Avrupa Birliği’nde bugün yürürlüğe giren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamında, çelik, çimento ve benzeri yüksek karbon salımlı ürünleri AB’ye satan şirketlerin düşük karbon standartlarına uyduklarını belgelemeleri gerekecek.
HABER MERKEZİ – Avrupa Birliği’nin yüksek karbon salımı olan ürünlere yönelik yeni “yeşil gümrük vergisi” düzenlemesi bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni kurallarla birlikte, çelik, çimento ve benzeri yüksek karbonlu ürünleri AB pazarına sunan şirketler, düşük karbon standartlarına uyduklarını belgelemek zorunda kalacak.
Avrupa Birliği’nin “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması” (CBAM) olarak adlandırdığı sistem, AB içindeki üreticilerle üçüncü ülkelerdeki firmalar arasında eşit koşullar yaratmayı ve karbon salımını azaltmayı hedefliyor. Kurallara uymayan şirketler ise mali yaptırımlarla karşılaşacak.
Ancak uzmanlar, düzenlemenin ilk aşamada nasıl uygulanacağına dair belirsizliklerin bulunduğuna ve Birleşik Krallık’ın Brüksel’le henüz bir uzlaşmaya varmamış olmasının süreci karmaşıklaştırabileceğine dikkat çekiyor.
AB: AMAÇ ADİL REKABET VE KARBON AZALTIMI
Avrupa Komisyonu’nun Refah ve Sanayi Stratejisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, CBAM’in Avrupa sanayisi için önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Sejourne, düzenlemenin AB dışındaki üreticilerin düşük çevre standartlarıyla Avrupa şirketlerini fiyat üzerinden baskılamasını engelleyeceğini belirtti.
Sejourne, CBAM’in Avrupa sanayisinin karbonsuzlaşma sürecini desteklediğini ve küresel rekabet gücünü korumayı amaçladığını ifade etti.
TEPKİLERE RAĞMEN GERİ ADIM YOK
Çin, ABD ve Avustralya başta olmak üzere birçok ülke, AB’nin “yeşil gümrük vergisi” uygulamasına itiraz etmişti. Bazı ülkeler, AB’nin son dönemde çevre politikalarında geri adım atabileceğini öngörse de, Brüksel düzenlemeyi hayata geçirdi.
Yeni sistemin, özellikle Çin çeliğinin Avrupa pazarındaki fiyat avantajını azaltabileceği belirtiliyor. Ancak bu durumun, yüksek karbonlu ürünlerin AB dışındaki pazarlara daha düşük fiyatlarla yönelmesine yol açabileceği endişesi de dile getiriliyor.
HANGİ ÜRÜNLER KAPSAMDA?
Demir ve çelik
Alüminyum
Çimento
Elektrik
Gübre
AB’ye ihracat yapan firmalar, üretim sürecinde ortaya çıkan karbon salımını karşılamak için sertifika satın almak zorunda olacak. Düzenleme, çevre standartları düşük ülkelerde üretim yaparak maliyet avantajı sağlanmasının önüne geçmeyi amaçlıyor. Avrupa Birliği, 2028 itibarıyla CBAM kapsamını çelik ve alüminyum kullanan ürünlere genişletmeyi planlıyor. Bu adımın, firmaların üretimi AB dışına taşıyarak kurallardan kaçmasını önlemeyi hedeflediği belirtiliyor.



