Kobane’de kuşatma 20 Ocak’tan bu yana aralıksız devam ediyor. Ateşkes ve arabulucuların gözetiminde sürdürülen görüşmelere rağmen kent üzerindeki askeri baskı ve abluka kaldırılmış değil.
Doğan Cihan
Suriye Geçici Hükümeti Savunma Bakanlığı’na bağlı silahlı gruplar, Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile ateşkes sağlanmasına rağmen 15 Ocak’ta Kuzey ve Doğu Suriye ile Rojava’ya yönelik çok yönlü kuşatma ve saldırılar başlattı. Bu saldırılar kapsamında 19 Ocak’ta Kobanê’ye üç koldan girme girişiminde bulunuldu.
Silahlı gruplar; Qereqozak Köprüsü, Çelebiye–Ayn İsa hattı ve Sirrin üzerinden saldırılar düzenledi. DSG güçleri saldırılara karşılık verirken, çatışmalar 29 Ocak’ta ilan edilen anlaşmaya kadar, ateşkes günlerinde dahi aralıklarla sürdü.
Anlaşmayla birlikte saldırılar durmuş olsa da, anlaşma metninde yer alan ve arabulucular huzurunda kararlaştırılan “güçlerin cephe hattından çekilmesi” maddesi Kobanê’de uygulanmadı. Bu nedenle kentteki kuşatma hafiflemek yerine ağırlaşarak sürüyor ve bugün itibarıyla 35 günü geride bırakmış durumda.
Kuşatmanın Nedeni Ne?
29 Ocak’ta DSG ile Suriye Geçici Hükümeti arasında varılan anlaşma kapsamında Kobanê, Halep Vilayeti’ne bağlı bir kent olarak idari statüye kavuşturuldu. Şêxler, Çelebiye ve Sirrin nahiyelerinin de Kobanê’ye bağlı olduğu kabul edildi.
Anlaşma doğrultusunda Kobanê İç Güvenlik Güçleri’nin Halep Genel Güvenlik Güçleri’ne bağlanması ve askeri entegrasyon kapsamında kurulacak bir tugayın Halep Tümeni’ne dahil edilmesi kararlaştırıldı. Bu çerçevede ilk adım olarak Şêxler nahiyesinde 9 ortak güvenlik noktası kuruldu.
Çelebiye ve Sirrin’de ise plan; Savunma Bakanlığı’na bağlı silahlı grupların çekilmesi, yerlerine ortak İç Güvenlik Güçleri’nin konuşlanması ve kuşatmanın kaldırılması yönündeydi. Ancak sahadaki silahlı grupların geri çekilmeyi reddetmesi üzerine bu maddeler uygulanamadı ve süreç fiilen tıkandı.
Savunma Bakanlığı tarafından da çekilmeye dair resmi bir talimat ya da kamuoyuna açık bir bildiri yayımlanmadı. Bu durum, anlaşmanın sahada ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor.
Bazı kaynaklar, bölgede kuşatmayı sürdüren unsurların SMO bünyesindeki Ebu Amşat ve Hamzat Tümenleri olduğunu belirtiyor. Mevcut askeri ve siyasi dengeler göz önüne alındığında, Kobanê üzerindeki kuşatmanın yalnızca askeri değil, aynı zamanda siyasi hesaplarla bağlantılı olduğu değerlendirmeleri yapılıyor.
Kuşatmanın Yol Açtığı İnsani Durum
Kobanê ve çevre köylerinde 600 binden fazla sivilin yaşam koşulları her geçen gün ağırlaşıyor. Kentin giriş ve çıkışlarının kapalı olması nedeniyle gıda, ilaç ve insani yardım malzemeleri bölgeye ulaştırılamıyor.
Kent genelinde 70 farklı noktada yaklaşık 200 bin kişi barınmak zorunda kalıyor. Bu insanların önemli bir bölümü kuşatma nedeniyle köylerine dönemiyor; aralarında Afrin’den göç etmek zorunda kalan aileler de bulunuyor. Geçici barınma alanlarında yaşam koşulları giderek kötüleşiyor.
Sağlık Sistemi Çökme Noktasında
İlaç girişinin engellenmesi nedeniyle hastaneler ve sağlık merkezleri yalnızca mevcut sınırlı stoklarla hizmet verebiliyor. Kalp, tansiyon ve diyabet gibi kronik hastalıklara ait ilaçlar bölgeye ulaştırılamıyor. Özellikle diyabet hastaları için hayati öneme sahip insülinin tükenmiş olması ciddi bir risk oluşturuyor.
Tıbbi malzeme eksikliği nedeniyle Kobanê Merkez Laboratuvarı’nın hizmet dışı kalma ihtimali bulunuyor. Kobanê Doğumevi ise kuşatma ve ilaç kıtlığı nedeniyle tıbbi testleri durdurmuş durumda. Acil müdahale ilaçlarının azalması da olası vakalarda can kaybı riskini artırıyor.
Çocuklar ve Yaşlılar En Kırılgan Kesim
Eczane ve pazarlarda bebek maması ile çocuk ilaçlarının neredeyse tamamen tükenmiş olması, yüzlerce bebeğin ve çocuğun hayatını tehdit ediyor. Kuşatma uzadıkça özellikle çocuklar ve yaşlılar arasında hastalık ve yetersiz beslenme riskinin artmasından endişe ediliyor.
Yakıt temin edilememesi nedeniyle halk mazot sobalarını kullanamıyor. Isınma imkânlarının kısıtlanması, özellikle kamp ve geçici barınma alanlarında kış koşullarını daha da ağırlaştırıyor. Su ve elektrik kesintilerinin artması ise hijyen koşullarını bozarak salgın hastalık riskini büyütüyor. Elektrik kesintisinin uzun sürmesi nedeniyle su halen birçok yerde kirli akıyor. Bu nedenle çocuklar ve yaşlılar başta olmak üzere 2 bin insan zehirlendi.
Kuşatma uzadıkça Kobanê’de sağlık, barınma ve ekonomik sorunlar da derinleşiyor; kentteki insani durum her geçen gün daha kritik bir hâl alıyor.
