İran’daki rejim karşıtı protestolar, 39. gününe girerken, bilanço her geçen gün daha da ağırlaşıyor. HRANA verilerine göre can kaybı 6 bin 864’e, gözaltına alınanların sayısı ise 50 bine yaklaştı. İnsan hakları örgütleri ve bağımsız kaynaklar ise gerçek rakamların çok daha yüksek olabileceğine dikkat çekiyor.
HABER MERKEZİ – İran’da ekonomik kriz ve hayat pahalılığına tepki olarak başlayan eylemlerde can kaybı artmaya devam ediyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülke genelindeki eylemlerde yaşamını yitirenlerin sayısının 6 bin 872’ye yükseldiğini açıkladı.
×Protestolar, 28 Aralık 2025’te başkent Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının ekonomik krize karşı başlattığı eylemlerle başladı. Kısa sürede ülke geneline yayılan gösterilerde, ilerleyen günlerde özgürlük ve demokrasi talepleri öne çıktı. Güvenlik güçlerinin müdahalesi sonrası protestolar birçok kentte rejim karşıtı sloganların atıldığı kitlesel eylemlere dönüştü.
PROTESTOLARDA EN AZ 156 ÇOCUK ÖLDÜRÜLDÜ
HRANA’ya göre ölenlerin 6 bin 443’ü protestocu, 156’sı ise 18 yaş altı çocuk olarak kaydedildi. Ayrıca, hükümete bağlı güçlerin 214 üyesi ve protestocu olmayan siviller olarak sınıflandırılan 59 kişi de hayatını kaybetti.
Ajans, 11 bin 280 vakanın ise soruşturma altında olduğunu bildirdi.
11 BİN 21 YARALI, 50 BİN 553 GÖZALTI
Ajasna göre aynı dönemde, yaralanan sivillerin sayısı 11 bin 21’e, toplam gözaltı sayısı 50 bin 553’e yükseldi.
Ayrıca, 31 ildeki 210 merkezde toplam 673 protestoyla ilgili olay belgelendi.
İNTERNET KARARTMASI SÜRÜYOR
HRANA internet kesintileri ve iletişim sorunları hakkında yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
×Haftalar süren kesintiler ve yaygın kısıtlamaların ardından internet erişiminin yeniden sağlandığı yönündeki resmi açıklamalara rağmen, saha raporları kullanıcıların erişiminin istikrarsız ve tahmin edilemez olduğunu gösteriyor. Yayınlanan bilgilere göre, filtreli mesajlaşma uygulamaları “güncelleniyor” durumunda takılı kalıyor, VPN’ler uyarı vermeden kapanmadan önce sadece birkaç dakika çalışıyor ve aynı sabit konumda ve tek bir mobil operatörde bile kullanıcılar farklı deneyimler bildiriyor. Yaygın açıklama, internetin ne normale döndüğü ne de tamamen kesildiği; aksine, “yıpranmış” ve istikrarsız bir durumda olduğu yönünde.
YÜKSEK MAHKEME: PROTESTOCULARIN DAVALARI HIZLANDIRILACAK
Yüksek Mahkeme Başkanı Mohammad Cafer Montazeri, protestolar sırasında tutuklananların davalarının “hassasiyetleri ve ulusal nitelikleri” nedeniyle hızlandırılmış bir şekilde inceleneceğini ve “kanunun tam metnine uygun olarak karara” bağlanacağını açıkladı.
Ayrı olarak, İran Yargısı Sözcüsü Ali-Asghar Jahangir, iş insanı ve girişimci Muhammed Saedi-Nia’nın davasına değinerek, “protestoculara resmi desteği” nedeniyle hakkında gözaltı kararı çıkarıldığını ve mal varlığına el konulması emri verildiğini belirtti.
“Ne monarşi ne de mevcut rejim” | Kanî Cihangîrî: İran halkı geleceğini kendisi seçmelidir
×
İRAN’DAKİ PROTESTOLAR HAKKINDA
İran’da 28 Aralık 2025’ten beri devam eden protestolarda can kaybı her geçen gün artıyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı’nın (HRANA) bildirdiğine göre, şimdiye kadar teyit edilen toplam ölü sayısı 6 bin 872’e ulaştı. Gözaltına alınanların sayısı da 50 bini geçmiş durumda.
HRANA’nın sahadan teyit edebildiği kadarıyla açıkladığı bu veriler, pek çok kaynağa göre çok az.
İnsan hakları örgütleri de resmi verilerin gerçeği yansıtmadığını savunuyor. Bloomberg’in aktardığına göre, Birleşmiş Milletler’in İran’daki insan hakları özel raportörü Mai Sato, ülkedeki doktorlardan gelen bilgilere dayanarak, protestoların bastırılması sırasında ölen sivillerin sayısının 20 bin’in üzerinde olabileceğini ifade etti.
Yüzlerce kişinin fotoğrafları BBC’ye ulaştırıldı | İran’da öldürülenler tanınmaz halde
İngiltere merkezli The Sunday Times gazetesi, sağlık çalışanlarının verilerinden hareketle, “protestolarda ölenlerin sayısının 16 bin ila 18 bin arasında olabileceğini” yazdı.
Ancak bu açıklamaların aksine, Münih Göz Merkezi Direktörü İranlı-Alman Profesör Amir Mobarez Parasta, 29 Ocak’ta Le Point’e verdiği röportajda, ülke genelinde kurdukları klinik ağ üzerinden 30 bin 304 sivil ölümü belgelediklerini açıklamıştı.
İranlı doktor klinik kayıtlarını açıkladı I ’30 bin 304 sivilin öldürüldüğünü belgeledik’
İran’daki ölü sayısı hakkındaki en çarpıcı iddialar ise Farsça yayın yapan dijital medya platformu İran Uluslararası’nın (Iran International) Yayın Kurulu’ndan gelmişti. Kurul tarafından incelendiği kaydedilen belgelere göre, 8-9 Ocak tarihlerinde ülke genelindeki protestoların bastırılması sırasında güvenlik güçleri tarafından 36 bin 500’den fazla İranlı öldürüldü.
Iran International’a göre, 8-9 Ocak’ta 36 sin 500’den fazla kişi öldürüldü
