Uluslararası sözleşmelerde gazetecilerin öldürülmesi savaş suçu olmasına rağmen Türkiye, son 7 yılda 15 gazeteciyi ya hava saldırılarıyla ya da SİHA’larla hedef alarak öldürdü. Bir yıl önce bugün, gazeteci Nazım Daştan ve Cihan Bilgin, üzerinde “basın” yazısı bulunan araçlarının vurulmasıyla hayatını kaybetti. Türkiye öldürdüğü iki gazetecinin cenazelerinin memleketlerine getirilerek toprağa verilmesine dahi izin vermedi.
Nedim TÜRFENT
DÜN FAİL-İ MEŞHUR CİNAYETLER, BUGÜN SİHA’LAR…
Türkiye’yi gazeteciler için bilhassa son on yılda adeta bir hapishaneye dönüştüren AKP, iktidarı döneminde kaleme ve kelama açtığı savaşı her geçen gün artırdı. Hemen bir parantez açarak ülkede düşünce ve ifade özgürlüğü sorununun AKP ile başlamadığını, dahası bu sorunun Türkiye için bir hilkat garibesi olduğunu hemen şu satıra kalın puntolarla not düşelim.
Zira Türkiye’de eski ve mevcut tüm hükümetler, kendilerinin haksızlık ve hukuksuzluk, yoksulluk ve yolsuzluk politikalarını yazan, çizen, eleştiren gazetecilere iğnenin ucunu batırdıysa, Kürt gazetecilerin etine cop vuruldu. Bu “acı” gerçek, pek çok kişi için eskimiş bir haber kadar değersiz. Kürt basın yayın organlarında çalışıyorsanız, sözcüğün en hakiki manasıyla bu sistematik baskının dozajından öyle ye da böyle nasibini alırsınız. “Öyle” dediğim işkencedir, hapishanedir; “böyle” dediğim fail-i meşhur cinayettir, kör kurşunla suikasttır ve SİHA saldırısıdır.
GAZETECİLERİN HEDEF ALINMASI SAVAŞ SUÇU
Tam olarak bir yıl önce bugün, 19 Aralık 2024‘te saat 15.20 sularında Kürt gazeteciler Nazım Daştan ile Cihan Bilgin, Tişrîn Barajı yakınlarında Türkiye’ye ait SİHA’nın düzenlediği saldırıda yaşamlarını yitirdi. Haber peşinde hakikatin izini sürerken öldürülen iki gazeteci, saldırıların hedefi olan bölgede kara propagandayı boşa çıkardıkları ve çekilmek istenen karanlık perdesini kalem ve kameralarının hikmetli ışığıyla yırtıp attıkları için bile isteye hedef alındı.
Oysa başta Cenevre Protokolü ve Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü gibi uluslararası sözleşmelere göre gazetecilerin hedef alınarak öldürülmesi savaş suçudur.
TÜRKİYE 7 YILDA 15 GAZETECİYİ ÖLDÜRDÜ
Nazım ve Cihan, SİHA’larla öldürülen ilk gazeteciler değildi. Türkiye, Federe Kürdistan Bölgesi ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetim bölgesine sadece 2019-2025 yılları arasında düzenlediği saldırılarında 15 gazeteciyi öldürdü:
* 11 Ekim 2019: Serêkaniyê’ye yapılan hava saldırısında gazeteci Vedat Erdemci hayatını kaybetti.
* 13 Ekim 2019: Serêkaniyê’ye dönük bombardımanda bu kez ANHA muhabiri Seed Ehmed ve Çira TV muhabiri Mihemed Hisen Reşo öldürüldü.
* 13 Ekim 2019: Girê Spî’de gazetecilerin aracını yönelik yapılan SİHA saldırısında Dilovan Gever öldürüldü.
* 2019: Til Temir’e yönelik gerçekleşen bombardımanında Frî Bor Marincir Basını üyesi olan Zîzis Sînke hayatını kaybetti.
* 4 Ekim 2022: Süleymaniye kentinde gazeteci Nagihan Akarsel bir suikast sonucu öldürüldü.
* 19 Kasım 2022: Özerk Yönetim’in Derik kentinde gerçekleştirilen hava saldırısında ANHA muhabiri Îsam Ebdullah yaşamını yitirdi.
* 23 Ağustos 2023: Qamişlo-Amude arasındaki yolda basın aracının bombalanması sonucu Jin Tv çalışanı Necmedîn Feysel el Hac Sînan hayatını kaybetti.
* 11 Temmuz 2024: Şengal’de haber takibi yapan Çira TV ve Çira FM çalışanlarını taşıyan araca 8 Temmuz’da düzenlenen hava saldırısında yaralanan Çira TV muhabiri Murat Mîrza 11 Temmuz’da yaşamını yitirdi.
* 23 Ağustos 2024: Medya şirketi Chatr Production’a ait aracın Süleymaniye’nin Seyidsadık ilçesinde SİHA’larla bombalanması sonucu gazeteci Gülistan Tara ile Hêro Bahadin öldürüldü.
* 19 Aralık 2024: Minbiç ve Tişrîn Barajı bölgesinde haber takibi yapan gazeteciler Nazım Daştan ve Cihan Bilgin baraj ve Sirîn beldesi arasındaki yolda SİHA saldırısında öldürüldü.
*27 Ocak 2025: Süleymaniye’nin Ranya ilçesinde insansız hava aracıyla düzenlenen saldırıda gazeteci Aziz Köylüoğlu hayatını kaybetti.
*16 Şubat 2025: Tişrîn bölgesine düzenlenen SİHA saldırısında gazeteci Egîd Roj öldürüldü.
NAZIM DAŞTAN HAKKINDA
Nazım Daştan, 27 Ağustos 1992’de Ağrı’nın Diyadin ilçesine bağlı bir köyde dünyaya geldi. Liseye kadar burada okuduktan sonra 2011’de üniversite sınavını kazandı. Gaziantep Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Radyo, Sinema ve Televizyon bölümüne gitti.
Üniversitede okurken Kürt basınıyla tanıştı. 2012’de Dicle Haber Ajansı’nda (DİHA) muhabir olarak gazeteciliğe başladı.
2014’te IŞİD saldırıları başlayınca Rojava’ya geçti. Afrin ve Kobani gibi saldırıların hedefi olan kentlerde gazetecilik yaptı. 2014’te IŞİD’li militanlar ile TSK askerlerinin yan yana gelip tokalaşmasını ve sohbetlerini kayda aldı.
2015’te sokağa çıkma yasağı ilan edilen Şırnak’ın Silopi ilçesinde gitti. Haberleriyle burada yaşanan ihlallere mercek tuttu. 11 Şubat 2016’da mesleki faaliyetlerini sürdürürken Antep’te “örgüt propagandası” iddiasıyla tutuklanarak Antep H Tipi Kapalı Cezaevi’ne gönderildi. Yaklaşık 5 ay sonra 23 Haziran 2016’dan görülen duruşmada tahliye edildi ve daha sonra tüm suçlamalardan beraat etti.
NAZIM’IN İZ BIRAKAN HABERLERİ
Cezaevi sonrası mesleğine kaldığı yerden devam etti. Önce Suruç’a ardından da yeniden Kobani‘ye geçti. Daştan, Tabka operasyonunu takip ettiği 5 Nisan 2017’de IŞİD’lilerin hedefi oldu ve yaralandı. Bir süre tedavi gördükten sonra sahadaki gelişmeleri yeniden takip etmeye başladı.
Afrin’de 21 sivilin yaşamını yitirdiği bombardımanda yaralanan bir aileye ilişkin fotoğrafıyla 2018 yılında 26. Musa Anter Gazetecilik Ödülü’nü kazandı. Şengal‘de IŞİD’in katliamdan kurtulanların anlatımına dayanan, 73 Ferman adlı kısa belgeseli çekti.
Son olarak 61 yıllık Baas rejiminin yıkılması sonrası yaşanan gelişmeleri dünyaya duyururken, saldırıların hedefi olan Minbîç ve Tişrîn Barajı bölgesinde haber takibindeyken Türkiye’nin SİHA saldırısı sonucu, 19 Aralık 2024’te öldürüldü.
CİHAN BİLGİN HAKKINDA
Cihan Bilgin, 27 Ekim 1995’te Mardin’in Midyat ilçesinde doğdu. 2014’te Kürt medyasıyla tanıştı. Aynı yıl Diyarbakır’da Azadîya Welat ve Özgür Gündem gazetelerinin dağıtımını yapmaya başladı.
Bu esnada IŞİD’in Kobani’ye yönelik saldırılarına karşı Urfa’nın Suruç ilçesinde sınır hattında başlatılan nöbet eylemleri takip etti ve kısa süre Dihaber’de çalıştı.
SON NEFESİNE KADAR HABER VE HAKİKATİN PEŞİNDEYDİ
Aralık 2017’de Kobani’ye geçti. Rojava merkezli yayın yapan Hawar Haber Ajansı’nda (ANHA) muhabirlik yapmaya başladı. Bilgin, özellikle 2024 yılı boyunca Tişrîn ve Qereqozak bölgelerinde Türkiye ve onun desteklediği Suriye Milli Ordusu (SMO) gruplarının saldırılarını izledi.
Suriye’nin kuzeyinde savaş ve çatışmaları son nefesine kadar takip eden Bilgin, Tişrîn Barajı bölgesinde haber takibindeyken Türkiye’nin SİHA saldırısı sonucu, 19 Aralık 2024’te öldürüldü.
CENAZELERİNİN MEMLEKETLERİNE GETİRİLMESİNE İZİN VERİLMEDİ
Gerçekleri kamuoyuna duyurmak amacıyla haber takibindeyken üzerinde “basın” yazısı bulunan araçlarının SİHA ile hedef alınması sonrası yaşamını yitiren Nazım Daştan ve Cihan Bilgin’in cenazelerinin memleketlerine getirilerek toprağa verilmesine bile izin verilmedi.
Son haber yolculuklarında birbirine yoldaş olan iki meslektaş, 11 Ocak’ta Qamişlo kentinde bulunan Şehîd Delîl Saroxan Mezarlığı’nda yan yana sonsuzluğa uğurlandı.
Nazım Daştan ve Cihan Bilgin, hakikat aşklarıyla toprağın bağrında ve tarihin hafızasında emsalsiz bir yer edindi. Onların ayak izleri, ardılları ve nice meslektaşlarına ışık saçıyor.
Bedenlerinde taşıdıkları o derya yüreklerle zemine ve zamana meydan okurcasına.
O güzelim hatıralarına dipsiz bir saygı ve minnetle.
pic.twitter.com/LiZuNAarHC #NazımDaştan‘ın o sonsuz güzelliği
— Nedim Türfent (@nedim_turfent) December 19, 2025
