ABD’nin Florida açıklarında incelenen yunusların beyinlerinde Alzheimer hastalığına benzer hasar tespit edildi. Uzmanlara göre iklim değişikliği ve kirlilik, siyanobakteri toksinlerinin etkisini artırıyor.
HABER MERKEZİ – Florida kıyılarına vuran yunusların, insanlardaki Alzheimer hastalığına benzer bir beyin dejenerasyonundan muzdarip olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, iklim değişikliği ve besin kirliliğiyle yayılan siyanobakteri toksinlerinin deniz ekosistemlerinde birikerek yunusların sinir sistemine zarar verdiğini ortaya koydu.
Araştırma, Nature Communications Biology dergisinde yayımlandı. Çalışmada, Hubbs-SeaWorld Araştırma Enstitüsü, Blue World Research Institute, Miami Üniversitesi ve Brain Chemistry Labs gibi kurumlardan bilim insanları yer aldı.
Araştırmaya göre, uzun süreli toksin maruziyeti, yunuslarda bellek ve yön kaybına yol açıyor. Bilim insanları, bu durumun karaya vuran yunusların yön duygusunu yitirmesiyle bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
20 YUNUSUN BEYNİ İNCELENDİ
Çalışmada, Florida’daki Indian River Lagoon bölgesinde kıyıya vuran 20 şişeburunlu yunusun beyinleri incelendi. İncelemelerde, sinir hücreleri için son derece zararlı siyanobakteri toksinlerinin yüksek düzeyde bulunduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, toksinlerin en yoğun olduğu dönemlerde kıyıya vuran yunusların beyinlerinde, amiloid plakları ve tau proteinleri gibi Alzheimer hastalığında görülen patolojik izlere rastladı. Ayrıca TDP-43 protein birikimleri ve Alzheimer’la ilişkili 500’den fazla genin anormal biçimde aktif olduğu belirlendi.
İKLİM KRİZİ SÜRECİ HIZLANDIRDI
İklim kriziyle birlikte siyanobakteri patlamalarının süresinin uzadığı, tarımsal atıklar ve kanalizasyon kaynaklı besin kirliliğinin bu süreci hızlandırdığı belirtiliyor. Özellikle Okeechobee Gölü’nden St. Lucie Nehri üzerinden lagüne boşaltılan kirli suların bu toksinlerin yayılmasında etkili olduğu kaydedildi.
Miami Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Dr. David Davis, “Yunuslar deniz ekosistemlerinde toksik maruziyetin göstergesi kabul ediliyor. Bu bulgular, insan sağlığı açısından da ciddi bir uyarı niteliğinde” dedi. Davis, 2024 yılında Miami-Dade County’nin ABD’de Alzheimer vakalarının en yüksek olduğu bölge olduğunu hatırlatarak, siyanobakteri toksinlerinin insanlarda da hastalığı tetikleyebileceğini vurguladı.
