Fehim Taştekin
Halep’te Kürt güçlerinin kontrolündeki Şeyh Maksud ve Eşrefiye Mahallelerine yönelik operasyon yeni Suriye’nin nasıl bir denkleme oturtulduğuna dair önemli ipuçları veriyor.
Bu iki mahalle, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile imzalanan 10 Mart anlaşmasını hayata geçirmeye dönük bir pilot bölgeydi. Bu çerçevede 1 Nisan’da imzalanan mutabakatla Halk Koruma Birliklerinin (YPG) geride bıraktığı Asayiş güçlerinin iç işlerine, yerel meclisin de kent yönetimine entegre edilmesini öngörüyordu. Ama Şam’da kurulan masada ilerleme olmayınca Halep faslı da taraflar arasında bilek güreşine bırakıldı. Nihayetinde 4 Aralık’ta Şam’da SDG-HTŞ görüşmesinden sonuç çıkmaması üzerine Colani yönetimi, Türkiye ile koordinasyon halinde Halep cephesini açtı.
Bunun ne tür hesaplarla yapıldığına dair bir iki şey söylenebilir.
HTŞ, Esad rejimi düşerken Halep’teki iki mahalleyi kontrol altına almadığı gerekçesiyle kendi kadroları arasında eleştiriliyordu. Onlara göre bu egemenliğin inşasında bir kara delikti. Bu mahallelerin el değiştirmesi hem bu eleştirileri sonlandıracak hem de merkez buradan bir güç devşirecekti.
HTŞ’nin askeri yolla da egemenliği tamamlayabileceği yönünde bir mesaj çıkaracaktı.
Bu mesajın iki adresi var:
– SDG’den Şam’daki masaya makul koşullarla dönmesini isteyecek.
– Ayrıca Fırat’ın doğusundaki Arap aşiretlerini SDG’den kopmaları yönünde cesaretlendirecek. SDG ile ortaklık kurmuş aşiretler henüz istifini bozmasa da belli aşiret güçleri Colani yönetimine harekete geçmediği gerekçesiyle baskı yapıyor.
Burada artık sır olmaktan çıkan niyetler de kendini ele veriyor. Halep operasyonu belli sinir uçlarının test edildiği anlamına geliyor. Eğer sonuç Suriye dosyasındaki ana güçler tarafından sindiriliyorsa Fırat’ın doğusundaki Arap bölgelerini SDG’nin kontrolünden çıkarmaya dönük hamlelere kafa yorabilirler. Şam’daki masada da Rakka ve Deyr el Zor’un merkeze devri konusunda ciddi bir baskı vardı.
Arap bölgelerinde kontrol haritası değişirse mevcut güç denklemi de altüst olacaktır.
SDG açısından Fırat Nehri bir savunma hattı olarak stratejik önem arz ediyor. Rakka ve Deyr el Zor teslim edilirse hem bu hat yıkılmış olacak hem de petrol-doğal gaz sahalarının sunduğu üstünlük kaybolacak. Fırat hattının yıkılması SDG’deki Kürt-Arap ortaklığını bitirme ve Kürtleri kendi alanlarına itme hesabını içeriyor. Bütün bunlar en başından beri konuşulan şeyler. Halep bu hesaplar için bir giriş faslı anlamına geliyor.
