Ukrayna savaşı dördüncü yılına girmek üzere. Savaşın bitirilmesi için aylardır süren müzakerelerin son adresi Cenevre’ydi, ancak buradan da sonuç çıkmadı. Görüşmelerin süreceği kaydedilirken, dört yıldır süren savaşın bilançosu ise oldukça ağır. Detaylar haberde…
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump’ın 24 Şubat itibarıyla dördüncü yılına girecek olan Rusya – Ukrayna savaşının bitirilmesi için sunduğu 20 maddelik barış planı kapsamında İsviçre’nin Cenevre kentinde dün ve bugün yapılan müzakereler de sona erdi.
Ukrayna müzakere ekibinin başkanı Rustem Umerov ise, ikinci günün “yoğun ve içerikli” geçtiğini ve her iki tarafın da devlet başkanlarına gönderilebilecek kararlar üzerinde çalıştığını söyledi.
Rusya’nın baş müzakerecisi Vladimir Medinsky de, gazetecilere yaptığı açıklamada, tarih belirtmeden yakın zamanda daha fazla görüşme yapılacağını belirtti.
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov gazetecilere yaptığı açıklamada, görüşmelerin sonucu hakkında konuşmak için “henüz çok erken” olduğunu söyledi. Putin’in Cenevre’deki gelişmeler hakkında bilgi aldığını belirtti.
Her iki taraf da yeni bir görüşme turunun yapılacağını belirtti.
Bu arada Trump’ın açıkladığı barış planıyla ilgili Rusya, Ukrayna ve ABD heyetleri arasındaki ilk müzakereler de 22 – 23 Kasım tarihlerinde Cenevre’de yapılmıştı. Rusya, Ukrayna ve ABD heyetleri arasında devam eden müzakereler son olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de 4 – 5 Şubat tarihlerinde yapılmıştı.
“TOPRAK TAVİZİ” ESAS GÜNDEM VE SONUÇ YOK
2025’in sonbaharından beri farklı adreslerde devam eden ABD, Ukrayna ve Rusya heyetleri arasındaki görüşmelerin son adresi Cenevre oldu. Bu görüşmede de esas gündemin Ukrayna’dan istenen toprak tavizleri olduğu kaydediliyor. Ancak bu son göreşmeden de bir sonuç çıkmadı.
ZELENSKIY, RUSYA’YI GÖRÜŞMELERİ UZATMAKLA SUÇLADI
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, görüşmelerin sona ermesinden sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “İlerleme kaydedildiğini görüyoruz, ancak görüşmeler zorlu geçtiği için şu an için pozisyonlar farklılık gösteriyor” dedi.
Zelenskiy ayrıca Rusya’yı “zaten son aşamaya ulaşmış olabilecek görüşmeleri uzatmaya çalışmakla” da suçladı.
TRUMP’TAN GELEN BASKI: “ADİL DEĞİL”
Bu arada dün ABD merkezli Axios internet sitesinde demeç veren Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ın barış planı şartları için müzakerelerde Rusya’yı değil, Ukrayna’yı taviz vermeye çağırmasının “adil olmadığını” söyledi.
Trump Pazartesi günü gazetecilere, “Ukrayna’nın müzakere masasına hızla oturması gerekiyor. Size söyleyeceğim tek şey bu” demişti.
Zelenskiy ayrıca, Ukrayna’nın Rusya’nın Doğu Donbas bölgesinde ele geçirmediği topraklardan vazgeçmesini gerektiren herhangi bir planın, referanduma sunulması halinde Ukraynalılar tarafından reddedileceğini söyledi.
Öte yandan Trump, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Cenevre görüşmeleri hakkında telefonda görüştü. İkilinin gündeminde ayrıca İran ve Gazze meselesi de vardı.
Rusya-Ukrayna savaşı | ABD’den Haziran baskısı: “Mart’ta anlaşma, Mayıs’ta seçim” mümkün mü?
SAVAŞ DÖRDÜNCÜ YILINA GİRERKEN…
24 Şubat itibarıyla Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş dördüncü yılına girecek. ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Ocak ayında başkanlık koltuğuna oturmadan önce, seçim kampanyası boyunca Ukrayna’daki savaşı “bir günde” bitirebileceğini defalarca dile getirdi. Ancak Trump’ın Ocak 2025’te Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana sahadaki veriler, savaşın Ukraynalılar açısından daha da ağırlaştığını gösteriyor.
New York Times’ta dün yer alan analiz habere göre, 2025’te bir önceki yıla göre daha fazla sivil hayatını kaybetti ve yaralandı. Rusya’nın füze ve uzun menzilli insansız hava aracı saldırıları şehir merkezlerini daha sık hedef almaya başladı. Moskova, 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana ilk kez bir yıl içinde bu denli geniş toprak kazanımı sağladı.
Son on yılın en sert kışında Ukrayna’nın enerji altyapısı ağır darbe aldı. Elektrik şebekesi neredeyse tamamen tahrip edildi.
Birleşmiş Milletler verilerine göre Rusya, 2025’te 2 bin 500’den fazla Ukraynalı sivili öldürdü. Bu rakam, 2022’den bu yana en yüksek seviye ve 2024’e kıyasla yüzde 20 artış anlamına geliyor.
The New York Times’ın Ukrayna hava kuvvetleri verilerine dayanarak oluşturduğu veri setine göre, Rusya, 2025’te Ukrayna’daki sivil hedeflere 53 binden fazla uzun menzilli insansız hava aracı gönderdi. Bu sayı, 2024’ün yaklaşık beş katı.
Ayrıca 154 balistik füze fırlatıldı. Bu, geçen yılın aynı döneminin yaklaşık üç katı. Balistik füzelerin hızı nedeniyle Ukrayna hava savunma sistemleri bunları etkisiz hale getirmekte zorlanıyor.
Almanya merkezli Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nün verilerine göre, ABD’nin Ukrayna’ya yardımı 2025’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 99 oranında düştü. Trump yönetimi, Ukrayna ya da Avrupalı müttefikler ödeme yapmadıkça Amerikan silahlarının sevkiyatını durdurdu.
Aynı dönemde Rusya, füze, insansız hava aracı, top mermisi ve mayın üretimini artırdı. Bu silahlar yüksek yoğunlukta kullanıldı. Moskova, Trump’ın zorladığı müzakere sürecinde elini güçlendirmek için sahada baskıyı artırdı.
Ukrayna savaşının bilançosu ağır | Zelenskiy 55 bin asker kaybını açıkladı
Rusya’nın başlıca talepleri arasında Ukrayna’nın asla NATO’ya katılmayacağına dair söz verilmesi, Ukrayna ordusuna sınır getirilmesi, Donbas’ın tamamının Rusya tarafından kontrol edilmesi, Kırım, Donbas, Zaporizhia ve Herson bölgeleri üzerindeki Rus kontrolünün tanınması ve Ukrayna’da Rusça konuşanlara koruma sağlanması yer alıyor.
Ukrayna, bu taleplerin teslimiyet anlamına geleceğini ve ülkeyi sonunda Rusya’nın işgaline karşı savunmasız bırakacağını kaydediyor.
Buna karşın, ABD’nin sunduğu ve ilk etapta 28 maddeden oluşan, ancak daha sonra Cenevre’de yürütülen müzakereler sonrasında 20 maddeye indirilen barış planı, kamuoyuna yansıdığı kadarıyla, Rusya yanlısı görünüyor.
Planın ilk taslak haline göre, ABD, Ukrayna’dan Rusya’nın işgali altındaki bölgelerden vazgeçmesini, NATO’yu unutmasını ve asker sayısını sınırlamasını ve olası bir anlaşmanın ardından 100 gün içinde seçime gitmesini istedi.
Zelenskiy, “Ya ağır 28 madde ya da ağır kış” diyerek, karşı karşıya oldukları zorluğu dile getirdi. Avrupa Birliği ülkeleri de, planın ayrıntıları ortaya çıktığında tepki gösterdi ve Ukrayna’nın egemenliğinin korunmasını talep etti.
Bunun üzerine, planın yeniden gözden geçirilmesi için 22-23 Kasım tarihlerinde İsviçre’nin Cenevre kentinde görüşmeler yapıldı ve planın 20 maddeye düşürüldüğü duyuruldu. Zelenskiy, 30 Kasım’da yaptığı açıklamada, zorlu konuların hala çözülmediğini bildirdi.
Bununla birlikte Aralık ayında ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff aracılığıyla görüşme trafiğinin hızlandığı görüldü. Witkoff, 2 Aralık’ta Moskova’da Putin ile görüştü. Putin, görüşmeden sonra ABD’nin sunduğu planın bazı maddelerinin kabul edilebilir olduğunu, bazılarının ise kabul edilemez olduğunu duyurdu.
Önce Avrupa’ya mesaj: Savaşmak istiyorsa, hazırız | Putin, Witkoff ve Kushner ile görüştü
Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner, 14-15 Aralık günlerinde ise Almanya’nın başkenti Berlin’de Ukrayna heyeti ile Trump’ın planı üzerine müzakereler yürüttü. Müzakerelerin son gününde Almanya, Fransa ve İngiltere liderlerinin de aralarında bulunduğu bazı Avrupalı liderler ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de bir araya geldi.
Zelenskiy görüşmede önemli mesafe kat ettiklerini belirtmekle birlikte, Trump’ın planında öngörülen toprak tavizleri ve ateşkes konusunda somut bir sonuç ortaya çıkmadı. Ancak Ukrayna’nın NATO’ya üye olmaktan vazgeçmesi, buna karşılık güvenlik garantilerinin sağlanması konularında mesafe alındığı belirtildi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, güvenlik garantilerinin detaylarını açıklamış ve olası barış anlaşması sonrasında Ukrayna’ya Batılı ülkelerin askerlerinin barış gücü olarak konuşlanacağını, olası Rus saldırısını püskürteceklerini belirtti.
Berlin görüşmeleri: ABD toprak tavizinde ısrarlı | Avrupa’nın zor haftası: Yeni Ukrayna zirvesi
Trump’ın sunduğu plana dair bir diğer görüşme de 20-21 Aralık’ta Miami’de gerçekleşti. ABD heyeti, önce Ukrayna heyeti ile, daha sonra da Rusya heyetiyle görüştü. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, görüşmelerin yapıcı ve verimli geçtiğini açıkladı. Zelenskiy de, 24 Aralık’ta, birçok kritik konuda uzlaşmaya varıldığını, ancak planda öngörülen toprak tavizi gibi hassas konuların çözümsüz kaldığını söyledi.
Miami görüşmelerinin ardından 28 Aralık’ta Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump ile bir kez daha yüz yüze görüşme gerçekleştirdi. Bu arada görüşmenin öncesinde ve sonrasında Trump, Rusya Devlet Başkanı Putin ile telefon görüşmeleri yaptı.
Bu görüşmenin ardından Zelenskiy, 20 maddelik barış planı üzerinde yüzde 90 anlaştıklarını duyurdu. Trump da büyük oranda anlaştıklarını söyledi. Ancak kritik bir başlıkta ihtilaf giderilmedi. Bu, Trump’ın Ukrayna’dan istediği toprak taviziyle ilgiliydi. Rusya da Donbas şartını yineledi.
Trump – Zelenskiy görüşmesinin ardından Ocak ayında Putin ile yeni temas, heyetlerin müzakereleri ve Avrupalı liderlerle görüşme kararları alınmıştı.
Zelenskiy: Yüzde 90 anlaştık | Kritik başlık hala ihtilaflı: Donbas’ta toprak tavizi olacak mı?
Bu kapsamda 6 Ocak’ta Fransa’nın başkenti Paris’te heyetler arası müzakereler gerçekleştirildi. Ardından Witkoff ve Kushner, 22 Ocak’ta Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Validimir Putin ile bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmenin ardından 23 ve 24 Ocak’ta ABD, Ukrayna ve Rusya heyetleri Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de bir araya geldi.
Rusya-Ukrayna savaşı: “Toprak takası” hala ihtilaflı | Witkoff yine Moskova’da olacak
Witkoff, Paris görüşmelerinde “birçok kritik konuda önemli ilerlemeler kaydettiklerini” duyurdu.
İhtilaflı konular, toprak tavizi ve güvenlik garantileriydi. Paris’te konuşulan başlıklar da bunlardı. Ukrayna, Fransa ve İngiltere ise Ukrayna’ya konuşlandırılması düşünülen uluslararası güç için niyet beyanı imzaladı, Gönüllüler Koalisyonu ise ortak bildiri yayımlayarak Ukrayna’ya desteğini yineledi.
“Toprak tavizi” başlığı hala ihtilaflı | Ukrayna’ya güvenlik garantisi: Çok Uluslu Güç
Bütün bu görüşme turlarının sonuncusu 23 ve 24 Ocak tarihlerinde Abu Dabi’de yapıldı. Ukraynalı ve Rus müzakereciler, Trump’ın barış planını görüşmek üzere ABD’li arabulucuların da katılımıyla Abu Dabi’de ilk üçlü toplantılarını yaptılar, ancak herhangi bir anlaşmaya varılamadığı bildirildi, bununla birlikte görüşmelerin devam ettirilmesi konusunda fikri birliği oluştu.
‘Toprak tavizi’ ihtilafı sürüyor | Zelenskiy: ABD’nin güvenlik garantileri belgesi hazır
4-5 Şubat’ta bir kez daha BAE’nin başkenti Abu Dabi’de bir araya gelen ABD-Ukrayna-Rusya heyetleri, esir takası konusunda bir anlaşma duyururken, görüşmelerde sorun olan toprak tavizi konusunda herhangi bir gelişme yaşanmadı.
İhtilaflı başlık “toprak tavizi” | ABD – Rusya – Ukrayna heyetleri Abu Dabi’de
