN MEŞRU TALEPLERİNİ DESTEKLİYOR”
“PJAK olarak, tüm halkların meşru taleplerini destekliyoruz” diyen Rojhilatî, devamla şunları söyledi:
דHer zaman halkların taleplerini destekliyoruz. Çözüm için buradayız. Ortaya çıkan bu durumla ilgili tüm Kürt partileri, siyasi taraflar ve İran’daki diğer taraflarla görüşmeler yapıyoruz. Bu durum karşısında ortak bir tutum sergilenmesini istiyoruz. Tutum konusunda ne kadar ortaklaşırsak, mevcut durum üzerinde o kadar etkili olabiliriz. Hiçbir tarafın kendi çıkarlarını gözetmemesini, halkın çıkarlarının siyasi partilerin ve kurumların çıkarlarına kurban edilmemesini umuyoruz. Bu durumun olağandışı bir durum olarak görülmesi ve ortak bir tutum sergilenmesini istiyoruz.”
6 KADIN ÖRGÜTÜNDEN BİLDİRİ
Rojhilat’ın Sine, Seqiz ve Meriwan kentlerinde faaliyet gösteren 6 kadın sivil toplum örgütü yayınladıkları ortak bir bildiriyle, son günlerde İran ve Rojhilat’ta gelişen protestoları Jin Jiyan Azadî hareketinin devamı olarak nitelendirerek protestocuların toplumsal yaşamı, geçim haklarını ve yaşam hakkını savunmak için sokaklara çıktıklarını vurguladı.
üm Kürt kadınların göstericilerle koşulsuz dayanışması gereğine işaret edilerek uyanıklık, birlik ve örgütlü mücadelenin gerekliliği vurgulandı. Bildiride son olarak talep edilen geleceğin demokrasi, cinsiyet eşitliği ve halkın gerçek katılımına dayalı olduğu ifade edildi.
İRAN YİNE TEHDİT ETTİ
Bu arada İran resmi yetkililerinin protestoculara yönelik tehditleri de sürüyor. Protestoların “düşman planı” olduğunu ileri süren İran Genel Kurmay Başkanı Amir Hatemi, “Düşmanların herhangi bir yanlış adım atmalarına çok daha sert bir karşılık verilecek ve saldırganın eli kesilecek” dedi.
