ABD – İran dolaylı görüşmelerinin ikincisi Cenevre’de yapıldı. İranlı yetkililere göre, “temel ilkeler çerçevesinde bir ön mutabakata” varıldı, müzakereler “teknik aşamaya” girdi ve bu da “yaptırımların kaldırılması” ile “nükleer yükümlülükleri” kapsıyor, savunma konuları ise kapsam dışında. ABD’nin şartları ise farklı.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasındaki dolaylı görüşmelerin ikinci turu bugün İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleşti.
ABD İran’a yönelik olası bir müdahale için bölgeye askeri yığınağını arttırken, öbür yandan da müzakerelerde ileri sürdüğü şartların kabul edilmesini istiyor. İran ise, uranyum zenginleştirme programını sadece nükleer silahlarla ilgili başlık altında konuşmak ve ABD’nin ileri sürdüğü diğer şartlar karşısında taviz vermeden bir anlaşmaya varmak istiyor.
Cenevre’de sabah saatlerinde başlayan dolaylı görüşmeler yaklaşık 3,5 saat sürdü.
ERAKÇİ: TEMEL İLKELER ÇERÇEVESİNDE BİR ÖN MUTABAKATA VARILDI
Cenevre’de yine Umman arabulucuğunda yapılan dolaylı görüşmelerin ardından İran adına müzakereleri yürüten Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi yaptığı açıklamada, bu aşamanın önceki tura kıyasla daha olumlu bir atmosferde geçtiğini söyledi. Erakçi, tarafların “temel ilkeler çerçevesinde bir ön mutabakata” ulaştığını belirterek, sürecin belirli bir zemine oturmaya başladığını kaydetti. Erakçi, “Bu, yakında bir anlaşmaya ulaşacağımız anlamına gelmiyor; ancak yol başladı” ifadelerini kullandı.
Erakçi, her iki tarafın da üzerinde çalışması gereken bazı meselelerin bulunduğunu ve tarafların olası anlaşma metninin iki ayrı taslağı üzerinde çalışarak bunları karşılıklı olarak paylaşacağını söyledi. Erakçi, Washington ile gerçekleştirilen ikinci tur görüşmelerin yapıcı geçtiğini, teknik düzeyde iyi tartışmalar yapıldığını ve istişarelerin dünden başladığını ifade etti.
Erakçi, ABD tarafıyla üçüncü tur müzakerelerin tarihinin ise henüz belirlenmediğini aktardı.
ULUSLARARASI ATOM AJANSI DA DEVREDE: “MÜZAKERELER TEKNİK AŞAMAYA GİRDİ”
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakeyi de Cenevre’de görüşmeler hakkında açıklamalarda bulundu ve daha fazla detayı paylaştı. Müzakerelere ekonomi, hukuk ve teknik alanlardan uzmanların da katıldığını açıklayan Bakeyi, müzakerelerin “teknik aşamaya” girdiğini bunun da iki temel alanda uygulama detayları ve uzmanlık gerektiren konuların ele alınmaya başlanması anlamına geldiğini belirterek, bu alanları “yaptırımların kaldırılması” ve “nükleer yükümlülükler” olarak sıraladı.
Bakeyi, İran heyetinde ekonomik, hukuki ve teknik uzmanların yer almasının yanı sıra Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi’nin rolünün de bu hassas görüşmeler için zemin sağladığını ifade etti.
Son iki gün içinde İran’ın görüş ve değerlendirmelerinin, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaydi ve Grossi ile yapılan yoğun temaslarda ele alındığını aktaran Bakeyi, bugün bu başlıkların arabulucu üzerinden ABD tarafına iletildiğini duyurdu.
“İRAN SAVUNMA KONULARINI MÜZAKERE ETMEYECEK”
Müzakerelerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın yetkili kurum olarak doğrulama ve süreci ilerletmede merkezi rol üstlendiği teknik ayrıntılar üzerinde yoğunlaştığını kaydeden Bakeyi, ayrıca İran’ın balistik füzeler dahil olmak üzere savunma konularının müzakere konusu olmayacağı yönündeki tutumunu yinelediğini ve baskı altında taviz vermeyeceğini söyledi.
REVANÇİ: SAVUNMA MESELELERİ DEĞİL, YALNIZCA NÜKLEER DOSYA MÜZAKERE EDİLECEK
Bu arada İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi görüşmelerin tamamlanmasından önce yaptığı açıklamada, ülkesinin heyetinin savunma meselelerini değil, yalnızca nükleer dosyayı müzakere edeceğini söyledi. Revançi, “Karşı taraf, baskı yoluyla İran’dan taviz koparabileceğini sanıyorsa, bunun bir yanılsama olduğunu pratikte göstermemiz gerekir” dedi.
TRUMP: UMARIM DAHA MAKUL OLURLAR
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin ikinci turundan hemen önce basın mensuplarına yaptığı açıklamada, “Bu görüşmeler çok önemli olacak. Neler olacağını göreceğiz. İran genellikle çok sert bir müzakerecidir. Umarım daha makul olurlar. Anlaşma yapmamanın sonuçlarını görmek istemediklerini düşünüyorum, bence anlaşma yapmak istiyorlar” dedi.
Rubio’ya göre İran’la anlaşma “zor olacak”
×
ABD – İRAN GÖRÜŞMESİ: ANLAŞMA MÜMKÜN MÜ?
Son haftalarda Ortadoğu’ya askeri yığınağını artıran ABD, 28 Aralık’tan sonra büyük protestoların yaşandığı İran ile 6 Şubat’ta Umman’ın başkenti Maskat dolaylı görüşmelere başladı.
Haziran 2025’teki “12 Gün Savaşı”ndan bu yana iki taraf arasındaki bu ilk görüşmede Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi arabuluculuk görevini üstlendi
İran Dışişleri Bakanı Erakçi, görüşmenin “iyi bir başlangıç” olduğunu, tarafların pozisyonlarını değerlendirmek üzere ülkelerine döneceğini ve görüşmelerin süreceğini duyurmuştu.
Sonraki gün Trump da görüşmeler hakkında açıklama yapmıştı. İran ile “Çok iyi görüşmeler yaptık” diyen Trump, “Anlaşma olmazsa sonuçların çok sert olacağı açık” demişti. Trump, İran’la ticaret yapan ülkeler için ek vergileri içeren bir kararname de imzalamıştı, ayrıca görüşmenin yapıldığı gün ABD İran petrolünü hedef alan yaptırımlar açıklamıştı.
İran uranyum ve füzeler için ısrarcı | Trump: Anlaşma olmazsa sonuçları sert olacak
Umman’daki ilk tur dolaylı görüşmelerin ardından, ikinci görüşmeler 17 Şubat’ta Cenevre’de yapıldı.
İki ülkenin ileri sürdüğü şartlar ise, dolaylı başlayan görüşme sürecinin zorluklarını ortaya koyuyor.
ABD’nin esas şartları şöyle: Uranyum zenginleştirmenin tamamen ortadan kaldırılması, balistik füze programına sınırlamalar getirilmesi ve bölgesel vekil güçlere verilen desteğin sona erdirilmesi…
İran ise uranyum zenginleştirme programının sadece nükleer silahlarla ilgili kısmını görüşeceğini, barışçıl teknolojilerle ilgili kısmı görüşmek istemediğini belirtiyor. Ayrıca balistik füze programı konusunda İran taviz vermek istemiyor. İran’ın bölgesel vekil güçlere verdiği destek, Filistin’deki Hamas, Lübnan’daki Hizbullah, Suriye’deki Esad rejimi, Yemen’deki Husiler ve Irak’taki Haşdi Şabi gibi oluşumlarla ilişkisini gündeme getiriyor. Ancak İsrail ile Hamas arasında 7 Ekim 2023’te başlayan savaştan bu yana İran’ın bölgesel etkisi önemli ölçüde kırılmış durumda.
İran’ın balistik füze kapasitesi ne? | Trump “Hamaney endişelenmeli” dedi; ‘Görüşme Umman’da olacak’
