İran’la anlaşma mümkün mü? |

Askeri yığınağını arttıran ABD, yarın İran ile ikinci dolaylı görüşmeyi yapacak. İran’dan uzlaşma mesajları var, ancak bunlar ABD ile İsrail’in ileri sürdüğü şartları karşılamaktan uzak görünüyor. Netanyahu, bir kez daha üç “tavizsiz şartı” duyurdu. Bu arada İran, Atom Enerjisi Ajansı ile görüştü. 

HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasındaki dolaylı görüşmelerin ikinci turunun yarın İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılması bekleniyor. ABD İran’a yönelik olası bir müdahale için bölgeye askeri yığınağını arttırken, öbür yandan da müzakerelerde ileri sürdüğü şartların kabul edilmesini istiyor. İran ise, uranyum zenginleştirme programını sadece nükleer silahlarla ilgili başlık altında konuşmak ve ABD’nin ileri sürdüğü diğer şartlar karşısında taviz vermeden bir anlaşmaya varmak istiyor. Yarınki görüşmede müzakerelerin seyri konusunda bazı başlıkların netleşmesi bekleniyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabında yaptığı açıklamada, ABD heyetiyle yarın Cenevre’de görüşeceklerini duyurdu “Cenevre’de adil ve eşitlikçi bir anlaşma sağlamak için somut fikirlerle bulunuyorum. Masada olmayan şey: Tehditler karşısında boyun eğmek” diye ekledi.

Bu arada Cenevre’deki dolaylı görüşmelerde arabulucu olarak yine Umman Dışişleri Bakanı devrede olacak.

İRAN’DAN ABD’YE ORTAK ÇIKARLAR TEKLİFİ: PETROL, GAZ, MADENLER VE UÇAK ALIMLARI

ABD ile 6 Şubat’ta Umman’ın başkenti Maskat’ta başlayan dolaylı görüşmelerin ikinci turu öncesinde dikkat çekici bir diğer açıklama İran Dışişleri Bakanlığı Ekonomik Diplomasi Direktör Yardımcısı Hamid Ghanbari’den geldi. Ghanbari, “Bir anlaşmanın kalıcılığı için, ABD’nin de yüksek ve hızlı ekonomik getiri sağlayan alanlardan fayda sağlaması şarttır” dedi ve bunu şöyle izah etti:

“Petrol ve doğalgaz sahalarındaki ortak çıkarlar, ortak sahalar, madencilik yatırımları ve hatta uçak alımları müzakerelere dahil ediliyor.”

NÜKLEER PROGRAM VE BALİSTİK FÜZELER: TEMKİNLİ AÇIKLAMALAR

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Ravançi de, dün BBC’ye verdiği demeçte, yaptırımların hafifletilmesi karşılığında İran’ın nükleer programında uzlaşmaya hazır olduğunu belirterek, “Anlaşma yapmak istediklerini kanıtlamak artık Amerika’nın sorumluluğunda” dedi.

Ravançi, İran’ın esnekliğine örnek olarak, İran Atom Enerjisi Bakanı’nın geçen hafta yaptığı ve ülkenin yaptırımların kaldırılması karşılığında en yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu seyreltmeyi kabul edebileceği yönündeki açıklamasını hatırlattı.

Bu açıklamalar, ABD ile müzakerelerde İran’ın taviz vermeye açık olduğunu göstermekle birlikte, ABD’nin ısrar ettiği sıfır uranyum zenginleştirme şartını kabul ettiği anlamına da gelmiyor. İran, uranyum zenginleştirme programının nükleer silah üretimine yönelik olmadığını, barışçıl teknolojiler için kullanacağını ileri sürüyor. Ancak ABD ve İsrail farklı düşünüyor.

Ayrıca Taht Ravançi, İran’ın balistik füze programının müzakere konusu yapılmayacağını bir kez daha yineledi ve bu da ABD’nin müzakerelerde şart koştuğu önemli bir başlıkta ihtilafın süreceğini gösteriyor. Zira ABD, balistik füze programının sonlandırılmasını veya önemli ölçüde sınırlandırılmasını şart koşuyor. Bu durum, ABD’nin görüşmeleri sürdürmekle birlikte İran’a yönelik şüphelerinin sürdüğünü de gösteriyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, dün ABD Başkanı Donald Trump’ın diplomasiyi ve müzakere yoluyla bir çözümü tercih edeceğini açıkça belirttiğini, ancak bunun gerçekleşmeyebileceğini de ima ettiğini söyledi. Rubio, “İran’la bugüne kadar kimse başarılı bir anlaşma yapamadı ama biz deneyeceğiz,” dedi.

Rubio ayrıca yarın Cenevre’de yapılacak görüşmeye de dikkat çekerek, ayrıntı vermeden, “(ABD heyetinde yer alana) Steve Witkoff ve Jared Kushner önemli toplantılar yapmak için seyahatte olacaklar, sanırım şu anda seyahat halindeler ve bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz” dedi.

NETANYAHU 3 “TAVİZSİZ ŞARTI” TEKRARLADI

Kudüs’te düzenlenen Büyük Amerikan Yahudi Kuruluşları Başkanları Konferansı’nda konuşan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ülkesinin “tavizsiz şartlarını” bir kez daha ilan etti. Netanyahu, ABD ile İran arasında yapılabilecek herhangi bir anlaşmanın; Tahran’ın elindeki tüm zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesini, nükleer kapasitesinin tamamen tasfiye edilmesini ve balistik füze programının durdurulmasını içermesi gerektiğini söyledi.

Bu şartlar, aynı zamanda ABD’nin ileri sürdüğü şartlar ve Netanyahu’nun açıklaması, ABD’nin olası tavizlerinin önünü almaya yönelik olarak değerlendiriliyor.

Netanyahu 11 Şubat’ta Beyaz Saray’da Trump ile İran konusunu görüşmüştü. Görüşmenin ardından Trump, “İran ile görüşmelerin devam etmesi ve bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının görülmesi konusunda ısrar etmem dışında kesin bir sonuca varılmadı. Eğer bir anlaşmaya varılabilirse, Başbakana bunun tercihim olacağını bildirdim. Eğer varılamazsa, sonucun ne olacağını göreceğiz” açıklamasını yapmıştı.

DEVRİM MUHAFIZLARI’NDAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TATBİKAT

ABD dolaylı görüşmelere paralel olarak Ortadoğu’ya yönelik askeri yığınağını sürdürüyor. Reuters’a göre, ABD haftalar sürebilecek bir savaşın hazırlığını yapıyor.

Buna karşın İran devlet medyası İran Devrim Muhafızları donanmasının Hürmüz Boğazı’nda askeri tatbikata başladığını duyurdu. “Hürmüz Boğazı’nın Akıllı Kontrolü” adı verilen tatbikatın amacının operasyonel birimlerin hazırlık durumunu değerlendirmek, güvenlik planlarını gözden geçirmek ve Hürmüz Boğazı’ndaki potansiyel güvenlik ve askeri tehditlere karşı askeri müdahale senaryolarını prova etmek olduğu bildirildi.