Viktorya dönemi çocuk edebiyatının öncü eserlerinden Alice Harikalar Diyarında’nın yazarı Lewis Carroll, eserin yayımlanmasından 150 yıl sonra çocuklara yönelik cinsel istismar iddialarıyla yeniden tartışma konusu oldu. Suçlamalar, yazarın fotoğraf arşivleri ve 2015’te yayımlanan bir belgeselde ortaya atılan bulgulara dayanıyor.
HABER MERKEZİ – Dünya çocuk edebiyatının en bilinen klasiklerinden olan Alice Harikalar Diyarında, yayımlanmasının üzerinden geçen 150 yıla rağmen popülerliğini korurken, yazarı Lewis Carroll’a yöneltilen pedofili suçlamaları eserin mirasını yeniden tartışmaya açtı. Viktorya dönemi ahlak anlayışı içinde uzun yıllar sorun edilmeyen bazı davranış ve çalışmalar, günümüz normlarıyla birlikte yeniden değerlendirmeye alındı.
1865 yılında yayımlanan Alice Harikalar Diyarında, fantastik kurgusu, dil oyunları ve abartılı metaforlarıyla çocuk edebiyatında çığır açan eserlerden biri olarak kabul ediliyor. Roman, rüyasında beyaz bir tavşanı takip ederek tuhaf bir dünyaya sürüklenen küçük bir kızın yaşadıklarını konu alırken; çılgın şapkacıdan sırıtan kediye, nargile içen tırtıldan kriket oynayan iskambil askerlerine kadar pek çok sıra dışı karakteri edebiyata kazandırdı.
Eserin yazarı Lewis Carroll, gerçek adıyla Charles Lutwidge Dodgson, matematikçi, mantıkçı ve fotoğrafçı kimliğiyle de tanınıyordu. Carroll’un özellikle çocukları konu alan fotoğrafları, yaşadığı dönemde sanatsal bir ilgi alanı olarak görülürken, günümüzde farklı bir gözle ele alınıyor. 19. yüzyılda fotoğrafçılığın yeni gelişen bir alan olması ve çocuk portrelerinin yaygınlığı, bu çalışmaların uzun süre tartışma konusu edilmemesine neden oldu.
FOTOĞRAFLAR TARTIŞMA YARATTI: ‘ÇOCUKLARA OLAN İLGİLİ MASUM DEĞİLDİ’
İrfan Yalın’ın t24’te yayınlanan yazısına göre, 2015 yılında, eserin 150. yılı için hazırlanan ‘Lewis Carroll’ın Gizli Dünyası’ adlı belgeselde ortaya çıkan bazı fotoğraflar, yazarın çocuklara olan ilgisinin masum olmadığı iddialarını gündeme taşıdı. Belgeselde, Carroll’a ait olduğu öne sürülen ve Fransa’daki bir koleksiyonda bulunan çıplak kız çocuklarına ait fotoğraflar delil olarak sunuldu. Yapımda, bu fotoğraflar adli tıp destekli bir dedektiflik incelemesi çerçevesinde ele alındı.
Belgeselde öne sürülen iddialar, Viktorya döneminde yasal rıza yaşının 12 olması ve dönemin ahlak anlayışının bugünden oldukça farklı olmasıyla birlikte değerlendiriliyor. Buna karşın eleştirmenler, tarihsel bağlamın suçlamaları tamamen geçersiz kılmayacağı görüşünde birleşiyor.
Aradan geçen 150 yılın ardından gündeme gelen suçlamalar, edebi eser ile yazarın kişisel yaşamı arasındaki ilişkinin nasıl ele alınması gerektiği sorusunu yeniden gündeme getirdi. Tartışmalar sürerken, Alice Harikalar Diyarında edebiyat tarihindeki yerini korumaya devam ediyor; ancak Lewis Carroll’ın mirası artık yalnızca hayal gücüyle değil, karanlık iddialarla da birlikte anılıyor.
×
EN İYİ ÇOCUK KİTAPKARI LİSTESİNDE
Carroll’un ‘Alice Harikalar Diyarında’ eseri, yalnızca çocuklara değil yetişkinlere de hitap eden çok katmanlı yapısıyla 19. yüzyılın sonlarından itibaren dünya çapında geniş bir okur kitlesine ulaştı. Sinemadan baleye, resimden bilgisayar oyunlarına kadar pek çok alana ilham veren eser, BBC’nin “en iyi çocuk kitapları” listesinde üst sıralarda yer aldı.
