GABB, Diyarbakır’ın 3 ilçesinde 2 bin 975 kadınla yüz yüze yaptığı saha araştırması sonucunda “Diyarbakır’da Kadın Yoksulluğu Haritası Araştırması Raporu”nu hazırladı. Raporda, kadınların büyük çoğunluğunun yoksulluk sınırı altında geçinmeye çalıştığı yer aldı.
HABER MERKEZİ- Diyarbakır’da kadın yoksulluğu artık istisna değil, yapısal bir gerçeklik. Güneydoğu Anadolu Belediyeler Birliği (GABB)’nin “Yoksulluğun Kadın Hali: Diyarbakır’da Eşitsizliğin Haritası” başlıklı araştırması, Bağlar, Sur ve Kayapınar’da kadın yoksulluğunun daha da derinleştiğini ortaya koydu. Ocak ayında başlayan saha araştırması, üç ilçede 2 bin 975 kadınla yüz yüze yapılan anket sonuçlarına dayandırılıyor.
Rapora göre; kadınların ezici çoğunluğu gelir getirici bir işte çalışmıyor; çalışanların büyük bölümü ise kazancını bütünüyle hane ihtiyaçlarına ayırıyor. Kişisel gelir sahibi olmayanların oranı bazı ilçelerde yüzde 50’ye yaklaşıyor. Eğitim düzeyi düştükçe ve yaş arttıkça ekonomik bağımsızlık daha da zayıflıyor.
Rapora göre kadınların istihdama katılamamasının başlıca nedeni çocuk bakımı. Özellikle Bağlar ve Sur’da kadınların yaklaşık yüzde 90’ı gelir getirici bir işte çalışmadığını beyan ediyor. Çocuk ve ev içi bakım yükü, kadınları ücretli emek piyasasının dışında bırakıyor. Çalışmak istemediğini belirtenler ya da iş bulamadığını söyleyenler ikinci sırada geliyor.
Kadınların önemli bir kısmı temel ihtiyaçlarını karşılayamadığını, faturalarını ödemekte zorlandığını ve çocuklarının eğitim masraflarını karşılamakta güçlük çektiğini ifade ediyor. Gelirin gideri karşıladığını söyleyenlerin oranı bazı ilçelerde yüzde 10’un altında.
BORÇLA AYAKTA DURMAK
Araştırma, borçlanmanın gündelik hayatın bir parçasına dönüştüğünü gösteriyor. Kadınların yaklaşık yarısı borçlu. Borçların önemli bölümü gıda, giyim ve ev ihtiyaçları için yapılıyor. Ancak borçlanma çoğu zaman erkekler adına gerçekleşiyor; kadınların büyük bölümü kendi adına kayıtlı mülke ya da banka kartına sahip değil. Ekonomik bağımlılık, hukuki ve sosyal bağımlılığı da beraberinde getiriyor.
Kayapınar’da görece daha yüksek hane gelirine rağmen tablo değişmiyor: Kadınların dörtte üçü çalışmıyor; yarıdan fazlası borçlu. Birikim yapabildiğini söyleyenlerin oranı yüzde 1’in altında.
YOKSULLUK YALNIZCA EKONOMİK DEĞİL
Raporda, boşanmış ya da şiddet görmüş kadınların ekonomik kaygılarının daha ağır olduğu vurgulanırken, yoksulluğun toplumsal, kültürel ve psikolojik sonuçlar doğurduğuna işaret ediliyor. Sosyal güvencenin çoğu zaman eş üzerinden sağlanması, kadınların kırılganlığını artırıyor. Mülteci ve göçmen kadınların ise daha katmerli sorunlarla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
İSTİHDAM ALANLARI YARATILSIN BEKLENTİSİ
Kadınların belediyelerden beklentisi net: istihdam alanlarının yaratılması, mesleki kursların artırılması, bu kurslara bağlı üretim ve pazar imkânlarının sağlanması, kreşlerin yaygınlaştırılması ve nakdi ya da ayni desteklerin güçlendirilmesi. Raporda ayrıca geçmişte uygulanan ancak kesintiye uğrayan adli yardım protokollerinin yeniden ve yaygın biçimde hayata geçirilmesinin önemi vurgulanıyor.
Çalışma, “yoksullukla mücadele” söyleminin ötesine geçilmesi gerektiğini savunuyor. Geçici yardım programlarının yoksulluğu azaltmaktan çok yönetmeye odaklandığı; kadın emeğinin ise çoğu zaman araçsallaştırıldığı belirtiliyor.
Raporun ‘Sonuç’ bölümünde şu saptama yapılmış: Yoksulluk, yapısal eşitsizliklerin ürünü ise çözüm de ancak bu eşitsizliklere karşı kolektif ve kapsamlı politikalarla mümkün olabilir.
