Orta Doğu’ya askeri yığınağını sürdüren ABD ile İranlı yetkililer, Umman’ın başkenti Maskat’ta bir araya geldi. İran’ı Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi; ABD’yi de Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner temsil ediyor. İran görüşmelerde sadece nükleer programını konuşmak istiyor; ABD ise İran’ın nükleer programını, balistik füzelerini ve bölgesel nüfuzunu sonlandırmak niyetinde.
HABER MERKEZİ – Son haftalarda Orta Doğu’ya askeri yığınağını artıran ABD ve 28 Aralık’tan bu yana protestoların sürdüğü İran’dan yetkililer, bugün Umman’ın başkenti Maskat’ta bir araya geldi. Saat 10.00’da başlayan görüşmelerde Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi arabuluculuk görevini üstleniyor.
ABD İran İHA’sını düşürdü | Witkoff ve Erakçi yine görüşecekler: Anlaşma mümkün mü?
ABD VE İRAN’I KİMLER TEMSİL EDİYOR, MASADA HANGİ BAŞLIKLAR VAR?
Maskat’taki kritik görüşmede İran’ı Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi; ABD’yi de Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor.
Görüşmelerde İran’dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de hazır bulunuyor. ABD tarafında da Witkoff’un yanında ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner yer alıyor.
İran görüşmelerde sadece nükleer programını konuşmak istiyor; ABD tarafı ise nükleer dosyanın yanı sıra, aynı zamanda İran’ın balistik füze programının, Orta Doğu’daki vekil güçlerle ilişkisinin ve protestoların da ele alınmasını istiyor.
×
MÜZAKERELERİN YERİ VE FORMATI KONUSUNDA ANLAŞMAZLIK
Müzakerelerin yeri ve formatı konusunda anlaşmazlık yaşanmıştı. Toplantının başlangıçta Türkiye’de yapılması planlanıyordu ancak İran’ın itirazı üzerine görüşmeler Umman’a alındı. Görüşmeye Mısır, Katar, Suudi Arabistan gibi bölge ülkelerden gözlemcilerin de katılacağı ileri sürülmüştü.
İran’ın 3 Şubat’ta görüşmenin İstanbul yerine Umman’da yapılmasını ve formatının da değişmesini istediği kaydedilmişti. Ancak ABD’nin bu talebi reddettiği; daha sonra aralarında Türkiye, Suudi Arabistan, Umman, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır’ın da bulunduğu bölge devletlerinin talebi üzerine şimdilik görüşmelerin Umman’da yapılmasına razı olduğu bildirilmişti.
TOPLANTI, MÜZAKERELER İÇİN ÇERÇEVE OLUŞTURABİLİR
ABD ve İran arasındaki gerilim, bir aydan uzun süredir İran’da devam eden protestoların ardından tırmanan gerilimde ibrenin müzakereye kaymasıyla yapılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, 28 Aralık 2025’te başlayan protestolar sırasında sık sık İran rejimini saldırıyla tehdit etmişti. Hatta ABD, uçak gemisi ve askerî varlığını bölgeye kaydırmıştı. Bu ayın başlarından beri yeniden tırmanan askerî gerilimin ardından taraflar müzakereye karar vermişti.
Ancak toplantıları yeri ve kapsamı konusundaki farklı düşünceleri, diplomatik çabaların sekteye uğramasına neden oldu. Her iki ülke de pozisyonlarında hâlâ birbirinden oldukça uzak. Beklenti, başarılı olunması halinde görüşmelerin müzakereler için bir çerçeveye yol açabileceği yönünde.
İran, olası bir ABD saldırısına güç kullanarak karşılık vereceğini, Orta Doğu’daki Amerikan askerî varlıklarını ve İsrail’i hedef alabileceğini duyurmuştu.
İranlı doktor klinik kayıtlarını açıkladı I ’30 bin 304 sivilin öldürüldüğünü belgeledik’
AL JAZEERA: KATAR, MISIR VE TÜRKİYE BİR ÇERÇEVE SUNDU
Al Jazeera, Katar, Türkiye ve Mısır’dan arabulucuların İran-ABD görüşmesinde ele alınmak üzere İran ve ABD’ye taslak bir çerçeve sunduğunu yazdı.
Müzakerelerle ilgili bilgi sahibi iki kaynağın Al Jazeera’ya verdiği bilgiye göre bu çerçeve, İran’ın uranyum zenginleştirmesini önemli ölçüde sınırlama taahhüdünü içeriyor. Önerilen çerçevenin kilit maddeleri arasında ayrıca balistik füze kullanımına ve İran’ın bölgedeki müttefiklerinin silahlandırılmasına yönelik kısıtlamalar da bulunuyor.
Önerilen anlaşma çerçevesine göre İran, üç yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi sıfıra indirmeyi taahhüt edecek. Bunun ardından ise uranyum zenginleştirmeyi yüzde 1,5’in altında tutmayı kabul edecek. Mevcut yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoku, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kg (970 pound) dahil üçüncü bir ülkeye transfer edilecek.
Arabulucuların önerdiği çerçeve, İran’ın nükleer programının ötesine geçiyor ve İran’ın bölgedeki devlet dışı müttefiklerine silah ve teknoloji transfer etmemesini de öngörüyor. Bu çerçeve kapsamında Tahran ayrıca balistik füzeleri ilk kullanan taraf olmama taahhüdünde bulunacak. Bu, ABD’nin İran’ın balistik füzelerinin sayısını ve menzilini sınırlaması yönündeki talebinin gerisinde kalıyor.
Kaynaklardan birine göre üç arabulucu ayrıca Tahran ile Washington arasında bir “saldırmazlık anlaşması” da öneriyor.
İran’ın balistik füze kapasitesi ne? | Trump “Hamaney endişelenmeli” dedi; ‘Görüşme Umman’da olacak’
