Erdoğan, Rusya’dan alınan S-400 füze sistemi nedeniyle Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasını “haksız” buldu ve parasını verdikleri F-35 uçaklarını istedi. Bu arada Türkiye F-35 ve F-16 uçaklarıyla ilgili ABD ile sorunları çözemeyince 24’ü ikinci el olmak üzere 44 Eurofighter için anlaşma imzalamıştı.
HABER MERKEZİ – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bloomberg’e, ABD ile hala çözülemeyen F-35 ve F-16 uçakları hakkında açıklamalarda bulundu.
Erdoğan, 25 Eylül 2025’te Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmeyi hatırlattı ve bu görüşmede, Trump’a Türkiye’nin F-35 uçaklarıyla ilgili talebini ilettiğini söyledi. Erdoğan, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 füze sistemi almasının ardından F-35 programından çıkarılması ise “haksız” olarak nitelendirdi. Erdoğan, “Türkiye’nin, ödemesini çoktan yaptığı F-35 uçaklarını teslim alması ve programa yeniden dahil edilmesi, önemli ve gereklidir” dedi. Erdoğan, bunun ABD ile daha iyi ilişkilere sahip olmaya ve NATO’nun savunmasına yönelik olduğuna da savundu.
Olası F-16 Block satın alımına ilişkin ise Erdoğan, Türkiye’nin, şartların NATO ittifakı ruhuna uygun olmasını beklediğini belirterek, Eurofighter Typhoon uçaklarının satın alınmasını da örnek gösterdi.
Türkiye ile ABD arasında enerji alanındaki ilişkilere dair, “Özellikle ABD’den olmak üzere LNG tedarikimizi önemli ölçüde artırdık” ifadesini kullanan Erdoğan, bunun Türkiye’nin tedarik zincirinde önemli bir konuma sahip olduğunu söyledi.
GAZZE’YE İSTİKRAR GÜCÜ
Erdoğan, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Filistin siyasetini de eleştirdi ve ABD Başkanı Trump’ın açıkladığı Gazze Barış Planı’nın ikinci aşaması kapsamında Gazze’ye konuşlandırılması düşünülen Uluslararası İstikrar Gücü hakkında da açıklama yaptı. İsrail Türkiye’nin İstikrar Gücü’nde yer almaması için vetosunu sürdürürken, Erdoğan İstikrar Gücü’nün Türkiyesiz bir senaryoda “meşruiyet sağlamakta zorlanacağının” ileri sürdü.
Trump planı, Gazze’de ikinci aşama, Uluslararası İstikrar Gücü
×
BEYAZ SARAY’DA ÇÖZÜMSÜZ KALMIŞTI: F-35, F-16 VE EUROFIGHTER
Erdoğan’ın 25 Eylül’de Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde uçaklar önemli bir yer tutmuştu.
Ticari amaçlı olarak Türk Hava Yolları (THY) tarafından kullanılmak üzere Boeing uçakları önemli bir başlık olarak ele alınmış ve Erdoğan ile Trump görüşmesinin ardından THY ABD’den 225 Boeing uçağı sipariş etmişti.
Bir diğer önemli başlık da hükümetin “yerli ve milli“ olarak nitelediği yeni nesil KAAN uçaklarıyla ilgiliydi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 27 Eylül’de Erdoğan’ın Trump ile görüşmesinin ardından KAAN uçağı için gereken motorların ABD’den alınamadığını açıklamıştı. “KAAN’ın motorları ABD Kongresi’nde bekliyor, onların lisansı durmuş durumda“ diyen Fidan, bunun “müttefiklik ruhuna, stratejik ortaklık ruhuna yakışmadığını” kaydetmişti.
Tartışmalara neden olan bu açıklama, KAAN uçaklarının iddia edildiği gibi yerli üretim olmadığını ortaya koymuştu. Bu uçaklarda kullanılması düşünülen motor, Amerikan yapımı F110 motoru. BBC’nin aktardığına göre, General Electric (GE) Aerospace tarafından üretilen bu motor, F-16 ve F15EX Eagle II’lerde de kullanılıyor. GE’nin internet sitesindeki bilgilere göre 17 ülke, savaş uçaklarında bu motoru kullanıyor.
Fidan’ın açıkladığı haliyle, ABD’li şirketlerin geliştirdiği ve savaş sanayisinde kullanılan bu tür ürünlerin diğer ülkelere satılabilmesi için ABD Kongresi’nin onayı gerekiyor. Ancak bugüne kadar Türkiye lehine herhangi bir gelişme yaşanmadı. Bu da KAAN uçaklarının 2028’e ulaşıp ulaşmayacağını belirsiz hale getiriyor.
Bir diğer tartışmalı başlık ise F-16 uçaklarıyla ilgili. İddiaya göre, Türkiye KAAN uçakları 2028’de hazır oluncaya kadar ABD’den 40 adet F-16 uçağını da alacak.
Ancak Erdoğan’ın 25 Eylül’de Trump ile görüşmesinde de gündeme gelen F-16’lar konusunda henüz bir gelişme yok ve Türkiye’ye yeni F-16’ların ancak en erken 2030’a kadar teslim edilebileceği öngörülüyor. Çok daha gelişmiş savaş uçağı modeli olan ve parasını verdiği halde CATSA yaptırımları nedeniyle Türkiye’nin dışında tutulduğu F-35 uçakları ise hala belirsizliğini koruyor.
Bununla birlikte ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ise, 10 Aralık 2025’te, Türkiye’nin F-35 programına geri dönebilmesi için S-400 sistemini tamamen bırakması gerektiğini belirterek yürütülen görüşmelerin “yeni bir işbirliği atmosferinde” sürdüğünü söylemişti.
ABD Başkanı Donald Trump ise, 29 Aralık 2025’te İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yaptığı görüşmenin ardından, gelen soruya yanıt olarak, Türkiye’ye F-35 uçaklarını satmayı “ciddi olarak düşündüklerini” açıklamıştı.
NATO üyesi Türkiye, 2019 yılında Rus yapımı S-400 füze savunma sistemlerini satın almasının ardından ABD liderliğindeki F-35 savaş uçağı programından çıkarılmış, CATSA yaptırımları devreye konulmuştu.
“Milli” KAAN’ın motoru ABD’den beklenirken… | Erdoğan doğruladı: Katar ve Umman’dan ikinci el Eurofighter
Türkiye, ABD’den F-35 ve F-16 uçaklarıyla ilgili istediğini alamayınca, Erdoğan, 27 Ekim 2025’te İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Eurofighter anlaşması imzalamıştı. Türkiye, 10,7 milyar dolar karşılığında İngiltere’den 20 Eurofighter satın alacak. Ayrıca Katar ve Umman’dan da 24 ikinci el Eurofighter Türkiye’ye verilecek.
24‘ü ikinci el | Türkiye ile İngiltere Eurofighter anlaşmasını imzaladı
S-400 GELİNCE F-35 GİTTİ
Türkiye, 2002’den 2019’a kadar F-35 projesinde hem alıcı hem de ortak üretici olarak yer alıyordu. Türkiye’nin ABD ile F-35 modeli uçaklar konusundaki ihtilafı tam da 2019’da başladı. Türkiye Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini alınca, ABD tarafından 2021’de F-35 programından resmen çıkarıldı. 2,5 milyar dolara satın aldığı S-400’leri elinde tutan ve fakat kullanamayan Türkiye’nin F-35 programı için de önemli miktarda para ödediği ve fakat bunu da alamadığı kaydediliyor. ABD’nin şartı ise çok açık: Türkiye S-400 sistemini elinden çıkarmalı.
23 MİLYAR DOLARLIK F-16 ANLAŞMASI HALA SONUÇSUZ
Hava savunma sistemini güçlendirmek isterken, F-35’lerden olan Türkiye, bu kez yaşlanan F-16 filosunu gençleştirme ve NATO standartlarına ulaştırma çabasına girişti.
Türkiye, 2021’de ABD’den 40 adet yeni F-16 Block 70 (Viper) savaş uçağı ve mevcut 79 adet F-16 uçağı için modernizasyon kiti satın alma talebinde bulundu ve bu talebin karşılığı yaklaşık 23 milyar dolara denk geliyordu.
Bunun için de öncelikle ABD Kongresi’nin onayını gerekiyordu. Bu arada ikili ilişkilerdeki bozulmalar, S-400’ler nedeniyle gelen CAATSA yaptırımları ve benzeri gelişmeler kongre sürecini 2 yıl uzattı. Türkiye’nin İsveç’in NATO’ya üyeliğine onay vermesinin ardından dönemin ABD Başkanı Joe Biden da Türkiye’ye F-16’lar için onay verdi. ABD Dışişleri Bakanlığı 26 Ocak 2024’te Türkiye’ye 40 yeni F-16V ve 79 modernizasyon kiti satışını onayladı. Savunma Güvenliği İşbirliği Ajansı da (DSCA) bu olası satışı Kongre’ye bildirdi. Ancak hala ne ABD Kongresi’nden bir onay çıkmış durumada, ne de Türkiye’nin tam olarak bu proje kapsamında neyi talep ettiği belli. Zira Türkiye geçen yıl kısmi oranda anlaşmadan vazgeçmişti.
