DSG ile Şam hükümeti arasında 30 Ocak’ta açıklanan ateşkes ve entegrasyon anlaşması sahada güvenlik ve idari adımlarla uygulanmaya başlarken, göçmenlerin geri dönüşü gibi başlıklar gündemdeki yerini koruyor; Kobanî’deki kuşatma ise sürüyor.
Doğan Cihan
Suriye geçici hükümeti Savunma Bakanlığı’na bağlı gruplar, 6 Ocak’ta Halep’in Şeyh Maqsud ve Eşrefiye mahallelerine; 16 Ocak’ta ise Kuzey ve Doğu Suriye ile Rojava’nın birçok farklı noktasına saldırılar düzenledi. Çatışmalar devam ederken, DSG ile Suriye Geçici Hükümeti arasında ABD ve Fransa’nın arabuluculuğunda görüşmeler yürütüldü.
Ancak müzakere süreci devam etmesine rağmen kuşatma ve saldırılar kesintisiz biçimde sürdü. Önce dört günlük, ardından 15 günlük bir ateşkes ilan edildi.
Sonuç olarak Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin Şam hükümetiyle yaptığı görüşmenin ardından 30 Ocak’ta açıklanan kapsamlı ateşkes ve entegrasyon anlaşması imzaladı.
Peki, 30 Ocak’ta duyurulan anlaşmanın 2 Şubat itibarıyla uygulamaya geçmesiyle birlikte sahada neler yaşandı?
30 OCAK
DSG ile Şam yönetimi arasında imzalanan anlaşma ateşkesin kalıcılaşması, askeri ve idari alanlarda kademeli bir entegrasyon sürecinin başlatılmasını öngörüyordu. Güçlerin cephe hatlarından çekilmesi, Haseke ve Qamişlo’da güvenlik birimlerinin entegrasyon çalışmasını başlatmak için (bir aylığına) konuşlandırılması, yeni askeri yapılar(tugayların) kurulması ve Özerk Yönetim kurumlarıyla koordinasyon kurularak, kurumların Suriye Devlet kurumlarına entegre edilmesi gibi temel başlıklar arasında yer aldı. Ayrıca Kürtlerin sivil ve eğitim haklarına ilişkin düzenlemeler ile göç edenlerin geri dönüşünün güvence altına alınması da anlaşma metne girdi. Fakat anlaşmada öncelik güvenlik ve askeri konularına verildi.
Kuşatmanın 20. günü: Kobanî’de insani kriz sürüyor
1 ŞUBAT
Sahadaki pratik adımlar için ilk koordinasyon toplantıları yapıldı. Şam yönetimi tarafından Haseke’de güvenlikten sorumlu olarak görevlendirilen Marwan el Ali ile Kuzey ve Doğu Suriye İç Güvenlik Güçleri komutanları basına kapalı biçimde bir toplandı. Görüşmeler hem Haseke’de hem de Qamişlo’da gerçekleştirildi. Toplantılara Cizre İç Güvenlik Güçleri Komutanı Siyamend Efrin (Mahmud Halil Ali) de katıldı. Efrin’in, DSG tarafından Haseke Güvenlik Müdürü olarak atanan Marwan el Ali’nin yardımcılığı görevine getirildiği bildirildi.
Halep Genel Güvenlik Güçleri Müdürü Albay Abdul Gani, 30 Ocak Anlaşması kapsamında temaslarda bulunmak üzere Kobanî’ye gitti. Abdul Gani ile Kobanî İç Güvenlik Güçleri arasında yapılan toplantıda, iki yapı arasında yürütülecek entegrasyon çalışmasının çerçevesi ile ortak noktaların nerede ve nasıl oluşturulacağı gibi teknik başlıklar ele alındı.
2 ŞUBAT
30 Ocak Anlaşması kapsamında 2 Şubat’ta, Dera Valiliği’ne bağlı Genel Güvenlik Güçleri’nden oluşan bir konvoy, Rojava İç Güvenlik Güçleri kontrol ve koordinesinde Suriye geçici hükümeti tarafından Haseke İl Güvenlik Müdürü olarak atanan Marwan el Ali komutasında kente ulaştı. Konvoy 8 zırhlı araç, 3 cip, 6 pikap ve 1 ambulanstan oluşuyordu, toplam 124 personelin bölgeye giriş yaptı. Söz konusu güçler, Rojava İç Güvenlik Güçleri (Asayiş) denetiminde Haseke Trafik Müdürlüğü binasında konuşlandırıldı.
Aynı gün Şam yönetimine bağlı güvenlik güçleri Halep’ten Kobanî İç Güvenlik Güçleri’nin kontrol ve koordinesinde kentin kırsalına gelerek DSG’ye bağlı İç Güvenlik Güçleri ile önceden belirlenen noktalarda ortak konuşlanma gerçekleştirdi. Haseke ve Kobanî’de yaşanan bu gelişmeler, sahada ortak güvenlik uygulamalarının fiilen başladığı şeklinde yorumlandı.
3 ŞUBAT
Süreç Qamişlo’da da benzeri bir gücün entegrasyon çalışmalarını sürdürmek için gitmesiyle devam etti. Qamişlo’ya da Dera Valiliği’ne bağlı Genel Güvenlik Güçleri sevk edildi. Haseke İl Güvenlik Müdürü Marwan el Ali ile Suriye İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Nuri el Baba’nın eşlik ettiği birlikler, Rojava İç Güvenlik Güçleri’nin kontrol ve koordinasyonunda belirlenen güvenlik noktasına yerleştirildi. Kente toplam 24 araç giriş yaptı, gece saatlerinde ise 11 araç Qamişlo’dan ayrıldı. Hâlihazırda kentte geçici hükümete bağlı 90 personelin bulunuyor.
5 ŞUBAT
DSG’nin Haseke valiliği için önerdiği ve Nureddin İsa Ahmed vali olarak atandı ve kentte göreve başladı. Aynı gün Kobanî’den Özerk Yönetim heyeti, Halep’te İç Güvenlik yetkilileriyle görüştü. Toplantıda Kobanî üzerinde süren kuşatmanın kaldırılması üzerinde duruldu.
6 ŞUBAT
Haseke’de askeri entegrasyon gündemiyle önemli bir toplantı düzenlendi. DSG Genel Komutanlığı üyesi Çiya Kobanî ile Savunma Bakanlığı Operasyonlar Odası heyeti, DSG’nin Savunma Bakanlığına entegrasyonu, entegrasyon ile oluşacak tugayların nerelere ve nasıl konuşlanacağını, Suriye Ordusu’nun geri çekime durumu ele alındı.
Toplantının ardından ortak bir saha turu yapıldı. Toplantı ve gezisinin genel olarak olumlu bir atmosfer de gerçekleştiği belirtildi.
7 ŞUBAT
Haseke Valisi Nureddin İsa Ahmed’in göreve başlamasının ardından, geçici hükümet tarafından kente güvenlik sorumlusu olarak atanan Marwan el Ali başkanlığındaki İçişleri Bakanlığı heyeti, Vali Ahmed’i ziyaret ederek tebriklerini iletti. Ziyaret, siyasi ve idari düzeyde temasların sürdüğünü gösteren bir adım olarak kayda geçti.
Bu kronoloji, 30 Ocak Anlaşması’nın kısa süre içinde güvenlik, idari ve askeri alanlarda somut uygulamalara dönüştüğünü ortaya koyuyor. Ancak Kobanî’de süren kuşatma, Türkiye’nin askeri varlığı ve göçmenlerin geri dönüşü gibi başlıklar hâlâ müzakere konusu olmaya devam ediyor. Bu konu başlıklarında görüşmeler sürüyor.
