Adalet Bakanlığı’na cezaevlerindeki hasta tutukluları soran DEM Partili Aslan, ayrıca tahliyeleri Gözlem ve İdare Kurullarınca engellenen tutuklulara sorulan soruları da gündeme getirdi. DEM Partili Uçar ve Oluç ise, Demirtaş kararının neden uygulanmadığını sordu.
HABER MERKEZİ – AKP hükümetinin 2026 bütçe teklifi üzerine Meclis’te görüşmeler sürüyor. Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bugün Adalet Bakanlığı’nın bütçesi görüşüldü. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un hazır bulunduğu görüşmeler sırasında DEM Parti milletvekilleri Newroz Uysal Aslan ve Zülküf Uçar konuştu.
Son beş yılda bakanlığın yüzün üzerinde cezaevi yaptığını hatırlatan Aslan, Bakan Tunç’a hitaben, “Utançtır ki ‘yeni nesil cezaevleri’ diyerek güneş görmeyen yapılarla, tecrit sistemleriyle övünüyorsunuz. AYM ve AİHM kararlarının uygulanmadığı, ifade, örgütlenme özgürlüğünün daraltıldığı bu ülkede yeni nesil cezaevi hukuk krizini betonla sıvamak, siyasal krizi duvar kalınlığıyla yönetmeye çalışmak demektir” dedi.
“ÖLÜM VE ÖLDÜRME REJİMİ VAR”
Cezaevinde yaşanan ölümlere ve intihar olarak açıklanan ölümlere de işaret eden Aslan, “Yalnızca 2024’ün ilk on bir ayında 68 kişinin intihar ettiği kayıtlara geçti, bunların çoğu şüpheli ölüm. Sizin verilerinize göre 2024 yılı genelinde hayatını kaybeden mahpus sayısı 818 yani her gün en az 2 mahpus Türkiye’deki hapishanelerde can veriyor. Cezaevlerinde âdeta adı konulmamış bir ölüm ve öldürme rejimi işliyor. Siz cezaevlerindeki doluluğu böyle mi boşaltıyorsunuz? Bu mu insan onuruna uygun cezaevi sisteminiz” diye sordu.
TAHLİYE ENGELLENMELERİNE TEPKİ
İdare ve Gözlem Kurulu’nun tutsakların tahliyelerini engellemesine de değinen Newroz Uysal Aslan,“Mahpuslara PKK’nın silah bırakma süreçleri hakkında ‘Kaç kişi silah bıraktı? ‘Herkes neden bırakmadı?’ diye sorular soruyorsunuz. Bu soruları kim hazırlıyor? Bu sorular Bakanlığınızın değerlendirme onayından ne kadar geçiyor? Yoksa Sayın Bakan siz değilse, bu cezaevlerindeki bu soruları kontrol edemediğiniz yapılar mı soruyor” sorularını yönetti.
HASTA TUTSAKLARA DEĞİNDİ
Cezaevlerindeki hasta tutsakları da gündeme getiren Aslan, şunları söyledi:
דBazıları nefes alamıyor, engelli mahpuslar tek başına yürüyemiyor, bazıları ise hafızasını kaybetmiş, kendi adını bile söyleyemem mahpuslar var ama adaletiniz… Siz diyorsunuz ki: Ölüm gelene kadar içeride kalacaksın ya da ölümün kıyısında tahliye olacaksın. Bu sistem insanlık onurunu öldürmeye, bu onurdan geriye hiçbir şey bırakmamaya kast değilse nedir? Bu çürümenin altında yatan temel mekanizmalardan biri de her seferinde gerekçe olarak bizlere sunduğunuz Adli Tıp Kurumu. Ceza politikasının ölümcül bir aparatı hâline getirdiğiniz bu mekanizmanın gölgesinde insanlar ölüyor.”
DEMİRTAŞ KARARININ UYGULANMAMASI İLE NE AMAÇLANIYOR?
DEM Parti Milletvekili Zülküf Uçar ise, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında verdiği ihlal kararının henüz uygulanmamış olmasına dikkat çekti. Uçar, “Bu karar aslında bize mahkemelerin ne denli bağımsız yürütülmediğini, adil yürütülmediğini de net bir şekilde önümüze koyuyor. Acaba istinaf mahkemesi hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararını, kesin olarak verilmiş olan bir kararı uygulamayarak acaba barış ve demokratik toplum sürecini mi hedef alıyor?” diye sordu.
Uçar, sözlerini şöyle sürdürdü:
דUsul ve esastan derhâl bozulması gereken bu karara karşı, istinaf mahkemesinin direnmesine karşı Bakanlık olarak bir an önce hem Sayın Selahattin Demirtaş’ın, Figen Yüksekdağ’ın ve Kobani kumpas davasında esir tutulan bütün arkadaşlarımızın derhâl tahliyeleri sağlanmalı ve sürecin gidişatına zarar veren bu tarz tutumlardan uzak tutulması sağlanmalıdır.
İçinde bulunduğumuz sürecin ufku demokratik toplumdur. Siyasi tutsakların özgürlüğü tam da bu ufukla ilgilidir. Siyasi tutsakların özgürlüğü birçok sonuç doğuracaktır ancak en önemli katkıları şüphe yok ki demokratik toplum inşasında söz konusudur.”
OLUÇ: AİHM KARARI UYGULANMIYOR
DEM Parti Antalya Milletvekili Saruhan Oluç, da Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararlarının uygulanmamasını gündeme getirdi. Oluç,şunları söyledi:
דBu yeni bir durum gerçekten. Bunun değişmesi yönünde Adalet Bakanlığının gerçekten bir çabasının olması gerekiyor. Aksi takdirde adalet terazisi filan bunların hepsi bir kenara itilmiş oluyor. Anayasa’nın 90’ıncı maddesine göre AİHM kararlarının uygulanması gerekiyor, bunun uygulanmaması aynı zamanda, Anayasa ihlali anlamına geliyor; Selahattin Demirtaş ve diğer arkadaşlarımız hakkında AİHM 4 kere ihlal kararı verdi. AİHM kararı uygulanmıyor, istinaf mahkemesi bekletiyor çünkü siyasi nedenlerle Selahattin Demirtaş ve diğer arkadaşlarımız cezaevinde tutulduğu için, siyasi kararın çıkması bekleniyor. Siyasi irade ‘tamam’ dediği zaman harekete geçecek istinaf mahkemesi. Bunun adil yargılanmayla, hukukla falan bir alakası olmadığını çok iyi biliyoruz.”
