Suriye geçici hükümeti, yeni bir genelge yayımlayarak, annenin çocuk üzerindeki velayet hakkını ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Suriye Kadın Meclisi ise karara tepkili: Uluslararası sözleşmelere aykırı.
HABER MERKEZİ – Suriye’de geçici Şam hükümetinin Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan 17 sayılı genelge, kadın ve insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti. Genelgenin, annenin çocuklar üzerindeki velayet hakkını ortadan kaldırdığı ve bu hakkı yalnızca erkek velilere tanıdığı belirtiliyor.
Suriye Kadın Meclisi, yayımladığı yazılı açıklamayla söz konusu genelgeyi reddettiğini duyurdu. Açıklamada, kararın başta Çocuk Hakları Sözleşmesi ile Kadına Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW) olmak üzere, Suriye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle açık biçimde çeliştiği vurgulandı.
JİNHA Haber Ajansı’nda yer alan habere göre Meclis, genelgenin mevcut Kişisel Statü Yasası hükümlerini de ihlal ettiğine dikkat çekerek, annenin çocuğun bakımını üstlenme konusunda en yetkin taraf olduğu durumlarda dahi velayet hakkından mahrum bırakıldığını ifade etti.
“ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARI GÖZ ARDI EDİLİYOR”
Açıklamada, kararın çocuğun üstün yararını değerlendirme yetkisini fiilen sınırlandırdığına işaret edildi. Babanın bulunmadığı ya da velayet sorumluluklarını yerine getiremediği durumlarda, çocuğun hukuki, eğitsel ve sağlıkla ilgili işlemlerinin aksayacağı uyarısında bulunuldu.
Bu yönüyle genelgenin hem hukuki hem de insani standartlarla bağdaşmadığı belirtilerek iptal edilmesi talep edildi.
AYRIMCILIĞIN KALDIRILMASI ÇAĞRISI
Suriye Kadın Meclisi, babanın yokluğu, ehliyetini kaybetmesi ya da çocuğun yararının bunu gerektirdiği hallerde annenin velayet hakkının tanınmasının zorunlu olduğunu vurguladı. Bu kapsamda, velayeti yalnızca erkeklerle sınırlayan Kişisel Statü Yasası ve Vesayet Altındaki Çocukların Korunması Yasası’ndaki ilgili maddelerin adalet, eşitlik ve ayrımcılığın önlenmesi ilkeleri doğrultusunda değiştirilmesi çağrısında bulundu.
Ayrıca, annenin velayet üstlenmesini engelleyen yürütme ve yargı talimatlarının gözden geçirilmesi, yargı mercilerinin önceden konulmuş kısıtlamalar olmaksızın çocuğun üstün yararını esas alabilmesinin sağlanması gerektiği ifade edildi.
ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI
Açıklamada, ailenin korunması ve çocuk haklarının güvence altına alınmasının, anneyi gözeten ve uluslararası yükümlülüklerle uyumlu adil mevzuatlarla mümkün olabileceği belirtildi.
Uluslararası topluma ve kadın örgütlerine genelgeyi kınama çağrısı yapılırken, karar Suriyeli kadınların haklarını ihlal eden ve temel özgürlükleri kısıtlayan adaletsiz bir düzenleme olarak nitelendirildi.
×
ULUSLARARASI HUKUK NE DİYOR?
Uluslararası insan hakları hukukunda, çocukların velayeti ve bakımı konusunda cinsiyete dayalı ayrımcılığı açık biçimde yasaklayan kararlar var.
- Çocuk Hakları Sözleşmesi (CRC)
Suriye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi, velayet ve bakım konularında bağlayıcı hükümler içerir.
- Madde 3: Çocuğu ilgilendiren tüm işlemlerde çocuğun üstün yararı esas alınır.
- Madde 9: Çocuk, anne ve babasından keyfi olarak ayrılamaz.
- Madde 18: Anne ve baba, çocuğun yetiştirilmesinde ortak sorumluluğa sahiptir.
- CEDAW – Kadına Yönelik Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi
Kadınlara yönelik ayrımcılığı yasaklayan en güçlü bağlayıcı metinlerden biri olan CEDAW’ın 16’ıncı Maddesi (1-d):
Kadın ve erkek, çocukların velayeti ve bakımı konusunda eşit haklara sahiptir. Anneyi velayetten tamamen dışlayan düzenlemeler, doğrudan cinsiyet ayrımcılığıdır.
- Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (ICCPR)
- Madde 23: Aile, toplumun temel birimidir ve devlet tarafından korunur.
- Madde 26: Herkes yasa önünde eşittir, ayrımcılık yapılamaz.
