S, Y ve yüksek güvenlikli cezaevlerindeki ağır tecrit koşulları ve hak ihlalleri gündemde. Açlık grevleri sürerken, insan hakları örgütleri kapatma çağrısı yapıyor.
HABER MERKEZİ- Türkiye’de “kuyu tipi” olarak anılan S, Y ve yüksek güvenlikli cezaevlerindeki hak ihlalleri ve kötü muamele iddiaları yoğun tartışmalara yol açıyor. Tek kişilik hücrelerde uygulanan uzun süreli tecrit, kısıtlı havalandırma saatleri, güneş ışığından yoksun bırakılma ve sürekli kameralarla izleme, mahpusların temel haklarını ihlal eden uygulamalar arasında öne çıkıyor.
×Adalet Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 304 bin 608 kapasiteli 400 cezaevinde 416 bin 927 mahpus bulunuyor. Bu cezaevlerinden 13’ü Y tipi, 7’si S tipi, 22’si ise yüksek güvenlikli kurumlar. Bakanlık 2025 bütçesinden 20 milyar lira ayırarak yeni cezaevleri ve adliye binaları inşa etmeyi, ayrıca 6 yeni cezaevi açmayı planlıyor. Bu da önümüzdeki dönemde mahpus sayısında artış beklentisini güçlendiriyor.
“AĞIR MÜEBBET KOŞULLARI NORMALLEŞTİRİLİYOR”
İHD ve TTB gibi meslek örgütlerine göre, bu cezaevlerinde ağırlaştırılmış müebbet cezası olmayan tutuklulara dahi ağır müebbet koşulları uygulanıyor. Mahpuslar çoğunlukla tek ya da üç kişilik hücrelerde tutuluyor; kimi zaman üç kişilik hücrelere altı, hatta on kişi sığdırılıyor. Hücrelerde havalandırma sınırlı, pencereler güneş ışığını engelleyecek şekilde düzenlenmiş durumda.
Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı, bu uygulamaların “özgürlüğünden alıkoyma”yı aşarak tecride, hatta işkenceye dönüştüğünü vurguluyor. “Gün ışığından yararlanmayı tümüyle engelleyen koşullar var. Aşağılama, yalnızlaştırma, belirsizlik yaratma gibi uygulamalar, sağlığı bozuyor ve mahpusları insansızlaştırıyor.”
AÇLIK GREVİ ÖLÜM ORUCUNA DÖNDÜ
Cezaevlerindeki hak ihlallerine karşı başlayan açlık grevleri devam ederken, bağımsız sağlık örgütlerinin izleme hakkı ise engelleniyor. Serkan Onur Yılmaz, bugün itibariyle ölüm orucunun 284’ünci gününde.
×
Serkan Onur Yılmaz (Bolu F Tipi Hapishanesi)
Mithat Öztürk (Sincn 2 No’lu Yüksek Güvenlikli Hapishane)
Ali Aracı (Sincan 1 No’lu Yüksek Güvenlikli Hapishane)
Ayberk Demirdöğen (Kırıkkale F Tipi Hapishanesi)
Fikret Akar (Çorlu Yüksek Güvenlikli Hapishane)
Ümit Çobanoğlu (Antalya Yüksek Güvenlikli Hapishane)
Gürkan Türkoğlu (Antalya Yüksek Güvenlikli Hapishane)
Tahsin Sağıltıcı (Antalya Yüksek Güvenlikli Hapishane)
Seval Aracı ve Fırat Kaya
Türkiye’deki kuyu tipi hapishanelere karşı uluslararası tepkiler de artıyor.
İsviçre’nin Cenevre kentinde, Birleşmiş Milletler Ofisi önünde 4 gün sürecek bir oturma eylemi başlatıldı. Basel Boran Kültür Merkezi ve İsviçre Halk Cephesi’nin öncülük ettiği eylemde, 289 gündür açlık grevinde olan ve eylemini ölüm orucuna dönüştüren Serkan Onur Yılmaz için acil duyarlılık çağrısı yapıldı.
Eylemde konuşan Kültür Merkezi Başkanı Kadri Güvenç, “Türk devleti kuyu tipi cezaevleriyle devrimci tutsakları yalnızlaştırmak ve yok etmek istiyor. Biz bu sesi uluslararası alana taşıyacağız” dedi.
