İnsan hakları örgütlerine göre protestolara yönelik müdahalelerde en az 192 kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi gözaltına alındı. İnternetin kesilmesiyle birlikte ölümler ve tutuklamaların gerçek boyutunun gizlendiği belirtiliyor. Protestolar ise tüm baskılara rağmen devam ediyor.
HABER MERKEZİ – İran’da 28 Aralık’ta esnafın ekonomik krize karşı başlattığı ve kısa sürede Tahran başta olmak üzere yüzlerce kente yayılan rejim karşıtı protestolar 15’inci gününde sürüyor. Ülke genelinde internetin neredeyse tamamen kesildiği, iletişimin büyük ölçüde koptuğu koşullarda eylemler devam ederken, gözaltılar ve can kayıpları da artıyor.
İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada protesto hareketinin “kilit isimlerinin” gözaltına alındığını duyurdu. Radan, “Dün gece olayların ana unsurlarına yönelik önemli tutuklamalar yapıldı. Hukuki süreçlerin ardından, inşallah cezalandırılacaklar” dedi ancak gözaltı sayısına ilişkin bilgi vermedi.
Baskılara rağmen İran’da halk ayakta: Tahran’da büyük kalabalıklar
İran Başsavcılığı ise daha önce yaptığı açıklamada, protestolara katılan ya da protestoculara yardım eden kişilerin “Allah’a düşmanlık” suçlamasıyla yargılanabileceğini, bu suçun idam cezası öngördüğünü belirtmişti.
İNTERNET KESİNTİSİ VE BASKILAR
Perşembe gününden bu yana ülkede internet erişimi büyük ölçüde kesilmiş durumda. İnsan hakları örgütleri, bu kesintinin güvenlik güçlerine ölümcül şiddeti artırmak için zemin sağladığını ve yaşananların bağımsız biçimde doğrulanmasını neredeyse imkansız hale getirdiğini vurguluyor. Gösterilere gerçek mermi ve saçmalarla müdahale edildiğine dair çok sayıda tanıklık bulunuyor.
Yönetmenlerden dünyaya çağrı: İletişimi keserek şiddeti gizliyorlar
ABD merkezli Human Rights Activists News Agency (HRANA), protestoların başlamasından bu yana en az 116 kişinin öldürüldüğünü, 2 bin 600’den fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Örgüt, “Ölümlerin büyük kısmı yakın mesafeden açılan gerçek mermi ya da saçma ateşi sonucu gerçekleşti” bilgisini paylaştı.
İran İnsan Hakları Örgütü ise bugüne kadar en az 192 protestocunun öldüğünün teyit edildiğini, bunlardan 9’unun çocuk olduğunu bildirdi. Buna karşılık, örgüt ve ülkede faaliyet gösteren sol-sosyalist basın, gerçek can kaybı sayısının binlerle ifade edilebileceğini, hatta 2 bine yaklaştığını ileri sürüyor.
9 ÇOCUK ÖLDÜRÜLDÜ
İran İnsan Hakları Örgütü Direktörü Mahmud Emiri Mukaddem, internetin tamamen kesildiği perşembe akşamından sonra ölümlerin hızla arttığını belirtti. Mukaddem, “En yüksek can kaybı perşembe ve cuma günlerinde yaşandı. Tahran’daki bazı morglarda yüzlerce cenaze bulunduğuna dair teyit edilemeyen bilgiler alıyoruz; mevcut koşullarda bunları bağımsız olarak doğrulamak mümkün değil” dedi.
KÜRT KADIN ÖĞRENCİ ÖLDÜRÜLDÜ
Tahran’daki Şeriati Fakültesi Tekstil ve Kıyafet Tasarımı Bölümü’nde eğitim gören 23 yaşındaki Kürt öğrenci Robina Aminian, perşembe akşamı protestolara katıldıktan sonra güvenlik güçlerinin açtığı ateşle yaşamını yitirdi. Ailesi, Robina’nın yakın mesafeden ve arkadan, başına isabet eden kurşunla öldürüldüğünü aktardı.
Ailenin cenazeyi teşhis etmek için gittiği yerde, protestolarda öldürülen yüzlerce gencin cenazesiyle karşılaştığı, ancak Robina’nın cenazesinin teslim edilmesine izin verilmediği belirtildi. Annenin, “Sadece benim kızım değildi; yüzlerce cenazeyi kendi gözlerimle gördüm” sözleri rapora yansıdı.
“HASTANELER DOLDU”
IranWire tarafından yayımlanan bir video da, Kahrizak Adli Tıp Kurumu’nda protestoculara ait olduğu öne sürülen çok sayıda cansız bedenin bulunduğunu gösteriyor. Görüntülerde merkezin kriz durumunda olduğu, ailelerin yakınlarının bedenlerini aradığı ifade ediliyor.
