Tahran yönetimi, yaptırımların kaldırılması ve olası bir askeri gerilimin önüne geçilmesi amacıyla nükleer programında sınırlı geri adımlar atmaya hazır olduğunu açıkladı. İran, uranyum stokunu azaltmayı ve ABD’li şirketlere enerji sektöründe yatırım imkanı sunmayı müzakere masasına taşıdı.
HABER MERKEZİ- İran ile ABD, 26 Şubat’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde yeniden müzakere masasına oturmaya hazırlanırken Tahran’dan dikkat çekici bir diplomatik hamle geldi. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, İran yönetiminin nükleer anlaşmazlığı çözmek amacıyla yeni bir teklif paketi sunduğunu açıkladı.
Yetkiliye göre İran, uranyum zenginleştirme hakkının uluslararası düzeyde tanınması ve ekonomik yaptırımların kaldırılması karşılığında kritik uranyum stoklarını azaltmayı kabul edebileceğini bildirdi. Bu adımın, hem ekonomik baskıyı hafifletmeyi hem de olası bir ABD askeri müdahalesi riskini azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.
TAHRAN’IN MASADAKİ YENİ NÜKLEER TEKLİFİ
Gazete Oksijen’de yer alan habere göre, son haftalarda gerçekleştirilen ancak somut ilerleme sağlanamayan iki müzakere turunun ardından İran’ın diplomasiyi canlı tutmak için yeni seçenekler sunduğu ifade ediliyor.
İranlı yetkilinin aktardığına göre Tahran yönetimi, en yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyum stokunun yaklaşık yarısını yurtdışına göndermeyi, kalan kısmını ise daha düşük seviyeye seyrelterek nükleer riskleri azaltmayı değerlendiriyor.
Buna ek olarak İran, bölgesel bir uranyum zenginleştirme konsorsiyumu kurulması fikrine de açık olduğunu belirtti. Ancak bu adımların ön koşulu olarak ABD’nin İran’ın “barışçıl nükleer program” yürütme hakkını tanıması ve yaptırımları tamamen kaldırması talep ediliyor.
ABD’Lİ ENERJİ ŞİRKETLERİNE YATIRIM DAVETİ
Müzakerelerde öne çıkan en dikkat çekici başlıklardan biri ise ekonomik iş birliği önerisi oldu. İran, onlarca yıldır süren gerilimi aşmak amacıyla ABD’li şirketlere enerji sektöründe yatırım kapısını aralayabileceğini bildirdi.
İranlı yetkili, müzakere edilen ekonomik paket kapsamında ABD şirketlerinin petrol ve doğalgaz projelerinde yüklenici olarak yer alabileceğini ve önemli yatırım fırsatları elde edebileceğini söyledi. Yetkili, kaynakların kontrolünün İran’da kalacağını özellikle vurguladı.
Beyaz Saray ise söz konusu tekliflere ilişkin henüz resmi bir değerlendirme yapmadı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Cenevre’de ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmeyi beklediğini ve diplomatik çözüm ihtimalinin hala masada olduğunu söyledi.
Arakçi, yaptırımların kaldırılma yöntemi ve zamanlaması konusunda taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu belirterek “karşılıklı çıkarlara dayalı mantıklı bir yol haritası” çağrısı yaptı.
BÖLGESEL GERİLİM VE ASKERİ RİSKLER GÖLGESİNDE MÜZAKERELER
Görüşmeler, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor. Washington, İran’ın nükleer faaliyetlerinin silah geliştirme potansiyeli taşıdığını savunurken Tahran nükleer silah arayışında olduğu iddialarını reddediyor.
İran yönetimi, olası bir saldırı durumunda bölgedeki ABD üslerini hedef alabileceği uyarısında bulunuyor.
Verilerine göre Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’ın elinde silah seviyesine yakın kabul edilen yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 440 kilogramdan fazla uranyum bulunduğunu bildiriyor. İranlı yetkililer ise geniş kapsamlı denetimlere izin vermeye hazır olduklarını dile getiriyor.
Öte yandan uydu görüntülerinin, geçmişte saldırıya uğrayan bazı nükleer tesislerde güçlendirme çalışmalarının sürdüğünü gösterdiği belirtiliyor.
