Trump’ın İran’a yönelik olası askeri müdahale açıklamaları sonrası Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi endişesi petrol fiyatlarını baskılarken, güvenli liman talebiyle ons altın 5.098 dolara yükseldi.
HABER MERKEZİ – ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale seçeneği ile ilgili açıklamaları, küresel petrol piyasası üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Öte yandan yatırımcıların güvenli liman arayışı hız kazanması sonrası bir süredir düşüşte olan altın fiyatları yeniden yükselişe geçti.
CNBC’ye konuşan uzmanlar, ABD ile İran arasında olası bir çatışmanın enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.En kritik risk başlığı ise Hürmüz Boğazı’ndan geçen sevkiyatın aksaması. Piyasa aktörleri, Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak uzun süreli bir kesintiyi “en kötü senaryo” olarak değerlendiriyor. Küresel deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık üçte biri bu dar geçitten sağlanıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KİLİT NOKTA
2025 ortalamasında Hürmüz Boğazı’ndan günlük 14 milyon varilin üzerinde petrol taşındı. Bu miktarın büyük bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ekonomilerine gidiyor.
İran Devrim Muhafızları’nın bölgedeki askeri hareketliliği ve boğazı kapatma yönündeki açıklamaları, arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırıyor. Rapidan Energy’nin kurucusu Bob McNally, İran’ın akışı piyasanın beklediğinden daha uzun süre kesintiye uğratabileceğini söyledi. McNally, Yemen’de Husilerin Kızıldeniz’de yarattığı aksaklıklardan daha ağır bir tablo oluşabileceğini, İran’ın daha gelişmiş silah sistemlerine ve geniş bir kıyı hattına sahip olduğunu vurguladı.
SİGORTA ŞİRKETLERİ TEMKİNLİ
Olası bir çatışma halinde Londra merkezli sigorta şirketlerinin Hürmüz’den geçecek tankerleri sigortalamaktan kaçınabileceği belirtiliyor. Böyle bir durumda petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkabileceği, bunun da talebi baskılayarak küresel büyümeyi yavaşlatabileceği ifade ediliyor. Rystad Energy’nin analizine göre ise ABD ile İran arasında geniş çaplı bir çatışma yaşanması halinde fiyatlara anında 10 ila 15 dolarlık ek risk primi yansıyabilir.
SINIRLI OPERASYON SENARYOSU
Analistler, Washington’un önünde doğrudan ve geniş kapsamlı bir savaş seçeneğinin yanı sıra daha sınırlı askeri adımların da bulunduğuna dikkat çekiyor. JPMorgan’ın emtia strateji ekibi, olası bir müdahalenin İran’ın üretim ve ihracat altyapısını hedef almayan “cerrahi” bir operasyonla sınırlı kalabileceğini öngördü.
Bankanın değerlendirmesinde, böyle bir senaryoda fiyatlardaki yükselişin küresel arz-talep dengesindeki görece rahatlama nedeniyle kalıcı olmayabileceği belirtildi. Goldman Sachs ise temel beklentisinde uzun süreli ve büyük ölçekli bir arz kesintisi öngörmüyor. Ancak İran’ın günlük 1 milyon varillik ihracat kaybı yaşaması halinde fiyatların varil başına yaklaşık 8 dolar artabileceği hesaplanıyor.
ALTINDA SON DURUM
Altın piyasasında dikkat çeken bir hareketlilik yaşanıyor. İran’a yönelik artan jeopolitik riskler, yatırımcıların güvenli liman arayışını hızlandırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle ons altın, gram altın ve 22 ayar bilezik fiyatlarında sert yükseliş görüldü.
Küresel piyasaların yakından izlediği ons altın 5.098 dolar seviyesine çıktı. Kilogram bazında fiyatlar ise şöyle:
Altın (euro/kg): 192.329 euro
