Irak’ta cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık krizi sürüyor. Şii grupların başbakanlık için ortak aday olarak gösterdiği Nuri El Maliki’ye yönelik ABD vetosu devam ederken, ABD’nin Irak Özel Temsilciliği için adı geçen Tom Barrack Maliki ile görüştü.
HABER MERKEZİ – Irak’ta 11 Kasım 2025’te yapılan seçimin üzerinden aylar geçmesine rağmen hala yeni hükümet kurulabilmiş değil. Hükümetin kurulabilmesi için ise öncelikle cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmalı, bu konuda da kriz sürüyor. Irak’ta mevcut Başbakan Muhammed Şiya Sudani, partisi seçimde birinci çıkmasına rağmen başkanlık için aday olmayacağını, Nuri Maliki’yi destekleyeceğini duyurdu. Maliki, aynı zamanda Irak parlamentosunda büyük çoğunluğu oluşturan Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin ortak adayı. Ancak Maliki’nin adaylığı ABD ile krize yol açmış durumda.
CUMHURBAŞKANLIĞI VE BAŞBAKANLIK KRİZİ
Irak Cumhurbaşkanlığı, Saddam Hüseyin’in devrilmesinin ardından 2003’ten beri teamüller gereği Kürtlerde. Saddam Hüseyin sonrası Irak’ın ilk Cumhurbaşkanı da Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) lideri Celal Talabani idi ve şimdiye kadar da bu koltuk YNK’li isimler tarafından temsil edildi. Ancak yeni dönemde YNK ile Mesud Barzani’nin liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) arasında rekabet var ve KDP bu kez kendi adayını çıkardı. Kürtler arasındaki rekabet Ocak ayında Irak parlamentosunda sonuçlanması gereken cumhurbaşkanlığı seçiminin ertelenmesine yol açtı. Iraklı Şii grupları temsilen Şii Koordisnasyon Çerçevesi yetkilileri mevcut başbakan Sudani liderliğinde Şubat ayı başlarında Erbil ve Süleymaniye’de KDP ve YNK liderlerini ziyaret ederek, uzlaşmaları çağrısında bulundu. Ancak hala bir sonuç çıkmış değil.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin gerçekleşmemiş olması, Irak’ta yeni hükümetin kurulmasını da geciktiriyor. Şii Koordisnasyon Çerçevesi’nin adayı Nuri El Maliki. Ancak Maliki’nin aday gösterilmesi, yeni bir krize yol açtı. ABD, Maliki’yi İran yanlısı olarak değerlendiriyor ve adaylığına açıkça karşı çıkıyor.
×
TRUMP, MALİKİ’YE KARŞI ÇIKMIŞTI – MALİKİ ADAYLIKTA ISRARCI
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Ocak’ta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Maliki’nin 2006-2014 yılları arasındaki başbakanlık dönemini hatırlatarak sert ifadeler kullanmıştı. Trump, “Irak’ın Nuri al-Maliki’yi başbakan olarak yeniden atayarak çok kötü bir seçim yapabileceğini duyuyorum. Maliki, en son iktidarda olduğu dönemde, ülke yoksulluğa ve tam bir kaosa sürüklenmişti. Bunun tekrar olmasına izin verilmemelidir” ifadelerini kullanmıştı. Trump, ayrıca Maliki’nin yeniden başbakan olması halinde Irak ile ilişkilerini tamamen kesecekleri uyarısında da bulunmuştu.
Irak’ta yeni başbakan bekleniyor | Trump, Maliki için “kötü bir seçim” dedi
Trump’ın bu çıkışının ardından ABD’li yetkililerden konuya dair benzer pek çok açıklama geldi. Ancak Maliki, adaylıkta ısrarcı olduğunu tekrarladı. Maliki, en son 23 Şubat’taki açıklamasında “Geri adım atmıyorum. Irak’ta kime oy verilip verilmeyeceğini söylemek dış güçlerin haddi değildir. Bu yarışı sonuna kadar götüreceğim” dedi.
Maliki’den ‘Başbakanlık adaylığı’ açıklaması: Geri adım atmıyorum
ADI IRAK ÖZEL TEMSİLCİLİĞİ İÇİN GEÇEN BARRACK’IN YOĞUN MESAİSİ
Bir yandan İran ile gerilim yaşayan ve olası müdahalesi gündemde olan ABD’nin öbür yandan İran yanlısı olarak nitelediği Maliki’nin başbakanlık adaylığı nedeniyle Irak ile kriz yaşadığı bir dönemde, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın da Irak’ta temasları sürüyor.
Tom Barrack, son iki haftadır sık sık Irak ve Federe Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret ediyor. 23 Şubat’ta Barrack, Irak’ın mevcut Başbakanı Sudani ile de Bağdat’ta bir araya gelmişti. Bu hafta içinde Kürt yetkililerin yanı sıra Bağdat’ta Iraklı yetkililerle de bir araya gelen Barrack’ın adı bir süre ABD’nin Irak Özel Temsilciliği için de geçmişti. Trump’ın Ekim 2025’te Irak Özel Temsilcisi olarak atadığı Irak asıllı iş insansı Mark Savaya’nın yerine Barrack’ın atanacağını Reuters 1 Şubat’ta gündeme getirmişti. Nitekim bu tarihten beri de Irak’ta Barrack’ın temasları söz konusu.
Tom Barrack iddiası | Irak’ta başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı krizi sürüyor
BARRACK MALİKİ İLE GÖRÜŞTÜ
Barrack’ın Irak’taki son temasları bugündü. Barrack, bugün Nuri El Maliki ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Maliki’nin ofisinden yapılan açıklamada, görüşmede hem Irak’taki siyasi gelişmelerin hem de “gelecekteki ulusal süreçlerin” kapsamlı bir şekilde ele alındığı kaydedildi. Açıklamada, Maliki’nin “görüşmede demokratik sürecin desteklenmesinin ve siyasi istikrarın korunmasının önemine dikkat çektiği ve ABD heyetine Irak’ın egemenliğine ve Irak halkının tercihlerine saygı duyulması gerektiğini” söylediği aktarıldı.
Barrack’ın ise Irak’ın bölgesel denklemdeki yerine dikkat çektiği ve Bağdat yönetiminin bölgesel sorunların çözümünde, çatışmaların azaltılmasında, diyaloğun teşvik edilmesinde ve terörle mücadelede üstlendiği kritik rolü övgüdüğü belirtildi.
Görüşmede ayrıca “ortak ilgi alanına giren konularda taraflar arasındaki iletişim ve koordinasyonun sürdürülmesi konusunda mutabık kalındığı” bildirildi.
Trump’ın sert uyarısı sonrası bir ilk
Geçtiğimiz günlerde ABD Başkanı Donald Trump, Irak makamlarına sert bir mesaj göndererek, Nuri el-Maliki’nin yeniden başbakanlık koltuğuna oturması halinde ABD’nin Irak’a yönelik tüm yardımlarını durduracağı uyarısında bulunmuştu.
Trump, Maliki’nin önceki dönemlerini “kaos ve yoksulluk” olarak nitelendirmişti. Bugün gerçekleşen Barrack-Maliki görüşmesi, bu açıklamaların ardından Amerikalı yetkililer ile Maliki arasındaki ilk doğrudan temas olma özelliğini taşıyor.
BARRACK, IRAK YÜKSEK YARGI KONSEYİ BAŞKANI İLE BİR ARAYA GELDİ
Barrack’ın bugün ayrıca Bağdat’ta Irak Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan ile de görüştü. Irak Yüksek Yargı Konseyi’nden yapılan açıklamaya göre, görüşmede Irak’ın önündeki kritik süreç ele alındı. Taraflar, gelecek dönemde anayasal prosedürlerin ve hukuki kararların sağlıklı bir şekilde uygulanması için yargı kurumunun üstleneceği stratejik rolü değerlendirdi.
