Arabulucu Umman’ın iyimser açıklamalarına karşın dün Cenevre’de ABD ile İran heyetleri arasında yapılan görüşmede somut bir sonuç çıkmadı. ABD’nin bölgeye askeri yığınağı sürüyor ve olası bir müdahele gündemdeki yerini koruyor. ABD ve Çin dahil birçok ülke vatandaşlarından bölgeden ayrılmalarını istedi.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasındaki gerilim devam ediyor. ABD, Irak’ta Saddam Hüseyin’in devrildiği 2003’teki müdahaleden bu yana bölgeye en büyük askeri yığınağı yapmış durumda. Öbür yandan ABD, Şubat ayı başından bu yana İran ile üç tur dolaylı görüşme yaptı ve bir sonraki görüşme turunun haftaya yapılması bekleniyor, ancak şimdiye kadar herhangi bir sonuç yok.
Dün İsviçre’nin Cenevre kentinde Umman’ın arabuluculuğunda ABD ile İran heyetleri arasında yapılan üçüncü görüşmede herhangi bir anlaşma çıkmadı. Bununla birlikte arabulucu Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, görüşmelerin “önemli ilerleme” sağladığını ve “teknik düzeydeki görüşmelerin” gelecek hafta Avusturya’nın başkenti Viyana’da yeniden başlayacağını söyledi. Viyana’daki görüşmelerin teknik heyetler arasında yapılması ve ardından çıkacak sonuca göre ABD heyetini temsil eden Steve Witkoff ve Jared Kushnerd ile İran heyetini temsil eden Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.
Umman: Önemli ilerleme var | ABD-İran görüşmesi sona erdi, bir sonraki tur Viyana’da
SON GÖRÜŞME: ARABULUCU UMMAN İYİMSER, ANCAK TARAFLAR KONUMLARINI KORUYOR
Umman’ın görüşmelerin olumlu geçtiğine yönelik iyimser açıklamalarına rağmen, El Cezire kanalının bildirdiğine göre İranlı yetkililer ABD’den gelen talepleri reddetti.
ABD, İran’dan uranyum zenginleştirme programını tamamen sonlandırmasını, elinde bulunan zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesini, balistik füze programını durdurmasını ve bölgedeki vekil güçlere verdiği desteği bitirmesini talep ediyor. El Cezire’nin bildirdiğine göre, İran heyeti bu taleplerin tamamını reddetti.
İran, yaptırımların kaldırılması gerektiğini, uranyumu barışçıl teknolojiler için geliştirmeye devam etmek istediğini, nükleer silahlar geliştirmeyeceğini, uranyum zenginleştirme programını belli bir süre durdurabileceğini bildirirken, balistik füze programını ve vekil güçlerle ilişkilerini ise müzakere konusu yapmayacağını belirtiyor.
İleri sürülen bu başlıklar, devam eden görüşmelere rağmen taraflar arasında olası bir uzlaşmanın uzak olduğunu gösteriyor. ABD’nin askeri yığınağı da görüşmelerden sonuç alınamayacağına yönelik beklentiler çerçevesinde değerlendiriliyor.
ABD merkezli Axios haber portalına göre, ABD heyetinin görüşmelerde beklentileri karşılanmadı.
×
GÖRÜŞMELERE RAĞMEN ASKERİ YIĞINAK SÜRÜYOR
ABD ve İran heyetleri ilk olarak 6 Şubat’ta Umman’ın başkenti Maskat’ta bir araya gelmişti. İkinci ve üçüncü tur görüşmeler ise, 17 ve 26 Şubat tarihlerinde Cenevre’de yapılmıştı. Görüşmeler Umman arabuluculuğunda dolaylı olarak devam ederken, son görüşmede taraflar arasında kısmi doğrudan görüşme gerçekleştiği bildirildi.
Öbür yandan ise ABD’nin bölgeye askeri yığınağı devam ediyor. The Washington Post gazetesi, ABD’nin İran yakınlarına son 20 yılın en büyük askeri güç yığınağını yaptığını yazdı. Gazeteye göre Washington yönetimi, Avrupa ve Orta Doğu’daki üslere 150’den fazla askeri uçak sevk etti.
ABD-İran müzakereleri öncesi askeri yığınak | Washington’dan bölgeye son 20 yılın en büyük sevkiyatı
Bu arada rünyanın en büyük uçak gemisi olarak bilinen USS Gerald R. Ford uçak gemisinin İsrail kıyılarına ulaştığı bildirildi. ABD, Gerald R. Ford’dan önce zaten Ortadoğu’da bir uçak gemisi, dokuz destroyer ve üç diğer muharip gemi dahil olmak üzere bir düzineden fazla savaş gemisi bulunduruyordu. Bunlar arasında uçak gemisi USS Abraham Lincoln da var.
Hem müzakere hem askeri yığınak | ABD’nin “tam teşekküllü” bir savaşa hazırlandığı ileri sürüldü
ABD VE ÇİN PERSONEL VE VATANDAŞLARINDAN BÖLGEDEN AYRILMALARINI İSTEDİ
ABD ile İran arasında devam eden gerilimle bağlantılı olarak dikkat çekici gelişmeler de yaşandı.
ABD’nin İsrail’deki Büyükelçiliği, İran’la artan gerilimin ardından, “oluşan güvenlik riskleri nedeniyle” kritik görevlerde bulunmayan çalışanlar ve ailelerinin ülkeyi terk etmesine izin verdi. Yapılan açıklamada, gelişmelere bağlı olarak ve önceden bildirim yapılmaksızın, Büyükelçiliğin personel ve ailelerinin İsrail’in bazı bölgelerine, Kudüs’ün Eski Şehir bölgesine ve işgal altındaki Batı Şeria’ya seyahatlerini kısıtlayabileceği ya da tamamen yasaklayabileceği belirtildi. Öte yandan ticari uçuşların devam ettiği dönemde personel ve ailelerinin ülkeden ayrılmayı değerlendirmesi gerektiği de vurgulandı.
Öbür yandan Çin’in İran’daki Büyükelçiliği ve Başkonsoloslukları da yayımladıkları uyarıda, İran’ın yakın zaman içinde dış güvenlik risklerinin ciddi şekilde arttığı, birçok ülkenin vatandaşlarına ülkeyi terk etmelerini salık veren uyarılar yayımladığı belirtildi.
ÇOK SAYIDA ÜLKEDEN VATANTAŞLARINA UYARI
Kanada, Avustralya, Finlandiya, İsveç, Polonya, Sırbistan, Hindistan, Singapur ve Güney Kıbrıs da İran’a yönelik resmi seyahat uyarıları yayımlayarak, hızlı bir gerilim tırmanışı riskine dikkat çekti.
“ARABULUCU UMMAN DIŞİŞLERİ BAKANI SALDIRIYI ÖNLEMEK İÇİN ABD’YE GİTTİ”
Bir diğer kritik gelişme ise ABD ve İran görüşmelerinde arabulucu olan Umman cephesinde yaşandı. İngiliz The Guardian gazetesinin bildirdiğine göre, Umman Dışişleri Bakanı “ABD’nin İran’a yönelik bir saldırısını önlemek için” Washington’a gitti.
