ABD Yüksek Mahkemesi, Donald Trump’ın acil durum yetkilerine dayanarak uyguladığı gümrük tarifelerini yetki aşımı gerekçesiyle iptal ederken, kararın ardından şirketlerin milyarlarca dolarlık iade talepleri gündeme geldi.
HABER MERKEZİ – Yüksek Mahkeme, ABD Başkan Donald Trump’ın acil durum yetkilerine dayanarak uyguladığı gümrük tarifelerini iptal etti. Mahkeme, Trump’ın yetkisini aştığına hükmetti.
Altıya karşı üç oyla alınan karar, ABD’nin çok sayıda ticaret ortağına yönelik karşılıklı gümrük vergileri de dahil olmak üzere 1977 tarihli acil durum yetkileri yasası kapsamında getirilen tarifeleri kapsıyor.
“VERGİ YETKİSİ KONGRE’DE”
Çoğunluk görüşünde, ABD Anayasası’nın vergi koyma ve gümrük tarifelerini belirleme yetkisini açık biçimde Kongre’ye verdiği vurgulandı. Baş Yargıç John Roberts, “Anayasayı hazırlayanlar, vergilendirme yetkisinin herhangi bir bölümünü Yürütme Organı’na devretmemiştir” ifadelerini kullandı. Karara, Yargıçlar Samuel Alito, Clarence Thomas ve Brett Kavanaugh muhalefet etti. Kavanaugh, karşı oy yazısında söz konusu tarifelerin “akıllıca olup olmamasının ayrı bir tartışma” olduğunu belirterek, metin ve içtihat açısından yasal olduklarını savundu.
TARTIŞMANIN ODAĞI: 1977 YASASI
Trump yönetimi, başkana acil durumlarda ithalatı düzenleme yetkisi tanıyan 1977 tarihli yasanın, aynı zamanda gümrük tarifesi belirleme yetkisi de verdiğini ileri sürüyordu. Mahkeme ise bu yorumun Anayasa’daki yetki dağılımıyla bağdaşmadığı sonucuna vardı. Daha önceki başkanlar söz konusu yasayı genellikle yaptırım kararları için kullanmış, ancak ithalat tarifeleri için bu ölçekte başvuran ilk isim Trump olmuştu.
ŞİRKETLER HÂLÂ BÜYÜK SORULARLA KARŞI KARŞIYA
Ticaret hukuku uzmanları, Yüksek Mahkeme kararının gümrük vergisi iadelerinin önünü açsa da, işletmelerin bu sürecin ne şekilde gerçekleşeceği konusunda hâlâ büyük sorularla karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Pillsbury hukuk firmasının uluslararası ticaret uygulamaları başkanı Steve Becker, BBC’ye verdiği demeçte, Trump’ın gümrük vergilerine karşı verilen mahkeme kararının uygulanmasının Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne kalacağını söyledi. Becker’e göre işletmeler için en iyi şey, hükümetin dava açmayı gerektirmeyen “düzenli” bir geri ödeme prosedürü açıklaması. Becker, “Şirketlerin paralarını eninde sonunda geri alacaklarından emin olabileceklerini düşünüyorum. Ancak bunun ne kadar süreceği tamamen hükümete bağlı” dedi.
İADAE TALEBİYLE AÇILAN DAVALAR
Kasım ayında çok uluslu perakende devi Costco, iade talebinde bulunan en büyük ithalatçılardan biri oldu. İki alt mahkeme daha önce, Başkan Trump’ın acil durum yetkilerini kullanarak gümrük tarifeleri getirmek suretiyle yetkisini aştığına hükmetmişti. Costco, açtığı davada tarifeler nedeniyle ticari faaliyetlerinin zarar gördüğünü belirtti ve Yüksek Mahkeme önceki kararları onasa dahi ödemelerin iade edilmemesi ihtimalinden endişe duyduğunu ifade etti. İade talebiyle dava açan diğer şirketler arasında Goodyear, Çinli elektrikli araç üreticisi BYD ve kamera üreticisi GoPro da yer alıyor.
