İsrail ve Suriye geçici hükümeti heyetleri, ABD’nin gözetiminde Paris’te görüştü. ABD gözetiminde taraflar arasında bir iletişim biriminin kurulması ve “kalıcı güvenlik ve istikrar düzenlemelerine ulaşmak amacıyla çaba gösterilmesi” için mutabakata varıldığı duyuruldu. İsrail de, “diyaloğun devam etmesi” için karar alındığını açıkladı. İki ülke arasında gerilim konusu olan esas konular hakkında ise herhangi bir açıklama yok. Bu arada Dışişleri Bakanı Fidan Paris’te Şeybani ile görüştü.
HABER MERKEZİ – İsrail ile Suriye geçici hükümeti arasında Paris’te yapılan görüşmenin sona erdiği ve bazı hususlarda mutabakat sağlandığı ileri sürüldü.
İsrail ile Suriye geçici hükümeti arasında yaz aylarından bu yana süren ve şimdiye kadar sonuçsuz kalan görüşme serilerinin sonuncusu dün Paris’te başladı ve bugün de devam etti.
×İki günlük görüşmede, İsrail heyeti adına Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun Askeri Sekreteri Roman Gofman ve Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Vekili Gil Reich yer aldı.
Suriye geçici hükümetini Dışişleri Bakanı Esad El Şeybani ve İstihbarat Şefi Hüseyin Selemeh temsil etti.
Amerikan heyetinde ise Özel Temsilci Steve Witkoff, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack yer aldı.
ABD VARILAN MUTABAKATI DUYURDU
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın resmi sitesinde Paris’teki görüşmeye dair bir açıklama yayımlandı. “Trump’ın Ortadoğu’daki liderliği, Suriye’nin egemenliğine ve istikrarına, İsrail’in güvenliğine ve her iki ülkenin refahına saygı odaklı verimli görüşmelerin yapılmasını sağladığı” kaydedilen açıklamada, taraflar arasında şu hususlarda mutabakata varıldığı duyuruldu:
דTaraflar, her iki ülke için de kalıcı güvenlik ve istikrar düzenlemelerine ulaşmak için çaba gösterme taahhütlerini yeniden teyit ederler.
İki taraf da, ABD’nin gözetimi altında istihbarat paylaşımı, askeri gerilimin azaltılması, diplomatik ilişkiler ve ticari fırsatlar konusunda acil ve sürekli koordinasyonu kolaylaştırmak amacıyla ortak bir iletişim birimi (özel bir iletişim birimi) kurmaya karar vermiştir.
Bu mekanizma, anlaşmazlıkların hızlı bir şekilde çözülmesine ve yanlış anlamaların önlenmesine yönelik bir platform görevi görecektir.
Amerika Birleşik Devletleri bu olumlu adımları takdir ediyor ve Ortadoğu’da kalıcı barışı sağlamaya yönelik daha geniş çabaların bir parçası olarak bu anlaşmaların uygulanmasını desteklemeye kararlılığını sürdürüyor. Egemen uluslar saygılı ve verimli bir şekilde işbirliği yaptığında, refah ortaya çıkacaktır.
Bu ortak bildiri, bugünkü büyük toplantının ruhunu ve tarafların gelecek nesillerin yararına ilişkilerinde yeni bir sayfa açma kararlılığını yansıtmaktadır.”
İSRAİL: DİYALOĞUN DEVAM ETMESİ KONUSUNDA MUTABAKATA VARILDI
İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın sosyal medya hesabında ise şu açıklama yayımlandı:
דBu diyalog, Başkan Trump’ın Ortadoğu’da barışı teşvik etme vizyonunun bir parçası olarak gerçekleşti. Görüşmeler sırasında İsrail, vatandaşlarının güvenliğinin sağlanmasının ve sınırlarında tehditlerin önlenmesinin önemini vurguladı.
İsrail, bölgesel istikrar ve güvenliğin teşvik edilmesine olan bağlılığını ve her iki ülkenin de yararına olacak şekilde ekonomik işbirliğinin geliştirilmesininin gerekliliğini yineledi.
Ortak hedeflere ulaşmak ve Suriye’deki Dürzi azınlığın güvenliğini sağlamak amacıyla diyaloğun devam etmesi konusunda mutabakata varıldı.”
FİDAN, PARİS’TE ŞEYBANİ İLE GÖRÜŞTÜ: DSG GÖRÜŞMESİNİ KONUŞTULAR
Bu arada Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da bugün Paris’te Suriye geçici hükümeti Dışişleri Bakanı Şeybani ile bir görüşme gerçekleştirdi. Suriye geçici hükümeti Dışişleri Bakanlığı’nın sosyal medya hesabında yapılan açıklamada, görüşmede bölgesel konular ve iki ülke arasındaki işbirliğinin ele alındığı kaydedildi.
Fidan, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, Şeybani ile Paris’teki temasları ve Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile 4 Ocak’ta Şam’da yapılan görüşmeler hakkında bilgi alışverişinde bulunduklarını söyledi.
DSG heyeti, Şam yönetimi ile görüştü: Toplantılar devam edecek
תeybani, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ile dün bir görüşme yapmıştı. Barrot’nun Alevi ve Dürzi katliamların hatırlattığı ve Suriye “toplumunun tüm kesimlerine saygı duyan bir geçiş sürecine olan” desteğini vurguladığı kaydedildi. Görüşmede, 10 Mart Mutabakatı’nın “tam olarak uygulanması” için Şam geçici hükümeti ile DSG arasında süren “müzakerelerin ilerleyişi” de ele alındı.
Barrot ve Şeybani Paris’te görüştü | 10 Mart Mutabakatı “müzakerelerinin ilerleyişi” ele alındı
ESAS MESELELER HAKKINDA BİR AÇIKLAMA YOK
Bu arada Paris görüşmesinde esas gündem olan konularla ilgili şimdiye kadar herhangi bir açıklamanın yapılmaması dikkat çekti. İsrail, Şam’ın güneyinden sınırlarına kadar olan bölgede silahsızlandırılmış bir tampon bölgenin kurulmasını, Süveyda vilayetinde bulunan Dürzilerin haklarının korunmasını, cihadist grupların ordudan tasfiye edilmesini ve kendisine yönelik saldırıların olmayacağına ilişkin garantiler istiyor. Şam hükümeti ise, 1974 anlaşmasına geri dönülmesini talep ediyor; buna göre, İsrail’in Golan Tepeleri dahil kontrol ettiği tüm bölgelerden çekilmesi gerekiyor.
×
SURİYE – İSRAİL GERİLİMİ: YOLUN SONU NEREYE VARACAK?
Suriye’de Beşar Esad’ın iktidardan düşmesinin ardından iktidara gelen Ahmed El Şara Heyeti-i Tahriri Şam (HTŞ) ile İsrail ilişkileri gerilimli şekilde devam ediyor. İsrail, Esad ve onu destekleyen İran’ın bölgeden çıkarılmasında etkili olmakla birlikte, yeni gelen iktidara da olumlu yaklaşmadı.
Şara’ya göre, 8 Aralık 2024’ten 18 Eylül 2025’e kadar İsrail, Suriye’ye yönelik 1000’den fazla hava saldırısı ve 400’den fazla kara saldırısı düzenledi.
Suriye geçici hükümeti ile İsrail arasında ilişkilerin kurulması ve bir anlaşmanın imzalanması için ABD arabuluculuğunda yaz aylarından bu yana görüşmeler yapılıyor. İlkin Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de yapılan görüşmeler, daha sonra Fransa’nın başkenti Paris ve İngiltere’nin başkenti Londra’da gerçekleştirildi.
Eylül ayı sonlarında ise İsrail – Suriye görüşmelerinin tıkandığı kaydedildi. Bunun nedeni olarak da İsrail’in Süveyda’ya açılacak bir kara koridorunda ısrar etmesi gösterildi. Ancak 29 Ekim’de, Ahmed El Şara Suudi Arabistan’da bulunduğu sırada, Arabistan merkezli Al Hadath haber sitesi, İsrail ile Suriye arasında anlaşmanın yakın olduğunu duyurdu.
Bu haberden üç gün sonra, 1 Kasım’da ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Bahreyn’de yaptığı açıklamada, İsrail ile Suriye arasında hali hazırda görüşmelerin devam ettiğini ve yakında bir anlaşmanın imzalanacağını söyledi.
Barrack’ın açıklamasında Şara’nın ABD ziyareti sırasında olası bir anlaşmanın duyurulacağı iddiası da yer almıştı. Ancak Şara’nın 10 Kasım’da Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail ile herhangi bir anlaşma duyurulmadı. Bu da, iki ülke arasındaki anlaşmazlık konularının devam ettiğini gösteriyordu.
İsrail hali hazırda Suriye’nin güneyindeki Hermon Dağı, Kuneytra gibi stratejik önemdeki bölgeleri kontrol ediyor, bu bölgelerde silahlardan arındırılmış bir tampon bölgenin kurulmasında ısrar ediyor ve aynı şekilde Dürzi eyaleti Süveyda’yı da himaye eden bir siyaset izliyor. Nitekim Temmuz’da Suriye geçici hükümetine bağlı güçlerin Süveyda’ya yönelik saldırıları üzerine Suriye’de hava saldırıları gerçekleştirmiş, Şam’da Savunma Bakanlığı’na ait bir bina da bombalanmıştı.
Tampon bölge, Süveyda, cihatçılar… | Netanyahu’dan Şara’ya: İşbirliği yapacak mı?
Son olarak 29 Aralık’ta ABD’de gerçekleşen Trump – Netanyahu görüşmesinde önemli başlıklardan biri yine Suriye ile ilişkilerdi. Netanyahu, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Trump’ın Ahmed el Şara liderliğindeki Suriye geçici hükümetine “bir şans” vermek istediğini belirterek, “Ancak yeni ordu konusunda kaygılarımız var. Ne yazık ki Suriye ordusunun yarısı cihatçılardan oluşuyor” demişti.
