Trump’ın barış planı çerçevesinde Paris’te yapılan görüşmelerde Ukrayna için öngörülen güvenlik garantilerinin detayları ortaya çıkıyor. Buna göre, Fransa ve İngiltere öncülüğünde Ukrayna’ya Çok Uluslu Güç konuşlandırılacak. Zelenskiy ise, bir diğer ihtilaf konusu olan toprak tavizi konusunda görüşmelerin sürdüğünü duyurdu.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya – Ukrayna savaşının bitirilmesi için sunduğu barış planı kapsamında dün Paris’te yapılan kritik görüşmelerin ardından açıklamalar gelmeye devam ediyor.
Witkoff, Paris görüşmelerinde “birçok kritik konuda önemli ilerlemeler kaydettiklerini” duyurdu. Zelenskiy 28 Aralık’taki Trump’la görüşmesinin ardından, Trump’ın barış planı üzerinde yüzde 90 anlaştıklarını açıklamıştı. İhtilaflı konular, toprak tavizi ve güvenlik garantileriydi. Paris’te konuşulan başlıklar da bunlardı. Ukrayna, Fransa ve İngiltere ise Ukrayna’ya konuşlandırılması düşünülen uluslararası güç için niyet beyanı imzaladı, Gönüllüler Koalisyonu ise ortak bildiri yayımlayarak Ukrayna’ya desteğini yineledi.
Ukrayna’ya güvenlik garantileri netleşiyor | Witkoff: Birçok kritik konuda ilerleme kaydettik
Zelenskiy, Paris’te bir araya gelen müzakerecilerin Rusya’nın savaşını sona erdirmek için yapılan barış görüşmelerindeki en sorunlu noktalar olan toprak meselesini ve işgal altındaki Zaporijya nükleer santralinin kaderini yeniden ele alacaklarını söyledi. Bu konulardaki görüşmelerin bugün de devam etmesi bekleniyor.
Paris görüşmelerinde Ukrayna’ya güvenlik garantileri de önemli bir başlıktı. Bu başlık kapsamında olası barış anlaşması sonrasında Ukrayna’ya konuşlandırılması düşünülen bir uluslararası güç planı da bulunuyor. Ukrayna, Fransa ve İngiltere liderleri dünkü Paris görüşmelerinin ardından uluslararası güç konusunda bir niyet beyanı imzaladı.
NİYET BEYANININ AYRINTILARI: ÇOK ULUSLU GÜÇ (MNF-U)
İngiltere Başbakanlık Ofisi, bugün yaptığı açıklamayla Ukrayna’da bir ateşkes sonrasında İngiliz ve Fransız ordularının bu ülkede görev yapabileceğine ilişkin imzaladıkları niyet beyanının ayrıntılarını duyurdu.
Açıklamaya göre, niyet beyanı, ateşkes sağlanmasının ardından Ukrayna’nın egemenliği ve kalıcı barış için istikrarlı koşulların oluşturulmasını hedefliyor. Niyet beyanında, İngiltere ve Fransa’nın, “Çok Uluslu Güç (MNF-U)” adı verilen yapı dahil gönüllü ülkelerden oluşan bir koalisyonun oluşturulmasında öncü rol üstlendiği vurgulandı.
Niyet beyanında, “Çok Uluslu Güç” kapsamında İngiltere, Fransa ve katkı sunan diğer ülkelerin silahlı kuvvetlerinin Ukrayna topraklarında, kara, hava ve deniz alanlarında konuşlandırılmasının öngörüldüğü kaydedildi. Bu birliklerin, üçüncü ülkelerin Ukrayna’ya yönelik yeni saldırılarını caydırmaya yönelik faaliyetlerde bulunacağı kaydedildi.
Bu kapsamda, Ukrayna’nın, “Çok Uluslu Güç” yapısına katkı sağlayan tüm ülkelere, görevlerin yerine getirilmesi ve personel ile altyapının korunması amacıyla, güç kullanımı dahil gerekli tüm araçları kullanma hakkı tanıyacağı ifade edildi. Tüm askeri faaliyetlerin “Çok Uluslu Güç” ortak harekat karargahının kontrolünde ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmayı ile koordinasyon içinde yürütüleceği vurgulandı.
Ayrıca, Ukrayna’da konuşlanacak çok uluslu gücün hukuki statüsünün, NATO’nun “Barış İçin Ortaklık Kuvvetlerinin Statüsü Anlaşması (SOFA)” başta olmak üzere ilgili uluslararası anlaşmalar temelinde düzenleneceği belirtildi.
Niyet beyanında, “Çok Uluslu Güç” yapısına başka ülkelerin de katılımının teşvik edileceği, Ukrayna’nın NATO standartlarıyla uyumunun artırılacağı ve insan hakları ile yolsuzlukla mücadele ilkelerine bağlı kalınacağı kaydedildi.
NATO SEKTERETİ RUTTE: UKRAYNA’YA DESTEK SÜRMELİ
NATO’dan da bir açıklama geldi. Açıklamaya göre, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye ülke ve ortakların Ukrayna’ya verdiği desteği memnuniyetle karşılayarak bunun sürmesi gerektiğini kaydetti.
Açıklamada, Rutte’nin dün Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu toplantısına katıldığı ve toplantıda kaydedilen ilerlemeden memnuniyet duyduğu da aktarıldı.
Rusya’nın başlıca talepleri arasında Ukrayna’nın asla NATO’ya katılmayacağına dair söz verilmesi, Ukrayna ordusuna sınır getirilmesi, Donbas’ın tamamının Rusya tarafından kontrol edilmesi, Kırım, Donbas, Zaporizhia ve Herson bölgeleri üzerindeki Rus kontrolünün tanınması ve Ukrayna’da Rusça konuşanlara koruma sağlanması yer alıyor.
Ukrayna, bu taleplerin teslimiyet anlamına geleceğini ve ülkeyi sonunda Rusya’nın işgaline karşı savunmasız bırakacağını kaydediyor.
Buna karşın, ABD’nin sunduğu ve ilk etapta 28 maddeden oluşan, ancak daha sonra Cenevre’de yürütülen müzakereler sonrasında 20 maddeye indirilen barış planı, kamuoyuna yansıdığı kadarıyla, Rusya yanlısı görünüyor.
Planın ilk taslak haline göre, ABD, Ukrayna’dan Rusya’nın işgali altındaki bölgelerden vazgeçmesini, NATO’yu unutmasını ve asker sayısını sınırlamasını ve olası bir anlaşmanın ardından 100 gün içinde seçime gitmesini istedi.
Zelenskiy, “Ya ağır 28 madde ya da ağır kış” diyerek, karşı karşıya oldukları zorluğu dile getirdi. Avrupa Birliği ülkeleri de, planın ayrıntıları ortaya çıktığında tepki gösterdi ve Ukrayna’nın egemenliğinin korunmasını talep etti.
Bunun üzerine, planın yeniden gözden geçirilmesi için 22-23 Kasım tarihlerinde İsviçre’nin Cenevre kentinde görüşmeler yapıldı ve planın 20 maddeye düşürüldüğü duyuruldu. Zelenskiy, 30 Kasım’da yaptığı açıklamada, zorlu konuların hala çözülmediğini bildirdi.
Bununla birlikte Aralık ayında ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff aracılığıyla görüşme trafiğinin hızlandığı görüldü. Witkoff, 2 Aralık’ta Moskova’da Putin ile görüştü. Putin, görüşmeden sonra ABD’nin sunduğu planın bazı maddelerinin kabul edilebilir olduğunu, bazılarının ise kabul edilemez olduğunu duyurdu.
Önce Avrupa’ya mesaj: Savaşmak istiyorsa, hazırız | Putin, Witkoff ve Kushner ile görüştü
Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner, 14-15 Aralık günlerinde ise Almanya’nın başkenti Berlin’de Ukrayna heyeti ile Trump’ın planı üzerine müzakereler yürüttü. Müzakerelerin son gününde Almanya, Fransa ve İngiltere liderlerinin de aralarında bulunduğu bazı Avrupalı liderler ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de bir araya geldi.
Zelenskiy, görüşmede önemli mesafe kat ettiklerini belirtmekle birlikte, Trump’ın planında öngörülen toprak tavizleri ve ateşkes konusunda somut bir sonuç ortaya çıkmadı. Ancak Ukrayna’nın NATO’ya üye olmaktan vazgeçmesi, buna karşılık güvenlik garantilerinin sağlanması konularında mesafe alındığı belirtildi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, güvenlik garantilerinin detaylarını açıklamış ve olası barış anlaşması sonrasında Ukrayna’ya Batılı ülkelerin askerlerinin barış gücü olarak konuşlanacağını, olası Rus saldırısını püskürteceklerini belirtti.
Berlin görüşmeleri: ABD toprak tavizinde ısrarlı | Avrupa’nın zor haftası: Yeni Ukrayna zirvesi
Trump’ın sunduğu plana dair bir diğer görüşme de 20-21 Aralık’ta Miami’de gerçekleşti. ABD heyeti, önce Ukrayna heyeti ile, daha sonra da Rusya heyetiyle görüştü. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, görüşmelerin yapıcı ve verimli geçtiğini açıkladı. Zelenskiy de, 24 Aralık’ta, birçok kritik konuda uzlaşmaya varıldığını, ancak planda öngörülen toprak tavizi gibi hassas konuların çözümsüz kaldığını söyledi.
Miami görüşmelerinin ardından 28 Aralık’ta Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump ile bir kez daha yüz yüze görüşme gerçekleştirdi. Bu arada görüşmenin öncesinde ve sonrasında Trump, Rusya Devlet Başkanı Putin ile telefon görüşmeleri yaptı.
Bu görüşmenin ardından Zelenskiy, 20 maddelik barış planı üzerinde yüzde 90 anlaştıklarını duyurdu. Trump da büyük oranda anlaştıklarını söyledi. Ancak kritik bir başlıkta ihtilaf giderilmedi. Bu, Trump’ın Ukrayna’dan istediği toprak taviziyle ilgiliydi. Rusya da Donbas şartını yineledi.
Trump – Zelenskiy görüşmesinin ardından Ocak ayında Putin ile yeni temas, heyetlerin müzakereleri ve Avrupalı liderlerle görüşme kararları alınmıştı. 6 Ocak’ta Paris’te yapılan görüşmeler de bu çerçevedeydi.
Zelenskiy: Yüzde 90 anlaştık | Kritik başlık hala ihtilaflı: Donbas’ta toprak tavizi olacak mı?
